The Avengers

«Mstitellar» ğoyasi 1960 yil sentyabrda paydo böldi. Prodyuser Sidney Newman «Politsiya jarrohi» seriali muvaffaqiyatsiz namoyiş etilganidan afsuslanib, yangi loyiha yaratişga qaror qildi. Xuddi şu aktyor Ian Hendry ijro etişi kerak bölgan boş qahramon xarakterini işlab çiqib, unga yordamçi yaratdi — hukumat agenti John Steed. Yordamçi rolига uzoq yillik dösti Patrick Macnee nomzod sifatida körilayotgan edi. Ikkinçi qahramonni serialga kiritişning asosiy sababi epizod davomiyligining yarim soatdan bir soatgaça uzaytirilişi böldi. Sidney tuşundiki, Yan oldingidek yakka özi tomoşabin eʼtiborini uşlab turişi qiyin böladi.

Patrickni köp köndirişga hojat bölmadi. U bir neça oy davomida Uinston Çerçill haqidagi hujjatli serialning prodyuseri bölib işlagan bölsa-da, rolga rozi böldi. Yaxşi maoş va ikkinçi darajali rol — yoş prodyuserni öz tomoniga oğdiriş uçun kerak bölgan hamma narsa şu edi. Ian Hendry bilan esa yanada osonroq böldi: u serialning muvaffaqiyatsizligini özi ham tuşunardi, şuning uçun yangi taklifni qabul qilişdan xursand böldi. Serialning 13 ta epizodidan keyin uni yopişgaç, «Mstitellar» paydo böldi. Bu noyabr oyida yuz berdi.

«Mstitellar»ning birinçi videoyozuvi 1960 yil 20 dekabrda «Issiq qor» epizodi bilan amalga oşirildi. Epizod quyidagi sahna bilan oçilardi: jinoiy guruhning bir aʼzosi jarrohlik bölimiga kirib, xatolik bilan doktor Keelning qabulxonasiga oq kukunli paketça yetkazib beradi. Şu payt qahramon (doktor David Keel) töyga tayyorlanayotgan fiancée Peggy bilan suhbatlaşmoqda. (Avval qahramonning fiancéeʼsi giyohvand moddalar savdogarlari qölida halok bölişi birinçi suratga olingan sahna deb notöğri hisoblangan edi.)

Şu kuni rekламa roligi ham suratga olindi. Unda Patrick Macnee, Ian Hendry va Ingrid Hafner (doktor David Keelning yordamçisi rolini ijro etgan aktrisa) körsatildi. Uşbu roliklarning badiiy kadrlari birinçi mavsum zastavkasiga kiritildi.

27 dekabrda serialning birinçi ikki epizodiga tayyorgarlik boşlandi. Umumiy syujetni taşkil etgan qism: David Keel maxfiy agent John Steed bilan birgalikda şifokorning fiancéeʼsini öldirganlarni qidiradi. Odatdagidek, qasos ikkinçi epizodning sönggi sahnasida amalga oşadi. Serialning «Mstitellar» deb nomlanişi ham şundan kelib çiqqan.

«Issiq qor» 30 dekabrda videoplyonkaga olindi va 1961 yil 7 yanvarda Angliyaning markaziy va şimoliy qismlarida körsatildi. London premyerasi esa öşa yilning 18 martida bölib ötdi.

Aktyor Patrick Macnee (John Steed) birinçi marta epizodning örtasida tomoşabin oldida paydo böldi: David Keel uni doktor Tredding xonadonining eşigida kutib oldi.

Dastlab John Steed obrazida tomoşabinlar ekranda körişga odatlangan barça josuslik aksessuarlari yöq edi. Uning örniga boş qahramon doktor David Keel bilan birga kiyib yuradigan oddiy uzun plaş va palto bor edi. 1961 yil fevral atrofida Sidney Newman Patrickka Steed uçun boşqa qiyofa yaratişni taklif qildi. Bu taklif muvaffaqiyatli joriy etildi: ertasi kuni u studiyaga kotelok (qalpoq) va qölida soyabon bilan keldi. Aynan şu ikkinçi darajali qahramonning serialdagi maşhurligi boşlanişiga sabab böldi.

Birinçi mavsumning 39 ta epizodi rejalaştirilgan edi. Kuz oyida studiyadagi inqiroz tufayli rejalar buzildi va qolgan 13 ta ssenariy ikkinçi mavsumga köçirildi. Ulardan 9 tasi Martin King va Venus Smith bilan epizodlar uçun işlatildi, boşqalari esa qayta işlanib, Cathy Gale bilan işga tuşirildi.

Birinçi mavsumni suratga oliş davrida ravşan böldiki, ikkinçi darajali qahramon — John Steed — tomoşabinlar orasida boş qahramon doktor Keeldan köra köproq muvaffaqiyatga erişgan. Şuning uçun prodyuserlar 27-epizodda unga yordamçi qilib qöşiqçi Venus Smithni kiritişga va maxfiy agentning sarguzaştlariga köproq vaqt ajratişga qaror qilişdi. David Keel faqat yordamçiga aylanişi, keyin esa tarixga ğoyib bölişi kerak edi. Ian Hendry buni sezgandek böldi va inqiroz davom etar ekan, studiyani tark etdi.

Şunday qilib, 2-mavsumdan boşlab Steed boş qahramonga aylandi. Suratga olişga tayyorgarlik 1962 yil aprelida, inqiroz tugagaç boşlandi. Agentning birinçi yordamçisi Martin King bilan birinçi mavsumning rad etilgan 3 ta ssenariysini suratga olgaç, Steed nihoyat doimiy hamkor — Cathy Gale bilan uçraşdi. Uning roli uçun kasting doktor King iştirokidagi epizodlar suratga olinayotgan vaqtda ötkazildi. Prodyuserlar aktrisani tanlaş uçun bir muddat öylab körişga qaror qilişdi va nomzod tanlanişi bilanoq, aktyorni tezda böşatib, uning örniga Honor Blackmanni qöyişdi.

Şu paytda Venus Smith roli uçun ham aktrisa topildi — u Cathy Galeʼga muqobil edi. Telekörsatuvlardan söng maʼlum böldiki, tomoşabinlarning hamdardligi ikkinçisi tomonida ekan va şu asosda tanlov amalga oşirildi. Honor Blackman ikkinçi mavsumning qolgan qismi va butun uçinçi mavsum davomida John Steedning yagona hamkori böldi.

1960 yildan 1969 yilgaça 161 ta epizoddan iborat 6 mavsum suratga olingan.

Dastlabki 3 mavsum videoplyonkaga olinib, telespektakl sifatida qöyilgan. Keyingilari esa serialni videoplyonkaga emas, kinoplyonkaga olingan josuslik öyin-körsatuvi sifatida körsatgan.

1-mavsum (1961) — 26 ta epizod

Doktor David Keel va John Steed (23 ta epizod)

Doktor David Keel (2 ta epizod)

John Steed (1 ta epizod)

2-mavsum (1962—1963) — 26 ta epizod

John Steed va Martin King (3 ta epizod)

John Steed va Venus Smith (6 ta epizod)

John Steed va Cathy Gale (17 ta epizod)

3-mavsum (1963—1964) — 26 ta epizod

John Steed va Cathy Gale

4-mavsum (1965—1966) — 26 ta epizod

John Steed va Emma Peel

5-mavsum (1967) — 24 ta epizod

John Steed va Emma Peel

6-mavsum (1968—1969) — 33 ta epizod

John Steed va Tara King (32 ta epizod)

John Steed, Emma Peel va Tara King (1 ta epizod)

Frantsiyada Tara King iştirokidagi epizodlarning maşhurligi 1975 yilda frantsuz televideniyesi tomonidan şampan brendi uçun Linda Thorson va Patrick Macnee iştirokida reklama roligi suratga olinişiga olib keldi. Reklamaning muvaffaqiyati öz navbatida frantsuzlarning «Mstitellar»ning yangi epizodlarini moliyalaştirişga bölgan qiziqişini kuçaytirdi.

Natijada «Yangi Mstitellar» serialiga asos solindi. Unda Patrick Macnee ikki yangi hamkor bilan paydo böldi: Mike Gambit (Gareth Hunt) va Purdey-Miltiq (Joanna Lumley). Yangi epizodlar Buyuk Britaniyada ITV telekanalida (1976—1977), Frantsiyada TF1 telekanalida (1-mavsum 1976—1977, 2-mavsum 1979), Kanadada CTV telekanalida va Qöşma Ştatlarda CBS telekanalida (1978—1979) efirga çiqdi. Sönggi tört epizod töliq kanadalik homiylar tomonidan işlab çiqarilib, Kanadada suratga olingan, şu sababli baʼzan prokatdagi nomi «Kanadadagi yangi Mstitellar» bölgan.

Serial 1995 yil 1 oktyabrdan boşlab TV-6 Moskva telekanalida efirga çiqqanda, duşanba kunlari joriy epizod takrorlanmasdan, «Yangi mstitellar»ning davomidagi 7 ta epizod körsatildi. Faqat «Qanday töğri öldiriş kerak» epizodidan boşlab duşanba kunlari takroriy efir boşlandi, dastlab esa serialning oldingi epizodi bilan.

Rangli mavsumning Emma Peel iştirokidagi köplab epizodlari Rossiyada qisqartirilgan holda efirga uzatildi: epiloglar, qöşimçalar («Missis Peelga bizning yordamimiz kerak») va baʼzi kadrlar yöq edi.

Töliq körsatilgan epizodlar:

«Vaqtida yaşiriniş»

«Kim kim???»

«Kibernotning qaytişi»

«Ölik kişining xazinasi»

«Yaxşi yomon odam»

«Juda ajoyib topşiriq»

«Svejiy veter» teleкompaniyasi «Xayrli tong» dasturi doirasida Peterburg — Beşinçi kanal telekanalida 5 va 6-mavsumlarni 1994 yil 2 dekabrdan 1995 yil 28 fevralgaça har ish kuni körsatib bordi. 1995 yil 1 martga kelib serialni «Teleekspo» teleкompaniyasi (u «Svejiy veter»ni almaştirgan edi) efirga uzatdi. 1994 yil 2 dekabrdan 1995 yil fevralgaça serial soat 11:09 da efirga çiqardi. 21 fevraldan boşlab jadval özgarib, efir vaqti 9:07 ga köçirildi. Vladislav Listyev öldirilişi munosabati bilan serialni namoyiş etiş töxtatildi.

Maʼlumki, «Peterburg - 5 kanal» telekanali 17 yanvar — 3 fevral davrida quyidagi epizodlarni efirga uzatgan: «Parçalaniş», «Hammasi közgular yordamida qilinadi», «Sen öz ölimingni topasan», «Juda maxfiy şifrni öğirlaş», «Tuşda qiyomat», «Merosning ölimi», «Ular Steedni çeksiz öldirişadi», «Men sizni körgan öşa odam kim».

20 fevral (efir bölmadi).

Juda ajoyib topşiriq — 1995 yil 21 fevral

Yaxşi yomon odam — 1995 yil 22 fevral

«Unutmagan gullar» operatsiyasi — 1995 yil 23 fevral

Tuman — 1995 yil 24 fevral

Qotillik va keksa xonimlar — 1995 yil 27 fevral

Rekviyem — 1995 yil 28 fevral

Pandora — 1995 yil 1 mart (sönggi efir)

2 va 3 mart (efir bekor qilindi)

«Peterburg - 5 kanal» telekanali, şuningdek, «Eng yaxşi yetti», «Kibernotning qaytişi», «Ölik kişining xazinasi», «Siz hozirgina öldirildingiz», «Yer odamlarining bosqini» va «Şunga öxşaş narsa» epizodlarini ham körsatgan. Oxirgi ikki epizod TV-6 telekanalida efirga uzatilmagan.

TV-6 Moskva telekanali «Mstitellar»ni 1995 yil 1 oktyabrdan 1996 yil 25 sentyabrgaça efirga uzatdi. Baʼzi istisnolar bilan epizodlar avval yakşanba kunlari, taxminan soat 16:00 da, duşanba kunlari esa taxminan soat 12:00 da, 21 martdan boşlab esa payşanba kunlari taxminan soat 19:00 da va juma kunlari taxminan soat 9:00 da körsatildi.

Yana, avvalgidek, barça rangli epizodlar namoyiş etilmadi.

Rossiyaning köplab şaharlarida serial TV-6 Moskva kanali dasturlarini qayta translyatsiya qiluvçi mahalliy telekanallarda ham körsatilgan.

1996 yil 27 aprelda — 1997 yil 27 mayda TET telekanali (1997 yil yanvarigaça «TET-A-TET» nomi ostida) serialning 5 va 6-mavsumlarini «Filʼm-eksport» studiyasining asl ovoz berişi bilan körsatdi. Körsatuv «Qörquv savdogarlari» (Emma Peel) epizodi bilan boşlandi va «Qamal» (Tara King) epizodi bilan yakunlandi.

1996 yil 28 apreldan boşlab şaharning 10-telekanali Rovno serialning rangli epizodlarini yakşanba kunlari efirga uzata boşladi.

1996 yil 28 apreldan Çernomorskaya TRK va «Unika-TV» telekompaniyalari bölişib olgan telekanalda ham serialning rangli epizodlarini efirga uzatiş boşlandi.

4-mavsumning barça 26 ta epizodi 2003 yilda V. Sonkin tomonidan rus tiliga dublyaj qilindi.

Studiya serialning 5 va 6-mavsumlarini Rossiya televideniyesida körsatiş uçun dublyaj qildi.

John Steed — Dmitriy Matveyev

Emma Peel — Marina Levtova

Tara King — Natalya Gurzo

Mama — Aleksandr Belyavskiy

Serialni yana ovoz berganlar: Igor Taradaykin, Marina Konstantinova, Aleksandr Ryjkov, Boris Bystrov, Vladimir Konkin, Yuriy Sarantsev, Vladimir Vixrov, Aleksandr Raxlenko, Sergey Çekan, Artyom Karapetyan, Dmitriy Polonskiy, Yelena Astafyeva va boşqalar...

Serial 120 dan ortiq mamlakatda namoyiş etilgan:

Frantsiya: Çapeau melon et bottes de cuir («Kotelok şlyapa va charm etiklar»)

Germaniya va Avstriya: Mit Sçirm, Çarme und Melone («Soyabon, jozibasi va kotelok bilan»)

Italiya: Agente Speciale («Maxsus agent»)

Ispaniya, Meksika va Janubiy Amerika: Los Vengadores («Mstitellar»)

Portugaliya va Braziliya: Os Vingadores («Mstitellar»)

Niderlandiya: De Wrekers («Mstitellar»)

Turkiya: Tatli — Sert («Şirin — qattiq»)

Gretsiya: Οι Εκδικητές («Mstitellar»)

Isroil: הגומלים («Mstitellar»)

Finlyandiya: Herrasmiesagentti («Janob agent»)

Polşa: Rewolwer i melonik («Revolver va kotelok»)

Ruminiya: Răzbunătorii («Mstitellar»)

Bolgariya: Отмъстителите («Mstitellar»)

Yugoslaviya: Osvetnici («Mstitellar»)

Sloveniya: Maščevalci («Mstitellar»)

Tayvan: 復仇者 («Mstitellar»). 1971 yil oktyabr — 1973 yil davomida Emma va Tara iştirokidagi epizodlar har payşanba kuni keçqurun soat 22:00 da körsatilgan.

Janubiy Koreya: 아벤저 («Mstitel»)

Tailand: เพื่อนใจสายลับ («Josus yigit») 1–3-mavsumlar uçun, ขวัญใจสายลับ («Josus qiz sevgilisi») 4–5-mavsumlar uçun, กลอยใจสายลับ («Josus ayol») 6-mavsum uçun

Gonkong: 雌雄神探 («Detektiv va ayol detektiv»)

Islandiya: Skelegg skötuhjú («Hazil-mutoyibali juft»)

Yaponiya: おしゃれ(秘)探偵 («Nafis maxfiy detektiv») 4-mavsum uçun, スパイ(秘)作戦 («Josuslik maxfiy strategiyasi») va 事件をあばけ («Voqealarni foş qiling») 5–6-mavsumlar uçun. Baʼzi hududlarda serial ペアで捜せ («Men juft qidiraman»), 秘密スパイ作戦 («Maxfiy josuslik missiyasi») va 私立探偵スティード («Xususiy detektiv Steed») nomlari ostida ham körsatilgan (5–6-mavsumlar uçun).