Usta va Margarita
Usta va Margarita (rus. «Мастер и Маргарита») — Mixail Bulgakovning şu nomli romani asosida suratga olingan rus teleseriali. Rejissyor va ssenariy muallifi Vladimir Bortko bölgan. Serialning premyerasi 2005-yil 19-dekabrda «Rossiya» telekanalida birinçi ikki qismini namoyiş etiş bilan bölib ötdi. Rossiyada bu serialni deyarli 40 mln kişi tomoşa qilgan. Serialning şiori: «Qölyozmalar yonmaydi!»
Bortko özining sözlariga köra, asarning mazmunini iloji boriça töliq va adekvat yetkazişni öz oldiga maqsad qilib qöygan. Serialda sovet va rus kinosining köplab yulduzlari rol öynagan. 1930-yillar boşidagi Moskva sepia ranglarida, Yerşalaim sariq va qizil ranglarda, Volandning va uning hamrohlarining «möjizalari» esa rang-barang ranglarda körsatilgan.
2024-yil 26-yanvarda «Smotrim» media platformasida serialning tiklangan versiyasi çiqdi.
1Rollarda
Anna Kovalchuk, Aleksandr Galibin, Oleg Basilashvili
Kirill LavrovaktyorSSSemyon Strugachyovaktyor
Sergey BezrukovaktyorVBVladimir Bortkossenariy muallifiIKIgor Kornelyukkompozitor2Syujet
Voqea 1935-yilda sodir böladi (Volanд 10 000 söm avans olganini tasdiqlovçi, may oyi 1935-yil körsatilgan 7…
Voqea 1935-yilda sodir böladi (Volanд 10 000 söm avans olganini tasdiqlovçi, may oyi 1935-yil körsatilgan 7 ta çiqiş uçun qabz körsatadi; şuningdek, Gella 1935-yil bahor kolleksiyasi haqida gapiradi).
Moskvada Volanд öz hamrohlari bilan paydo böladi. Volandni dindan mustaqil ravişda yaratilgan jamiyat şaroitidagi yangi odamlar qiziqtiradi. U Patriarşie prudi yonida adabiyotçi, MASSOLIT raisi Berlioz va şoir Bezdomniy bilan suhbatlaşayotganini köradi; ular şoirning Isoni tasvirlaş borasidagi muvaffaqiyatsiz urinişi haqida gaplaşmoqda.
Şoir — şiddatli va ğayratli, lekin johil va ança sodda yigit bölsa, Berlioz — öz erudisiyasidan mamlakatda ateistik tarğibot uçun foydalanadigan ziyolidir. Volandning xatti-harakatlari va u aytgan hikoyalar adabiyotçilarni hayajonga soladi va qiziqtiradi, lekin ular uning sözlarini ğayritabiiyligiga qaramay jiddiy qabul qilmaydi. Masalan, Volland şoirga oltin portsigardan özi nomlagan navdagi papiros taklif qiladi, söngra Berliozga aynan qanday ölim bilan ölişini başorat qilib aytadi («Sizning boşingizni kesib taşlaşadi!»). Volland Berlioz va Bezdomniyga Isoning mavjud bölganini aytadi va buning isboti sifatida Yahudiya beşinçi prokuratori Pontiy Pilat bilan kambağal sarson faylasuf Yeşua Ga-Notsri örtasidagi uçraşuv hikoyasini sözlab beradi.
Biroq tinglovçilar hikoya tafsilotlaridan hayratda qolişlariga qaramay, Volandning sözlariga işonmaydi va uni aqldan ozgan deb hisoblaydi. «Çet elliksi»ni militsiyaga topşirmoqçi bölgan Berlioz tramvay ostiga tuşib halok böladi (aynan tramvay uning boşini kesib taşlaydi), Bezdomniy esa keyinçalik ruhiy kasalliklar klinikasiga yotqiziladi.
Yangi odamlarni körişni istagan Volland Varyete teatriga boradi. U şunday xulosaga keladi: «…ular avvalgidek, faqat „turar joy masalasi“ ularni buzib qöygan».
Yangi jamiyat odamlari orasida Usta va Margarita ham bor. Ustaning 38 yoshi bor, u olti tilni biladi va Pontiy Pilat haqida roman yozgan — Yeşuaga ölim jazosini tasdiqlagan, Volland Patriarşielarda adabiyotçilarga aynan şu haqda hikoya qilgan edi. Margarita — yoş, gözal qiz bölib, Ustaga oşiq böladi, Şayton töpining malikasi va xonimi rolini öynaydi va oxirida jodugar qiyofasida dunyodan ketib, Usta bilan birga özlarining sönggi panohiga jönab ketadi.
3Saundtrek
Serialga musiqani bastakor Igor Kornelyuk yozgan. Yoziş uçun bir yildan biroz ortiq vaqt…
Serialga musiqani bastakor Igor Kornelyuk yozgan. Yoziş uçun bir yildan biroz ortiq vaqt ketgan.
2010-yilda serialda yangragan instrumental musiqa jamlangan rasmiy saundtrek albomi sotuvga çiqdi.
«Volland» musiqiy mavzusida musiqa yöliga tört kişidan iborat Singing Family vokal ansambli ijrosidagi matn qöşib yozilgan. Matn taniş palindrom Sator Arepo Tenet Opera Rotas (5x5 katakli sehrli kvadratga joylaşadigan, gorizontal va vertikal böyiça bir xil öqiladigan ibora), şaytoniy «Abracadabra» afsunini, Igne Natura Renovatur Integra («olovda tabiat tiklanadi») va Iesus Nazarenus Rex Iudaeorum («Iso, nosiralik, yahudiylar şohi») iboralaridan iborat.
Volandning Varyetedagi birinçi çiqişi epizodida Nikolay Rimskiy-Korsakovning «Şeherazada» simfonik syuitasidan Şahriyor mavzusi yangraydi.
«Qatl» va «Gefsimaniya boği» musiqiy mavzularida pravoslav liturgiyasi va Muqaddas Juma matnlaridan foydalanilgan.
«Gribоyedovdagi jaz» epizodida Bulgakov romanida eslatilgan «Alliluya» jaz kompozisiyasining aranjirovka qilingan versiyasi işlatilgan.
4Tanqid
Teleserial bir qator tanqidiy fikrlarga sabab…
Teleserial bir qator tanqidiy fikrlarga sabab böldi:
Ilya Stogov:
Anatoliy Kuçerena:
Filipp Stukarenko, bulgakovşunos:
Yuliya Latinina, yozuvçi va jurnalist:
protodiakon Andrey Kuraev:
Dmitriy Bykov, şoir va yozuvçi:
5Mukofotlar
«TEFI-2006» mukofoti — «Badiiy televizion film/serial rejissyori»…
«TEFI-2006» mukofoti — «Badiiy televizion film/serial rejissyori» nominatsiyasida
«Jyuri maxsus mukofoti» — Biarris XKF, Fransiya, 2007
«Eng yaxşi teleserial» nominatsiyasida va «Eng yaxşi ayol roli» nominatsiyasida («Anna Kovalçukka») mukofotlar — XIV «Vivat kino Rossii!» kinofestivalida, Sankt-Peterburg, 2006
6Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Мастер и Маргарита (телесериал, 2005)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.