The Adventures of the Elektronic

Çet eldagi Teymer şahrida makkor kriminal avtoritet Stamp boşçiligidagi jinoyatçilar guruhi faoliyat yuritadi. U guruhning eng yaxşi gangsteri Urriga SSSRdan professor Gromovni topib, undan maxsus superkalit — «Elektronik» nomi bilan maşhur bölgan kalitni öğirlaşni topşiradi. Bu kalit guruhga «asr jinoyati» — şahar muzeyini talon-taroj qilişda kerak böladi. Urri joyga yetib borgaç, Elektronik aslida odamsimon robot ekanini, taşqi körinişi oddiy 12 yoşli boladek ekanini bilib oladi. Gromov Elektronikni öz kvartirasida hammadan, faqat yordamçisi Maşadan boşqalardan yaşirib saqlaydi.

Gromov Elektronikni texnika taraqqiyotining çöqqisini namoyiş etiş maqsadida yaratgan: Elektronikning sunʼiy intellekti har qanday materialni tez özlaştiriş va turli murakkablikdagi masalalarni yeçiş qobiliyatiga ega. Şu bilan birga, Elektronik oddiy maşina emas; vaqt ötişi bilan unda insoniy şaxs xususiyatlari şakllana boşlaydi. Urri kelgan kuni u Gromovdan öz orzusini amalga oşirişni söraydi: odam bölişni, Gromov talab qilgandek emas, balki özi xohlaganidek yaşaşni istaydi.

Professor bu suhbatni keyinga qoldirişga qaror qiladi. Elektronik buni xiyonat deb biladi va katta tezlikda kvartirasidan qoçib ketadi. Aqliy qobiliyatlaridan taşqari, uning ajoyib jismoniy kuçi ham bor: u 300 km/soat tezlikka erişa oladi va özidan oğir predmetlarni osongina kötara oladi, bu esa heç bir oddiy bola qila olmaydigan işdir. Şundan söng Gromov Maşaga suhbatni ataylab keyinga qoldirganini aytadi: Elektronik heç qaçon odam böla olmasligiga işonçi komil va Elektronik buni özi anglab yetsa, «halok bölişi mumkin» deb qörqadi.

Maşaning maslahatiga köra, Gromov Elektronikni öz jiyani sifatida qidiruvga eʼlon qilişga qaror qiladi. Tanib oliş uçun esa u Elektronik qiyofasini yaratişda namuna sifatida foydalangan jurnal muqovasidagi bola fotosuratini körsatadi. Fotosuratdagi bola — maktab öquvçisi Sergey Syroyejkin. Tasodifiy vaziyatlar tufayli robot va uning inson «prototipi» uçraşib qoladi. «Heç qanday zöriqmasdan, öz zavqingizga köra yaşang» degan şiorga ega bölgan Syroyejkin Elektronik bilan yaqindan tanişadi, uning noyob imkoniyatlaridan hayratga tuşadi va tezda uning egizagiga qöllaniş topadi: u Elektronikni örniga maktabga borişni va hatto uyiga kelib turişni taklif qiladi, bu yöl bilan odam bölişi mumkinligiga uni işontiradi.

Elektronik rozi böladi, şundan söng Syroyejkin kunlarini garajida dam oliş va heç qanday majburiyatsiz ötkazişni boşlaydi, kulib-öynaydi va öqiş hamda boşqa işlar haqida umuman öylamaydi. Robot esa uning hayotiga tez moslaşadi, uning örnini egallaydi va uni yaxşi tomondan körsatadi. Keyinçalik Elektronikning döstlari paydo böladi — hatto avval Syroyejkinni tez-tez xafa qilib yuradigan bezori Makar Gusev ham uning döstiga aylanadi. Öqituvçilar öquvçining muvaffaqiyatlaridan quvonişadi: u birdaniga matematika, jismoniy tarbiya, rasm çiziş va hatto qöşiq aytişda ham ilgari körilmagan qobiliyatlarni namoyon etadi. Syroyejkinning ota-onasi ham özlarining «soxta öğli»ning isteʼdodlaridan samimiy quvonişadi. Almaştiriş haqida heç kim gumon qilmaydi, çunki Syroyejkin bilan Elektronik örtasidagi yagona taşqi farq şundaki, Elektronik deyarli heç qanday hissiyot bildirmaydi va har qanday vaziyatda juda bosiq böladi.

Şu orada Urri muvaffaqiyatsizlikka uçrayveradi va Elektronikning noyob qobiliyatlariga hayron qoladi. Masalan, u robotni darhol uşlay olmaydi, çunki uni qanday boşqarişni tuşunmaydi. U robotda «tugma» qayerda ekanini bilişga urinadi va şu sababli ikkala bolani ham kuzatişda davom etadi. Vaqt ötişi bilan Syroyejkin özini butunlay yolğiz va heç narsaga kerak emasdek his qila boşlaydi, çunki robot uning hayotdagi örnini egallab olgan. Yangi ahvolining umidsizligini anglagan Syroyejkin «yer ostidan çiqiş»ga qaror qiladi va döstlariga oxirgi paytlarda maktabda va uyda uning örnida Elektronik ismli robot turganini tan oladi.

Döstlariga almaştiriş haqida maqtanib gapirib bergan Syroyejkin Elektronikda kutilmagan reaksiyani keltirib çiqaradi: robot Syroyejkinning örnini egallab, oxir-oqibat uni azoblanişga majbur qilganini tuşunadi, holbuki Gromov unga har doim odamlarga yordam beriş uçun yaratilganini uqtirgan edi. Elektronikni yakuniy zarbaga uçratgan narsa Syroyejkinning tasodifan aytib yuborgan gapi böldi: u qanday qilib odam bölişni bilmasligini va umuman odam böla olmasligi mumkinligini aytdi. Sergey azob çekişini istamagan Elektronik qoçib ketadi.

Şu orada Sergeyning maktabda va uyda öz örniga qaytişi köplab kulgili vaziyatlarga sabab böladi, çunki Elektronik uni «maktab yulduzi» — barça fanlardan aʼloçi, «yurar ensiklopediya», ajoyib qöşiqçi, sportçi va hatto rassom qilib qöygan edi. Endi öqituvçilar Sergeyni vunderkind deb odatlanib qolgan bölsa-da, uning örtaça qobiliyatlariga duç kelib hayron qolişadi. Döstlari Syroyejkinni qança «yaşirişga» urinmasin, robot bilan inson örtasidagi farq juda aniq sezilib turadi. Şu orada maktabga «yuqori mansabdor» odamlar taklif qilina boşlanadi, toki ular Syroyejkinning qobiliyatlarini öz közlari bilan körsinlar.

Elektronik esa şaharda maqsadsiz aylanib yurib, öz qobiliyatlarini odamlar foydasiga işlatişni boşlaydi, asosan turli mexanizm va asboblarni tuzatişda yordam beradi. Öyinçoqlar dökonida tuzatgan ishi uçun unga öyinçoq it beriladi. Şu itdan u özi uçun hamroh va döst — «Ressi» nomli robot-it yasaydi («eng noyob elektron mukammal it va hokazo»). Nihoyat, Elektronikni Syroyejkin bilan umumiy tanişi — qiz Mayya topadi. U Syroyejkinning muammoga duç kelganini aytadi: uning maktabidagi jismoniy tarbiya öqituvçisi Syroyejkinning sportdagi muvaffaqiyatlaridan taassurot olib, mahalliy yoşlar jamoasiga tanlov ötkaziş uçun xokkey murabbiyini çaqirgan va Syroyejkinni eng yorqin ranglarda taʼriflab bergan.

Murabbiy esa Syroyejkinning nima uçun heç qanday sport yutuqlariga erişa olmayotganini tuşunolmaydi. Şu paytda maktabga sezdirmasdan Elektronik kirib keladi va kerakli payt uni almaştiradi. Şu tufayli Serejaning obrösi bu safar saqlanib qoladi va uni jamoaga qabul qilişadi. Keyinroq Syroyejkin Elektronikdan uzr söraydi va uning orzusini qanday amalga oşirişni bilmasligini aytadi, çunki aslida Serejaning özi ham hali odam bölişi kerak edi. Elektronik unga qöşiladi va hamma narsani tuşunganini aytadi: u özi uçun biror ish qilsa, boşqalar uçun emas, odam böladi. Şu orada Gromov Syroyejkinning izini topadi va u maktabda yaqinda namoyiş etgan qobiliyatlarini eşitib, almaştiriş haqida taxmin qiladi. U Maşaga aytadi, Elektronik öz mustaqilligi huquqini isbotlagan (u odamlar jamoasiga qöşilgan va heç kim uning aslida robot ekanini sezmagan). Professorning fikriça, bu bolani orzusini amalga oşirişga, haqiqiy odam bölişga bir qadam yaqinlaştiradi.

Bir kuni Syroyejkinning xokkey jamoasi kuçli raqib bilan öynaşi kerak böladi. Köp bahslardan söng bolalar öynaşi kerakligiga Elektronik kiradi, çunki Sergey jamoani şarmanda qilişi mumkin. Elektronikni köndirişadi: agar Gromov öyinni kuzatsa va jamoa ğalaba qozonsa, bu uning orzusi amalga oşganining isboti böladi, deyişadi. Biroq öyin davomida Elektronik xokkey mohiyatini tuşunmaydi va hatto «puk bilan nima qiliş kerakligini ham bilmaydi». U nafaqat jamoasiga ğalaba keltirmaydi, balki öz darvozasiga gol urib qöyadi. Uni şoşilinç almaştirib, Sergey keyin hal qiluvçi golni urib, ğalabani taʼminlaydi.

Öyinda hozir bölgan Gromov va Masha Elektronik öynaşiga işonç hosil qilib kelişgan edi, şuning uçun ular hayron bölişadi: ularga golni Elektronik urgandek tuyulgan, oldin esa Syroyejkin öynagan edi. Şu orada kiçik tasodif tufayli Elektronikning mavjudligi va almaştiriş butun maktabga maʼlum böladi. Öyindan keyin Syroyejkin atrofida olomon töplanadi va uni şaxsini oçişni talab qiladi, aks holda gol bekor qilinişi mumkinligini aytişadi.

Bahslar avjiga çiqqan paytda xokkeydagi muvaffaqiyatsiz öyinidan xafa bölgan Elektronik paydo böladi va hal qiluvçi golni Syroyejkin urganini aytadi, şuning uçun u adolatli sanalişi kerak. Söng Gromovning yoniga borib, uning haqligini va özining mağlubiyatini tan oladi. Gromov kutilmaganda Elektronikning yuzidan yoş oqayotganini köradi va uni tinçlantiradi. Bu Elektronikda tabassum uyğotadi, Gromovda esa Elektronik haqiqatan ham odam bölganiga işonç hosil qiladi.

Gromov Elektronikni özi bilan olib ketişga qaror qiladi, lekin xayrlaşiş paytida unga Syroyejkin bilan bir oz yakka qolişga ruxsat beradi. Elektronik Syroyejkinga kiçik radio-medalyon beradi, u orqali ular masofadan turib gaplaşa oladi (ikkinçi radio Ressining böynida osilgan bölib, Elektronik itga şu orqali buyruqlar beradi). Şu paytda Urri ikkalasini kuzatib turgan edi. Elektronik yolğiz qolgan paytni poylab, uni maxsus falajlovçi çemodan yordamida öğirlaydi. Çemodan magnit tölqinlar bilan Elektronikni öziga tortib oladi. Syroyejkin öğirlaşni köradi, lekin juda keç qaytadi va heç narsa qila olmaydi.

Urri Elektronikni çemodanda çet elga olib ketadi, orqasidan esa heç çarçamaydigan it Ressi quvadi — uni Syroyejkin izga qöygan edi. Teymerga yetib kelgan Urri minnatdorçilik örniga işonçsizlikka duç keladi: Stamp Elektronikning «tugmasi»ni, yaʼni uni töğridan-töğri buyruqlarni bajarişga majbur qiladigan usulni bilişni xohlaydi. U tugma yöq ekanini aytgan Urriga işonmaydi, çunki Elektronik öz ixtiyoriga köra harakat qiladi. Biroq, asta-sekin Stamp Urri haqligiga işonç hosil qiladi va Elektronik bilan oddiy, saviyasiz bola bilan muomala qilgandek gaplaşiş kerakligiga qaror qiladi.

Şu orada Syroyejkinning maktabida tartib-intizom buziladi: almaştiriş hamma uçun maʼlum bölgaç, Elektronik Syroyejkin nomidan olgan baholar bekor qilinadi va Sergey ikkinçi yilga qoliş xavfi ostida qoladi. Öqituvçilar Sergeydan barça fanlardan darhol qayta imtihon topşirişni talab qilişadi va unga, barça maktab fanlarini örganib, robotdan kam bölmagan natija bilan topşirişi kerakligini aniq aytişadi. Insoniy bölmagan kuç-ğayrat va döstlarining yordami bilan Syroyejkin mumkin bölmagan işni uddalaydi va oxir-oqibat barça fanlardan «beş» baho oladi.

Teymerda Stamp Elektronikka işontiradi: şahar muzeyida barça davrlarning buyuk rassomlarining asarlari bor, lekin şahar hukumati ularni oddiy aholiga körsatmaydi — bu sanʼat ixlosmandlariga qoldirilgan. (Aslida muzey ertalab erta bölgani uçun şunçaki yopiq edi.) Stamp Elektronikdan rasmlarni muzeydan olib çiqişda yordam berişni söraydi, toki ularni hamma köra olsin, şu yöl bilan adolat tiklansin vaʼda qiladi, keyin uni uyiga qaytarişga ham vaʼda beradi. Elektronik Ressi yordamida Syroyejkin bilan boğlanib, maslahat olmoqçi böladi, lekin muvaffaqiyatsiz böladi: medalyon-radio yöqolgan edi. Syroyejkinning onasi kir yuvgan çötkasini silkitayotganda radio tuşib ketgan edi. Şu sababli Elektronik javob ololmaydi.

Bandit guruhi yetkazib beruvçilar niqobida muzeyga «sovğa» — «Itli bola» haykal kompozitsiyasini olib keladi. Bu Teymerning ramzi va gerbidir (aslida bu niqob kiyib olgan Elektronik va Ressi edi). Şuningdek, içida Urri yaşiringan «modern» uslubidagi bronza haykal-but ham bor edi. Elektronik «jonlanib», signalizatsiyani öçiradi va ğarazgöylarni içkariga kiritadi. Rasmlar olib çiqib ketilgaç, bandilar yana Elektronikni çemodanga tortib olişadi.

Urri Elektronik va Ressini ozod qilib, ularga Stamp va uning guruhining haqiqiy qiyofasi va maqsadini oçib beradi. Elektronik öz xatosini tuzatişga qaror qiladi: öğirlangan rasmlarni öz joyiga qaytaradi. U yuk maşinasini egallab oladi va bandilar quvgan holda muzeyga qaytib keladi. Vaziyat juda xavfli bölib qoladi, lekin şu payt Ressi signal uşlaydi: Syroyejkin öz apparatini topgan edi. Elektronik Syroyejkinga bölayotgan voqealarni aytib beradi va u döstlari bilan endi nima qiliş kerakligini öylay boşlaydi. Yeçimni kiçik sinf öquvçisi Çijikov topadi: Elektronik şahar boş minorasidagi, uzoq vaqtdan beri işlamayotgan katta soatlar va qönğiroqlarni işga tuşirişi kerak, toki ularning zarb ovozi şahar aholisini jalb etsin.

Elektronik minora soatlarini işga tuşiradi, bandilar kesib olgan rasmlarni soat bilan boğliq buriliş mexanizmi ramkalariga mahkamlaydi va Ressi bilan birga binoning şpiliga çiqib, şahar gerbidagi kabi «itli bola»ni tasvirlaydi. Reja muvaffaqiyatli böladi: soat zarbi butun şaharni uyğotadi va minora oldida odamlar töplana boşlaydi. Bandilar esa soat mexanizmi işga tuşgani sababli minoraga qamalib qoladi. Ğazablangan Stamp öz guruhini taşlab, şoşilinç qoçişga majbur böladi va heç narsaga erişa olmay qoladi.

Film oxirida professor Gromov Elektronikni Syroyejkin öqiydigan maktabga olib keladi. Uni taşqarida odamlar töplangan olomon örab oladi va Elektronik ular bilan birga maktab hovlisidan çiqib ketadi. Şundan söng yakuniy qöşiq yangraydi, uning mazmuni şundaki, odam kuçli va jasur bölişi, öz taqdirini öz qöli bilan yaratişi kerak. Qöşiqdan söng Çijikov dars yil tugaganini, yozgi taʼtil boşlanganini aytadi.

Yuriy Torsuyev — Sergey Syroyejkin («Syroyega») (ovozini Irina Grişina bergan, vokal — Yelena Kamburova)

Vladimir Torsuyev — Elektronik («Elek», «El», «Elektron») (ovozini Nadejda Podyapolskaya bergan, vokal — Yelena Şuyenkova)

Nikolay Grinko — professor Viktor Ivanoviç Gromov, Elektronikning yaratuvçisi

Yelizaveta Nikişçina — Masha, professor Gromovning yordamçisi

Vasiliy Skromniy — Makar Gusev («Gus»)

Maksim Kalinin — Volodya Korolkov (ovozini Tatyana Kanayeva bergan)

Dmitriy Maksimov — Smirnov

Yevgeniy Livşits — Çijikov («Ryijikov»)

Oksana Alekseyeva — Mayya Svetlova («Mayka»)

Valeriya Soluyan — Zoya Kukuşkina («Kolbasa»)

Oksana Fandera — Çijikovni «Ryijikov» deb çaqirgan maktab öquvçisi

Nikolay Karaçentsov — Urri, Stamp guruhining gangsteri

Vladimir Basov — Stamp, guruh boşliği

Mayya Bulgakova — maktab direktori

Yevgeniy Vesnik — Semyon Nikolayeviç Tarator, matematika öqituvçisi

Nikolay Boyarskiy — Rostislav Valeryanoviç («Rostik»), jismoniy tarbiya öqituvçisi

Roza Makagonova — qöşiq darsi öqituvçisi

Marina Samoylova — rasm darsi öqituvçisi

Galina Ostaşevskaya — öqituvçi

Valentin Kulik — Grigoriy Iliç, adabiy tögarak rahbari

Nataliya Vasajenko — Syroyejkinning onasi

Yuriy Chernov — Syroyejkinning otasi

Lev Perfilov — Lyug, Stamp guruhining gangsteri

Gennadiy Yaloviç — Bri, Stamp guruhining gangsteri

Ssenariy muallifi: Yevgeniy Veltistov

Rejissyor-postanovkaçi: Konstantin Bromberg

Operatorlar-postanovkaçilar: Konstantin Apryatin, Aleksandr Polinnikov

Rassom-postanovkaçi: Vladimir Likov

Kompozitor: Yevgeniy Krilatov (qöşiq matnlari: Yuriy Entin)

Montaj rejissyori: Nadejda Yavorskaya

1-qism:

«Urri qöşiği» (Nikolay Karaçentsov)

«Biz — kiçik bolalarmiz» (Yelena Kamburova)

«Taraqqiyot qayerga yetdi…» (Yelena Kamburova)

«Uçar çoyqa» (Katta akademik teatr bolalar xori, Igor Agafonnikov boşqaruvida, yakkaxon — Yelena Şuyenkova)

«Syroyejkinning ğamgin qöşiği» (Yelena Kamburova)

2-qism:

«Öyinçoqlar qöşiği» (Katta akademik teatr bolalar xori; mexanik robot partiyasi — Igor Agafonnikov, kalitli maymun partiyasi — Yelena Şuyenkova)

«Bu nima degani…» (Yelena Kamburova)

«Buni hamma biladi» (Katta akademik teatr bolalar xori, yakkaxon — Yelena Şuyenkova)

3-qism:

«Uçar çoyqa» (takror) (Katta akademik teatr bolalar xori)

«Stampning qöşiği» (Vladimir Basov)

«Eski minorada soat uradi» (Katta akademik teatr bolalar xori, yakkaxon — Yelena Şuyenkova)

«Sen — inson» (Katta akademik teatr bolalar xori, yakkaxon — Yelena Şuyenkova)

SSSR Davlat kino qömitasining simfonik orkestri, dirijyor D. Ştilman

«Melodiya» çolğu ansambli, rahbari G. Garanyan

Filmning barça musiqasini kompozitor Yevgeniy Krilatov yozgan, qöşiq matnlari muallifi — Yuriy Entin.

Filmdagi qöşiqlar telepremyeradan köp ötmay, 1980-yildagi «Kruqozor» jurnalining 8-sonida plastinka şaklida çiqdi. Bular «Biz — kiçik bolalarmiz», «Eski minorada soat uradi», «Uçar çoyqa» qöşiqlari edi. «Gramzapis» zavodining egiluvçan plastinkasida ham «Taraqqiyot qayerga yetdi…», «Biz — kiçik bolalarmiz», «Uçar çoyqa», «Sen — inson» qöşiqlari çiqdi. Bu plastinkalarda 1979-yilda film suratga olinayotganda yozilgan yozuvlar joylaştirilgan, «Uçar çoyqa» qöşiğining audioyozuvi esa filmga kirmagan dublyajlardan biri bölib, filmning asl saundtreki emas. Bu plastinkalardagi yozuvlar, şuningdek, filmning asl ovoz yöli kabi monofonik edi.

1980-yilda «Uçar çoyqa» qöşiği «Qöşiq-80» teleфестивал dasturiga kiritildi. Bu festivalda filmdan farqli ölaroq maktab sahnasi örniga professional konsert raqami talab qilingan edi, qöşiqning ikki bölakdan iborat asl matni esa buning uçun juda qisqa edi. Yevgeniy Krilatov Yuriy Entinni matnni davom ettirişga uzoq vaqt köndirdi, lekin u buni eşitişni ham istamadi, çunki filmning rejissyori bilan janjallaşgan edi va qöşiq öziga muvaffaqiyatsiz tuyulganidan hamda uning sababli butun filmning muvaffaqiyatsizlikka uçraşidan xafa bölib yurar edi. Krilatov şoirni uçinçi bölakni yozişga zörğa köndirdi va qöşiqning şu kengaytirilgan tahriri Markaziy televideniye va Butunittifoq radiosining Katta bolalar xori tomonidan, Viktor Popov boşqaruvida, yakkaxon Tatyana Melyoxina ijrosida ijro etildi.

1980-yilda «Melodiya» firmasi ham filmdagi qöşiqlarni yozdi va 1981-yilda tinglovçilarning iltimosiga köra «Uçar çoyqa» nomli alohida plastinka çiqardi. Plastinkada qöşiqlarning «klassik» emas, balki «işçi» nomlari körsatilgan — yaʼni filmda işlaş uçun dastlab berilgan nomlar. Plastinkaning maşhurligi va filmning maşhurligi şunçalik katta ediki, 1991-yilgaça «Melodiya»ga tegişli turli plastinka zavodlari har yili uning tiražini qayta çop etib turdi. Şunga qaramay, plastinka fonogrammasida 1979-yilda film suratga oliş paytida yozilgan yozuvlar bilan birga 1980-yilda boşqa ijroçilar ijro etgan yozuvlar ham bor, şuning uçun u filmdagi musiqaga töliq mos kelmaydi.

1-tomon:

1. «Çoyqalar» — Markaziy televideniye va Radioning Katta bolalar xori, Viktor Popov boşqaruvida, yakkaxon Tanya Melyoxina (barça tiraji uning familiyasi xato bilan Melexova deb körsatilgan)

2. «Biz kiçik bolalarmiz» — Yelena Kamburova

3. «Stampning qöşiği» — Vladimir Basov

4. «Buni hamma biladi» — Markaziy televideniye va Radioning Katta bolalar xori, Viktor Popov boşqaruvida, yakkaxon Kostya Yeliseyev

5. «Eski qönğiroqlar haqida qöşiq» — Markaziy televideniye va Radioning Katta bolalar xori, Viktor Popov boşqaruvida, yakkaxon Natasha Sinkova

Orkestr, Georgiy Garanyan boşqaruvida (2, 3)

Orkestr, Aleksandr Mixaylov boşqaruvida (1, 4, 5)

2-tomon:

1. «Taraqqiyot qayerga yetdi» — Yelena Kamburova

2. «Syroyejkinning ğamgin qöşiği» — Yelena Kamburova

3. «Öyinçoqlar» — Katta akademik teatr bolalar xori, Igor Agafonnikov boşqaruvida

4. «Urri qöşiği» — Nikolay Karaçentsov

5. «Bu nima degani» — Yelena Kamburova

6. «Sen — inson» — Katta akademik teatr bolalar xori, Igor Agafonnikov boşqaruvida, yakkaxon Yelena Şuyenkova

Orkestr, Georgiy Garanyan boşqaruvida

2001-yilda «Bomba Music» yozuv studiyasi filmdagi qöşiqlar bilan kompakt-disk çiqardi.

Dastlab Elektronik va Syroyejkin rolini bitta bola ijro etişi rejalaştirilgan edi, lekin rejissyor egizaklarni suratga olişni xohladi. Yordamçilar egizak akalar-ukalarning bir neça yuz juftligini butun Sovet Ittifoqi böylab körib çiqişdi. Volodya va Yura Torsuyevlar 368-juftlik edi. Ularni kinosinovga yuborgan, ular öqiydigan 23-maktab öqituvçisi edi. Bolalar sinovga qişning bir kuni, 40 daraja sovuq paytda kelişdi, ular ikkalasidan boşqa heç kim uçraşuvga kelmadi. Syroyejkin va Elektronik ijroçilaridan gitara çaliş, musiqaga raqsga tuşiş, mopedda yuriş va heç bölmaganda biroz qöşiq aytiş talab qilingan edi. Torsuyevlar bularning hammasini bilar edi va qolaversa, musiqa maktabida ham öqişardi. Şuning uçun öşa kuni aynan ularni tanlaşdi, garçi dastlab boş rollar uçun biroz kiçikroq bolalar qidirilgan edi.

Sinovda bolalar garajdagi sahnani ijro etişlari kerak edi, bu sahnada Syroyejkin Elektronikka inson böliş nimani anglatişini tuşuntiradi. Sahnaga tayyorgarlik paytida aka-ukalar örtasida kim kimni ijro etişi haqida bahs boşlandi, çunki ikkalasi ham ijobiy Elektronikni öynaşni xohlardi. Oxir-oqibat Volodya Yuraga Elektronik rolini berdi, çunki Yura yoşroq edi. Şu taqsimot asosida ularni filmga tasdiqlaşdi, lekin birinçi suratga oliş kunidayoq Konstantin Bromberg ularning öyinidan qandaydir norozi böldi va ularning örinlarini almaştirdi. Natijada Volodya jiddiyroq bölgani uçun Elektronik rolini mukammal ijro etdi, Yura esa ğayratli va sertaşviş Syroyejkin obrazida yanada uyğun körindi.

Ammo aka-uka Torsuyevlar tasdiqlanganda maʼlum böldiki, avval bezori Makar Gusev rolida tasdiqlangan bola ular bilan soliştirganda pastroq bölgan. Natijada yordamçilarning barça diqqati bu rol ijroçisini topişga qaratildi. Oxir-oqibat Gusev rolini ijro etgan Vasya Skromniy tasodifan va kulgili şaroitda topildi: u Odessa internatiga kirgan kuni, oxirgi hal qiluvçi kunda, ikkinçi rejissyor Yuliya Konstantinova bilan zinapoya panjarasidan sirpanib tuşgan edi.

Qiz bola Mayya Svetlova rolini Konstantin Bromberg allaqaçon maşhur bölgan «Qizil Şapaloq» — Yana Poplavskayaga taklif qilgan edi, lekin bu yoş yulduz rad etdi. Mayya rolini şuningdek hali heç kimga tanilmagan Oksana Fandera ham talab qilgan edi, lekin filmda unga faqat Çijikovning familiyasini doim çalkaştiruvçi maktab öquvçisining epizodik roli berildi. Oxirgi tanlovda Mayya rolini ijro etgan Oksana Alekseyeva özi suratga oliş maydoniga kelib, operator Konstantin Apryatinga soddalik bilan: «Men qaçon suratga tuşaman?» deb söradi. Apryatin özi uni sinab kördi va şu tariqa Oksana filmga tuşdi.

Korolkov ziyolisi rolini ijro etgan Maksim Kalininni «Dinamo» hovuzida topişdi va öşa joyda kinosinov ötkazib, ularni kinostudiyalar kartotekasiga kiritişdi. Lekin «Elektronik» uçun sinov unga juda yoqmadi va u umrining oxirigaça Bromberg uni nimasi bilan yoqtirib qolganini bilmadi. Bundan taşqari, rassom-postanovkaçi Vladimir Likovning niyatiga köra Korolkov («Professor») uzun böyli, közoynakli oqsoç bölişi kerak edi. Biroq bu rolga tasdiqlangan Maksim Kalinin bunga butunlay teskari — past böyli, qora soçli va yaxşi köradigan odam edi.

Professor Gromov rolini sinab körganlar orasida Rostislav Plyatt (uning professori rejissyorga juda beparvo tuyulgan), Bruno Freyndlix (aktyor kinosinovdan keyin darhol kasal bölib qolgan), Leonid Bronevoy (u operator bilan janjallaşgan) va Aleksey Safonov ham bor edi. Oxir-oqibat Gromov rolini Nikolay Grinko ijro etdi.

Professor Gromovning yordamçisi Masha rolini Irina Muravyovaga taklif qilişgan, lekin uning suratga oliş jadvali juda ziç edi. Lia Axedjakova esa juda öjar xarakteri tufayli filmga tuşmadi. Yevgeniya Xanayevaning Nikolay Grinko bilan duet tuzişi yaxşi çiqmadi. Kinosinovga kelgan Yelizaveta Nikişçina esa u bilan şunçalik yaxşi öynadiki, rejissyor uni darhol tasdiqladi.

Konstantin Brombergdan gangsterlar boşliği Stamp rolini kim ijro etişi kerakligi söralganda, u «Lui de Fyunes» deb javob berdi. Şundan söng aktyorlar böyiça yordamçi Anatoliy Papanovga qönğiroq qildi, lekin u band edi. Vladimir Basov rozi bölişga ikkilanib qoldi, çunki filmda uning sobiq xotini Roza Makagonova (qöşiq öqituvçisi) rol öynagan edi, garçi ularning birgalikdagi sahnalari bölmagan bölsa ham.

Jismoniy tarbiya öqituvçisi Rostik rolini dastlab Sergey Filippovga berişgan, lekin u kasal bölib qoldi. Şunda Filippov umuman «işonçsiz» deb gaplar yurdi, çunki u istalgan vaqtda içkilikka berilib ketişi mumkin edi. Oxir-oqibat jismoniy tarbiya öqituvçisi rolini qöşiqçi va aktyor Mixail Boyarskiyning amakisi Nikolay Boyarskiy ijro etdi.

Dastlab Urri rolini Leonid Kanevskiy sinab körgan edi, lekin oxir-oqibat bu rolni Nikolay Karaçentsov ijro etdi.