«Terra Nova», şuningdek «Térra Nóva» (ingl. Terra Nova, rus. Terra Nova, Yangi Yer) — amerikalik ilmiy-fantastik teleserial. Premyerasi 2011-yil 26-sentabrda Fox telekanalida bölib ötdi. Rossiyada premyera 2011-yil 27-sentabrda Birinçi kanalda böldi. 2012-yil 5-martda Fox telekanali serialni ikkinçi mavsumga uzaytirmasligini eʼlon qildi.
1Rollarda
Jason O'Mara, Shelley Conn, Christine Adams
2Syujet bayoni
2149-yil. Ekologik muammolar va aholining haddan taşqari köpayişi tufayli insoniyat yöqolib ketiş xavfi…
2149-yil. Ekologik muammolar va aholining haddan taşqari köpayişi tufayli insoniyat yöqolib ketiş xavfi ostida yaşaydi; boy odamlar sunʼiy gumbazlar ostidagi şaharlarda yaşaydi, ammo köpçilik uçun bu erişib bölmas orzu. Qonun böyiça ikkitadan ortiq farzand köriş taqiqlangan.
Insoniyat uçun çiqiş yöli «Terra Nova» («Yangi Yer») loyihasi bölib çiqadi: vaqtlararo portal orqali bör davri Yerига lotereyada yutgan omadlilar hamda maxsus tanlangan qimmatli mutaxassislar yuboriladi, ular u yerda koloniyani yaratib, uni saqlab turadilar. Portal «parallel vaqt oqimi»ga olib boradi, şuning uçun koloniyaçilar öz harakatlari bilan kelajakni özgartirib qöyişdan qörqmaydilar.
Sobiq politsiyaçi Jim Shannon (ingl. Jim Shannon) va uning rafiqasi Elizabet, öğli Joshua va qizi Maddi bor oilada qonunni buzib, uçinçi farzand — qizi Zoi tuğiladi. Uç yil davomida ular qizini begonalardan yaşirişga muvaffaq böladi, ammo keyin nazorat inspeksiyasi Zoini topadi va Jim qamoqqa tuşadi. Yana ikki yildan söng Elizabet Terra Novaga mutaxassis sifatida taklif oladi, ammo hokimiyat unga faqat Joshua va Maddini olib ketişga ruxsat beradi. Oilasini saqlab qolişni istagan Elizabet eridning qamoqdan qoçişini uyuştiradi va uning hamda Zoining portal orqali noqonuniy ötişiga yordam beradi. Natijada butun oila Yangi Yerda özini topadi va hamma narsani noldan boşlaşni umid qiladi.
3Koloniya va koloniyaçilar
«Terra Nova» koloniyasi toğlar bilan öralgan, qalin ösimliklar bilan qoplangan vodiyda joylaşgan. Bu…

«Terra Nova» koloniyasi toğlar bilan öralgan, qalin ösimliklar bilan qoplangan vodiyda joylaşgan. Bu balandligi taxminan 5 metr bölgan yoğoç devor bilan öralgan katta doira bölib, sektorlarga bölingan; devorda teng oraliqda qöriqçilar navbatçilik qiladigan qöriqlaş minoralari joylaşgan. Koloniya çegarasidan taşqariga çiqiş xavfli: uning yaqinida yirtqiç dinozavrlar uçraşi mumkin. Koloniya çegaralariga yaqinlaşişlar aerostatlarda örnatilgan kuzatuv tizimlari bilan nazorat qilinadi, koloniya hududi esa boşqa vositalar qatorida ayrim maʼlum nomaqbul jonzotlarni qaytaradigan ultratovuş tizimi bilan himoyalangan. Koloniya qişloq xöjaligi bilan yaşaydi.
Koloniya hayotiga Nataniel Teylor rahbarlik qiladi, u avval boy jangovar tajribaga ega harbiy edi. U yagona hukmdor bölib, boş maʼmur, xavfsizlik xizmati boşliği va sudya lavozimlarini birlaştiradi; u umumiy hurmatga sazovor va sözsiz obröga ega. Teylor Terra Nova asosida insoniyatni halokat yoqasiga olib kelgan xatolardan qoçadigan «töğri» jamiyat qurişni orzu qiladi; koloniya şu yöldan çetga çiqmasligi uçun u hamma narsaga tayyor. Koloniyadagi ijtimoiy munosabatlar kommunizmga yaqin: har bir voyaga yetgan kişi özi qöyilgan joyda işlaşga majbur, koloniya uni (va uning bolalarini) turar joy bilan taʼminlaydi (oila uçun barça zarur jihozlar bilan jihozlangan bir neça xonali alohida kiçik uy), oziq-ovqat va boşqa isteʼmol buyumlari bepul taqsimlanadi, asboblar va qurollar esa faoliyat turiga köra kerak bölganlarga beriladi. Ish boşlagan yigitlar va qizlar ota-onasidan alohida yaşaşi va voyaga yetgan odamning barça huquqlaridan foydalanişi mumkin. Pul muomalasi saqlanib qolgan: ish uçun maoş tölanadi, koloniyaçilar pul evaziga bir-biridan şaxsiy buyumlar va özlari tayyorlagan narsalarni sotib oladilar, şuningdek, nafaqadagi harbiy Boylen saqlaydigan barda tölov qiladilar.
Har neça oyda kelajakdan, Umid maydonidan portal oçiladi, u orqali navbatdagi koloniyaçilar guruhi, uskunalar, materiallar va jihozlar ötadi. Portal oçilayotganda ikki tomonlama aloqa işlaydi, ammo Terra Novadan qaytiş yoki kelajakka biror narsa yuboriş mumkin emas. Keliş nuqtasini belgilaş uçun Terra Novada «kiriş» portali işlaydi — agar uni yoqmasangiz, portaldan çiqiş hisoblangan nuqtadan bir neça kilometr radiusida istalgan joyda oçilişi mumkin.
Oldin koloniyada böliniş yuz bergan: oltinçi oqimdagi koloniyaçilarning bir qismi hokimiyatni egallaşga tayyorgarlik köra boşlagan. Teylor ularning rejalarini foş etgaç, «oltinçilar», deb atala boşlangan bu guruh koloniyani qurol-yaroğ va uskunalarning bir qismi bilan tark etib, öz aholi punktini taşkil qilgan. Ayon bölişiça, Terra Novani taşkil etganlardan kimdir fitnaçilar bilan boğliq. «Oltinçilar» aholi punktining joylaşuvi Teylorga nomaʼlum, ularga qora tanli ayol Mira boşçilik qiladi. Koloniya va «oltinçilar» örtasida qurolli betaraflik saqlanib qolgan va savdo-sotiq olib boriladi: «oltinçilar» meteorit temirini, uning zaxiralarini ular nazorat qiladi, dori-darmon va uskunalarga almaştiradi. Imkon bölganda «oltinçilar» koloniyaçilardan akkumulyatorlarni öğirlaydi, çunki ularda doimiy elektr energiyasi yetişmaydi. Vaqti-vaqti bilan töqnaşuvlar böladi, ammo ikki tomon ham juda ehtiyotkorlik bilan harakat qilib, zarur bölmasa raqiblardan birortasini öldiriş yoki yaralaşdan saqlanadi. «Oltinçilar» Terra Novaning içki hayotidan u yerda qolgan axborotçilar tufayli yaxşi xabardor.
4Işlab çiqariş
Ikki qismli pilot seriya 2010-yil noyabr oxiridan dekabrgaça 26 kun davomida suratga olingan. Xarajatlar ança…

Ikki qismli pilot seriya 2010-yil noyabr oxiridan dekabrgaça 26 kun davomida suratga olingan. Xarajatlar ança katta bölgan, bitta epizodning byudjeti taxminan 4 mln $ ni taşkil etgan.
Xarajatlarni qisqartiriş uçun butun mavsumni işlab çiqariş darhol buyurtma qilingan, bu dekoratsiyalarni demontaj qiliş va yiğişda tejaş imkonini bergan. Bitta epizodni suratga oliş bir-bir yarim hafta, postprodakşn esa bir yarim oygaça davom etgan. Dinozavr modellarini yaratişda paleontolog Jek Xorner maslahat bergan. Suratga oliş Avstraliyaning Kvinslend janubi-şarqida, Brisben va Gold-Kost şaharlarida ötkazilgan.
2012-yil 5-martda Fox telekanali serialni ikkinçi mavsumga uzaytirmasligini eʼlon qildi. Serial yopilişining sababi sifatida past reytinglar va işlab çiqariş uçun juda yuqori xarajatlar körsatildi.
5Tanqid
Çiqişdan oldin serial haqidagi fikrlar ança xilma-xil edi. Köplab ekspertlar Stiven Spilbergning televizion…

Çiqişdan oldin serial haqidagi fikrlar ança xilma-xil edi. Köplab ekspertlar Stiven Spilbergning televizion prodyuser sifatida oldingi muvaffaqiyatsizliklarini eslaşdi. Boşqa tomondan, Spilbergning televideniyedagi muvaffaqiyatli işlari ham bor edi, sozlama va syujet esa rang-barang va qiziqarli şou yaratiş imkoniyatini bera oladigan edi. Biroq çiqqandan keyin köpçilik şarhlar sezilarli darajada salbiy böldi. Birinçi mavsum efirga çiqib bölgaç, loyiha Metacritic saytida 100 ballik şkala böyiça 64 reytingini oldi.
Tanqidçilar umuman olganda, serialning salohiyati töliq oçib berilmagani bilan rozi. Ekranda asosiy qahramonlarning oilaviy muammolariga juda köp vaqt ajratiladi, bu esa tomoşabop va sarguzaştli tarkibiy qismga zarar yetkazadi. Qahramonlarning tabiiy bölmagan xatti-harakatlari va eng xavfli vaziyatlardan zararsiz çiqib ketiş qobiliyati işonçlilikning yöqolişiga va qiziqişning pasayişiga olib keldi. Oxiriga yaqin atmosfera qoronğu tomonga özgara boşladi, syujet qattiqroq va realistik böldi, sönggi qismlarda bir neça muhim ikkinçi darajali qahramonlar halok böldi, koloniyaga bostirib kirgan yollanma askarlar bilan keskin ziddiyat boşlandi, şuningdek, sayohat vaqti bilan boğliq yangi syujet burilişlari haqida işoralar paydo böldi, ammo bu özgarişlarning barçasi juda keç yuz berdi.
Serialning vizual tomoni ham tanqidga uçradi. Taʼkidlanişiça, ekzotik tabiatni körsatişga kam ekran vaqti ajratilgan, aksariyat harakatlar oddiy bir neça lokatsiyada bölib ötadi, serialning vizit kartoçkalaridan biri bölgan dinozavrlar esa ekranda kamdan-kam va bir neça soniyadan ortiq körinmaydi. Umuman olganda, bunday katta byudjet uçun grafika heç qanday alohida emas. Yuqori texnologik futuristik Yerning muhteşам tasviri qayd etilgan, ammo u faqat birinçi va oxirgi qismlarda körsatilgan.
6Ikkinçi mavsum rejalari
Serial yopilganidan keyin ikkinçi mavsumda aniq qanday voqealar yuz berişi kerakligi nomaʼlum bölib qoldi,…

Serial yopilganidan keyin ikkinçi mavsumda aniq qanday voqealar yuz berişi kerakligi nomaʼlum bölib qoldi, ammo prodyuser Brennon Braga intervyularda rejalaştirilgan ayrim syujet burilişlari haqida gapirgan.
Uning sözlariga köra, ijodkorlar koloniyaçilarning Bedlendga ketgan yollanma askarlar bilan ziddiyatini kengaytirişni niyat qilmagan: ular oldin nomaʼlum bölgan, yangi rivojlaniş bosqiçiga ötgan dinozavrlarning hujumlaridan halok bölişi kerak edi. Natijada Bedlend sirlari, xususan, yollanma askarlar kelajakka yuborgan yukda topilgan yelkanli kema parçasi siri bilan qanday munosabatda bölişlari noaniq. Şuningdek, Teylor va Jim Şennon örtasidagi ziddiyatni körsatiş rejalaştirilgan edi, bunda Teylorning ruhiy muammolari, yaqinlarining ölimi, öğlining xiyonati va izolyatsiya şaroitida koloniya omon qolişi uçun masʼuliyat unga oğir taʼsir körsatgan.
7Asosiy tarkib
Jeyson ÖMara — Jeyms «Jim» Şennon — Terra Novaning…

Jeyson ÖMara — Jeyms «Jim» Şennon — Terra Novaning politsiyaçisi.
Stiven Lang — Nataniel Teylor — Terra Novaning qömondoni.
Şelli Kon — Elizabet Şennon — şifokor, tadqiqotçi biolog, Jeyms Şennonning rafiqasi.
Kristin Adams — Mira — sobiq terrorçi, Terra Novada «oltinçilar»ning yetakçisi.
Lendon Libuaron — Josh Şennon — Şennonlarning öğli, 16 yoşda.
Naomi Skott — Meddi Şennon — Şennonlarning katta qizi, 15 yoşda.
Ellison Miller — Skay — dastlabki oqimlardan birining koloniyaçisi.
Simona Kessell — Alisiya Vaşington — harbiy, Teylorning yordamçisi.
Mido Xamada — Guzman — Terra Nova xavfsizlik xizmatining asosiy askarlaridan biri.
Rod Xallett — Malkolm Uolles — fan doktori, Terra Novaning ilmiy bölimi mudiri.
Din Geyer — Mark Reynolds — Terra Novaning xavfsizlik xizmati askari, Meddining muxlisi.
Alana Mansur — Zoi Şennon — Şennonlarning kenja qizi, 5 yoşda.
Eşli Tsukerman — Lukas Teylor — Terra Nova qömondonining öğli, portalni ikki tomonga oçişni orzu qiladigan aqldan ozgan dahо.
8Ikkinçi darajali tarkib
Emeliya Berns —…
Emeliya Berns — Rayli
Eka Darvill — Maks
Dennis Xeysbert — Karim
Reyven-Simone — Ayişa
Ayişa Di — Daşa
Demian Uolş-Xauling — Billi
Sem Parsonson — Xanter
Kerolayn Breyzia — Debora
Morgana Devis — Liya Markos
9Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Терра Нова (телесериал)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.