The Ren & Stimpy Show

Şouning asosiy qahramonlari — Ren Hoek (ingl. Ren Hoek) va Stimpson J. Keet (ingl. Stimpson J. Cat).

Ren (töliq ismi Marlin Ren T. Hoek) — astmatik çixuaxua, nevrotik va zolim psevdointellektual. Stimpining eng yaxşi dösti. U antiqahramon hisoblanadi, zöravonlikka moyil, tez-tez ğazab tutib turadi va doimo foyda orttirişga intiladi. Stimpiga murojaat qilganda aytadigan sevimli iborasi: «Hoy, ahmoq..!». Ren Stimpiga kenja uka sifatida qaraydi va Stimpi özining ahmoqligi bilan Renni bezovta qilganda, uni tarbiyalaşga harakat qiladi. Multiplikatsiya tanqidçisi Martin Gudmen (Martin Goodman) Renni «ozğin, ezilgan, agressiv psixopat» deb taʼriflagan. Birinçi va ikkinçi mavsumlarda Renga ovoz bergan özi Kricfalusi bölgan.

Stimpi — dumsiz menʼs zotidagi muşuk, Renning eng yaxşi dösti. Şunga qaramay, u Renga mutlaqo qarama-qarşi: mehribon, semiz, ğamxör, lekin juda sodda. Stimpi Renga muhabbat va ğamxörlik bilan munosabatda böladi va doimo unga yoqimli narsalar qilişga harakat qiladi. Stimpiga ovoz bergan aktyor Billi Uest (u keyinçalik Stimpiga ovoz beriş işini öz karerasidagi eng sevimli işlardan biri deb atagan).

Dastlab Ren va Stimpi Jon Kricfalusi tomonidan boşqa personaj — Jorj Likyor (George Liquor) uy hayvonlari sifatida öylab topilgan. Keyinroq u «The Goddamn George Liquor Program» şousining boş qahramoniga aylangan. Jorj Likyor birinçi marta aynan «Ren va Stimpi şousi»da ekranda paydo bölgan. Nickelodeon rahbariyati bu personajning paydo bölişiga keskin salbiy munosabat bildirgan. Norasmiy versiyaga köra, «Jorj Likyor» ismining jaranglaşi bolalar şousi uçun juda ikkima-ikki deb topilgan.

1989-yilda Kricfalusi «Ren va Stimpi şousi» huquqlarini bolalar telekanali Nickelodeonga sotgan. «Big House Blues» pilot epizodi 1990-yil 10-avgustda namoyiş etilgan. Şouning birinçi epizodi 1991-yil 11-avgustda, «Dag» va «Oh, uzbu bolalar» seriallari orasida efirga çiqqan. Spumcø keyingi ikki yil davomida serialni işlab çiqargan va Nickelodeon rahbariyatining multiplikatsiyaga öz standartlari va yondaşuvlarini majburlaş bosimiga qarşi turgan.

Animator Bill Rey (Bill Wray) eslaşiça, Kricfalusiga bitta yarim soatlik epizodni tayyorlaş uçun ikki-sakkiz oy ketgan va u Kricfalusi uçun ideal işlab çiqariş davri sifatida yilda törtta yarim soatlik multfilm sonini nomlaydi.

1992-yilda Nickelodeon Jon Kricfalusini işdan böşatadi. Serialni işlab çiqariş yangi taşkil etilgan Games Animation studiyasiga topşiriladi, uni Kricfalusining sobiq hamkasbi va böysunuvçisi, animator va rejissyor Bob Kemp boşqaradi. Kricfalusi özining işdan böşatiliş sababi sifatida «Manʼs Best Friend» epizodini körsatadi, unda Ren Jorj Likyorni eşkak bilan uradi. Nickelodeonning ijroçi prodyuserlarini sahnaning şafqatsizligi hayratga solgan.

Bill Rey aytişiça, Kricfalusi va Nickelodeon örtasidagi murakkab munosabatlarning asosiy sababi seriyalar premyera namoyişining dastlabki muddatlari buzilişi bölgan. Reyning sözlariga köra, Kricfalusi Nickelodeon menejerlariga animatsiya şoşilişni kötarmasligini qayta-qayta tuşuntirişga harakat qilgan. U mahsulot sifatini muddatlardan ança muhimroq deb hisoblagan, bu esa Nickelodeon prodyuserlari tomonidan jarayonni sekinlaştirişga uriniş sifatida qabul qilingan.

Rey taʼkidlaşiça, «Ren va Stimpi şousi» atrofidagi vaziyatda aybdorni bir maʼnoda körsatib bölmaydi: heç kim mukammal emas, xatolarga ikki tomon ham yöl qöygan va Kricfalusi Nickelodeonga şouga oid barça huquqlarni sotganini unutmaslik kerak, şuning uçun kanal loyihaning qonuniy egasi edi.

Aktyor Billi Uest ham Kricfalusining işdan böşatiliş sababi sifatida belgilangan muddatlarning buzilişini körsatadi. «Ren va Stimpi şousi»ning yangi epizodlari premyerasining buzilişi mavzusi «Simpsonlar» multserialida ham parodiya qilingan (4-mavsumning «The Front» epizodi, unda «Ren va Stimpi şousi» multfilmlar tanlovida «Qitiqlaş va çiziş şousi»ning asosiy raqibi hisoblanadi).

Kricfalusining özi Nickelodeon prodyuserlari multfilm ğoyasini umuman tuşuna olmaganini aytadi. U öz blogida kanal vakillari bilan muzokaralar qanday ötganini eslaydi:

Nickelodeon serialni işlab çiqarişni Games Animationʼga topşirgandan söng, ssenariy muallifi va rejissyor roli animator Bob Kempga (Bob Camp) ötadi. Billi Uest Renga ovoz berişni öz zimmasiga oladi. Intervyusida Uest prodyuserlar özlariga «Biz Ren va Stimpini kulgili qiliş uçun nima qila olamiz?» deb söraganini, «Jon nima qilgan bölardi?» deb özlaridan söramaganini taʼkidlaydi.

Ikkinçi mavsum davomida Bob Kemp asosan Kricfalusi işlab çiqqan materiallardan foydalangan: Kricfalusi rahbarligida tayyorlangan tayyor epizodlar va bir neça qayta montaj qilingan seriyalar efirga çiqqan. Biroq uçinçi mavsumda vaziyat yomonlaşdi va animatsiya hamda yumor sifati sezilarli darajada pasaya boşladi. Televizion tanqidçilarning fikriça, «Ren va Stimpi şousi» özining sönggi uç yilida «oğriq içida sekin, azob bilan ölayotgan» edi. Tomoşabinlar ham yumor, ham multiplikatsiya sifatining sezilarli darajada yomonlaşganini qayd etgan. Jon Kricfalusi Games Animation mahsulotini «pulning bekor sarflanişi, u „Ren va Stimpi şousi“ni öldirgan» deb taʼriflagan.

1995-yil noyabrda Nickelodeon şouni yopdi va uni «A Scooter For Yaksmas» Rojdество epizodi bilan tugatdi.

2002-yilda Nickelodeon, MTV va boşqalarning egasi Viacomʼning taklifi bilan Jon Kricfalusi «Ren va Stimpi şousi» ustida işni Spike TV kanali uçun qayta boşladi va 2003-yilda Ren & Stimpy «Adult Party Cartoon» efirga çiqa boşladi. Yangi versiya keçki vaqtda efirga uzatilgan va «faqat kattalar uçun» deb tasniflangan. Nomidan körinib turibdiki, şou kattalarga xos mavzularga murojaat qiladi: boş qahramonlar örtasidagi gomoseksual munosabatlarga oşkora işoralar, ayol yalanğoçligi sahnalari va yanada şafqatsiz zöravonlik sahnalari.

Uşbu serial uçun bir neça efir versiyalari mavjud:

DVD naşri versiyasi (işlab çiqariş oldidan efirga tayyorlangan kassetalardan baʼzi lavhalar qöşilgan, qayta naşrga Kricfalusining özi ham qöl urgan)

Nickelodeon telekanali versiyasi

MTV kanali versiyasi (keyinroq AQŞda Spike TV kanalida körsatilgan, öşa kanal Adult Party Cartoonʼning yangi mavsumini ham namoyiş etgan)

Har bir versiya bir-biridan şouda kesib taşlangan lavhalari bilan farq qiladi. Barça versiyalar DVD va VHS formatida çiqarilgan. VHS versiyasi MTV efir versiyasining dastlabki naşri hisoblanadi. Keyingi DVD naşrlari Nickelodeon efir versiyasi bölib, unga montajdan keyingi efirga çiqarilmagan versiyadan baʼzi lavhalar qöşilgan va Kricfalusiga yoqmagan epizodlar olib taşlangan.

AQŞda birinçi efir MTV, ikkinçi efir Nickelodeon, uçinçi efir esa Spike TV bölgan.

DVD naşri alohida tilga olinişga arziydi. Uni yaratişda Kricfalusining özi iştirok etgan va qöşimça materiallar sifatida intervyu yozgan. Şuningdek, epizodlarga eskizlar joylaştirilgan, şafqatsizligi tufayli efirga çiqmagan narsalar va 1990-yilda Nickelodeonga berilgan «Big House Blues» (Qamoqxona blyuzi) pilot epizodi hamda 1992-yilda çiqarilgan «Manʼs Best Friend» (Insonning eng yaxşi dösti) seriyasi kiritilgan. Amerikadagi multserial muxlislari bu naşrni iliq qabul qilmagan va uni juda yomon reliz deb ataşgan. Gap şundaki, muallifning fikriça seriyalar qisqartirilgan va Nickelodeon versiyasida bölgan qismlar olib taşlangan. Muallifning öz asariga munosabatini körsatadigan xarakterli misol — «Haunted House» («Paramount Comedy» tarjimasida «Arvohlar uyi») epizodi: arvoh tomonidan yostiqqa qöyilgan qonli boşni olib ketiş uçun uçib kelgan peri sahnasi DVD versiyasidan kesib taşlangan.

Kricfalusi özining «George Liquor» (Jorj Likyor) personajini peri körinişida tasvirlamoqçi bölgan, ammo Nickelodeon rahbariyati bu personajdan foydalanişni rad etgan va uni kanalning «Dag» seriali personaji bilan almaştirişni söragan. Kricfalusi Nickelodeon rahbariyatidan ranjigan va DVD qayta naşrida butun sahnani töliq olib taşlagan. Nickelodeonning VHS naşrida esa bu sahna bor.

Şunday qilib, serialning yarmidan köproğida ham Nickelodeon, ham muallifning özi tomonidan qisqartirişlar bor. Relizning özi «Digitaly Remastered» deb eʼlon qilingan edi va muxlislar yangi qayta naşrni kutişgan. Ammo aslida remastering qilinmagan va versiya sifati böyiça muxlislar tomonidan VHS versiyasidan yomonroq deb baholangan, baʼzi joylarda raqamlaştiriş sifati VHSdagidan ham past.

Ijobiy jihatlari ham bor. «Sven Hoёk» («Paramount Comedy» tarjimasida «Ren ammasining öğli Sven» / «Sven Hoek») epizodida efir kassetasigaça bölgan taymerli kadr bor, unda Ren Sven va Stimpini közlarini öyiş bilan tahdid qilgan 10 soniyalik lavha joylaşgan. Bu ibora Nickelodeonning efir versiyasida yöq.

«20th Century Fox» studiyasi va Nickelodeon telekanali 1993-yil maydan amalda bölgan, Nickelodeonda namoyiş etilgan maşhur şou asosida animatsion va badiiy filmlar yaratiş böyiça ikki yillik şartnoma tuzgan. «Ren va Stimpi şousi» «Oh, uzbu bolalar!» va «Dag» kabi multseriallar qatorida töliq metrajli versiya uçun mumkin bölgan mahsulot sifatida tilga olingan. Biroq bu amalga oşmagan, çunki serial tanqidçilar tomonidan yomon qabul qilingan (tanqidçilar «kinoya va qöpol yumor»ni qayd etgan) va ehtimol töliq metrajli versiya oilaviy multfilm toifasiga mos kelmagan. Na Nickelodeon, na Fox ikki yil davomida heç narsa işlab çiqarmagan. Şartnoma bekor qilingan. Keyinroq, ona kompaniya Viacom «Paramount Pictures»ni sotib olgandan söng, Nickelodeon özining kinostudiyasini yaratdi.

«Comedy Central» telekanali kultli multserialning qayta işga tuşirilişiga buyurtma bergan. Yangi seriyalarni işlab çiqarişni Comedy Central ViacomCBS Entertainment & Youth Group va Nickelodeon bilan birgalikda amalga oşiradi. Şouning çiqiş sanasi hali nomaʼlum.

«Biz bu kultli franşizani yangi ijodiy jamoa va Nickelodeon Animation Studio hamkorlarimiz bilan qayta öylab çiqiş imkoniyatidan xursandmiz», — dedi ViacomCBS Entertainment & Youth Group prezidenti Kris MakKarti (Chris McCarthy).

«Ren va Stimpi şousi»dan taşqari, Comedy Central 90-yillarning boşqa kultli multseriallarini ham qayta işga tuşirişni rejalaştirmoqda. Masalan, «Beavis and Butt-Head»ning ikki yangi mavsumini çiqariş, şuningdek, «Dariya»ning spin-offi «Jodi»ni çiqariş, bunda boş qahramon Dariyaning sinfdoşi böladi.

Amerikalik animator meksikalik kelib çiqişli Jorj (Xorxe) Gutyerres, «El Tigre: The Adventures of Manny Rivera» seriali yaratuvçisi «Animation World Magazine» jurnaliga bergan intervyusida «Ren va Stimpi şousi» multserialining unga katta taʼsir körsatganini tan olgan. Gutyerres jamoasida ham bir paytlar «Ren va Stimpi şousi» işlab çiqarişida bevosita iştirok etgan bir neça kişi işlagan.

Multiplikatsiya tarixçisi Martin Gudmen (Martin Goodman), «Dr. Toon» laqabi bilan, kamida ikki multserialni Ren va Stimpining klonlari deb ataydi: «Two Stupid Dogs» (Hanna-Barbera Cartoons) va The Sçnookums and Meat Funny Cartoon Show (Walt Disney Television).

1990-yillarning örtalarida Marvel Comics naşriyotining «Punisher» komikslarida Ren va Stimpi obrazlari bir neça marta işlatilgan (boğdagi otişma joyida peluş öyinçoqlar sifatida, metro liniyasi ustidagi reklama billbordida va h.k.).

Ren va Stimpi «Simpsonlar» multserialida (4-mavsum) parodiya şaklida ikki marta paydo bölgan: «Brother from the Same Planet» («Bir sayyoradan birodar») va «The Front» («Front») epizodlarida. Şuningdek, Jon Kricfalusi «Bart Stops to Smell the Roosevelts» («Ruzvelt ruhi Bartni tinçlantiradi») va «Treehouse of Horror XXVI» («Daraxt ustidagi dahşat uyi 26») seriyalariga sarlavha ekranlarini çizgan.

Aktyor Tom Xardi Edi Brok va uning simbioti Venom obrazlarini yaratayotganda «Ren va Stimpi şousi» qahramonlariga tayanganini tan olgan.

«Ren va Stimpi şousi» syurrealizm va animatsiyadagi ğayrioddiy uslubning ommalaştiruvçisi bölib, yangi multseriallar va ularning mualliflari uçun yöl oçgan. Şunday maşhur multseriallar orasida quyidagilarni ajratib körsatiş mumkin: «Beavis and Butt-Head», «South Park», «SpongeBob SquarePants», «Courage the Cowardly Dog», «Adventure Time» va «The Amazing World of Gumball».

Şuningdek, «Ren va Stimpi şousi» 1990-, 2000- va 2010-yillardagi köplab multseriallar uslubiga taʼsir körsatgan, jumladan: «Catdog», «The Angry Beavers», «Two Stupid Dogs», «The Şnookums and Meat Funny Cartoon Show», «Rugrats», «Timon & Pumbaa», «Cow and Çicken», «I Am Weasel», «Cool Beans», «Catscratç», «Mad Jack the Pirate», «Aaahh!!! Real Monsters», «Oggy and the Cockroaçes», «SpongeBob SquarePants», «Courage the Cowardly Dog», «The Grim Adventures of Billy & Mandy», «Catscratç», «Camp Lazlo», «Çowder», «The Marvelous Misadventures of Flapjack», «Adventure Time» va boşqa şunga öxşaş multseriallar.

Şouning deyarli barça fon musiqasi keyinçalik «SpongeBob SquarePants» multserialida işlatiladi.

«Ren va Stimpi şousi» olamidan foydalanadigan öyinlar turli yillarda Sega Genesis, Sega Game Gear, Sega Master System, SNES, NES, Game Boy, PC, PlayStation va Game Boy Advance kabi turli öyin platformalarida çiqarilgan. Ularning aksariyati THQ naşriyoti tomonidan çiqarilgan.

«Ren and Stimpy: Space Cadets» Game Boy uçun — 1992 y.

«Ren & Stimpy Show: Buckaroo$» NES va Super NES uçun — 1993, 1995 y.

«The Ren & Stimpy Show: Veediots!» Super NES va Game Boy uçun — 1993 y.

«Ren and Stimpy: Quest for the Şaven Yak» Sega Game Gear va Sega Master System uçun — 1993, 1995 y.

«Ren & Stimpy: Stimpyʼs Invention» Sega Genesis uçun — 1993 y.

«Ren & Stimpy Show: Fire Dogs» Super NES uçun — 1994 y.

«Ren & Stimpy Show: Time Warp» Super NES uçun — 1994 y.

«Nicktoons Racing» PC, PlayStation va Game Boy Advance uçun.

«Ren & Stimpy Pinball» mobil telefonlar uçun.

«Nicktoons: Attack of the Toybots» Wii va PlayStation 2 uçun.

«Nicktoons MLB» Xbox 360, Wii, Nintendo DS, Nintendo 3DS uçun (Ren va Stimpi kiradigan tört personaj bilan öynaş mumkin).