«Diversant. Konets voyny» — 2007-yilda suratga olingan rus teleseriali. U «Diversant» (2004) va «Diversant. Krim» (2020) serialларining davomi bölib, 2002-yilda naşr etilgan Anatoliy Azolskiyning «Diversant» romani asosida yaratilgan. Serial voqealari 1943-yildan 1948-yilgaça davom etadi. Filmning asosiy qahramonlari Sovet harbiy qömondonligi topşiriqlarini bajaradigan uç razvedkaçi-diversant. Uruş sönggi yillarida otryad bir neça muvaffaqiyatli operatsiya ötkazadi.
Premyera 2007-yil 14-noyabrda soat 21:30da «Birinçi kanal»da bölib ötdi. Yakuniy seriya 2007-yil 29-noyabrda efirga çiqdi.
1Rollarda
Vladislav Galkin, Alexey Bardukov, Kirill Pletnev
2Syujet
1—2-seriyalar…
1—2-seriyalar
1943-yil aprel. Nemis qömondonligi diversiya guruhini tayyorlaydi; bu guruh nomaʼlum maqsadda Qrimga taşlanib, sovet partizanlari niqobidagi soxta natsistik otryad bilan birlaşişi kerak. Serial qahramonlarining vazifasi — tuşiş joyida guruhni yöq qiliş, taşlangan nemis diversantlari niqobida natsistik otryadga kirib oliş hamda otryad va diversiya guruhining vazifalarini aniqlaşdir. Operatsiya mukammal ötmagan bölsa-da, sovet diversantlari nemislarni taşlaş joyida tutib qolişga, ularning bir qismini yöq qilişga va bittasini qayta verbovka qilişga muvaffaq böladi. Sovet diversantlari nemis otryadiga kirib olib, uning asosiy vazifasi ğor yaşirin omboridagi juda maxfiy hujjatlar va sovet ilmiy işlanmalarining namunasi — «körinmas samolyot» haqidagi maʼlumotlarni topiş ekanini aniqlaydi. Professor Sergeyev yordamida sovet diversantlari yaşirin omborni portlatadi, taʼqibdan qutuladi va nemis samolyotini egallab, frontdan ötib ketadi. Şundan söng samolyot Qora dengizda, Abxaziya sohillari yaqinida halokatga uçraydi.
3—5-seriyalar
Abxaziya, 1944-yil avgust. Qrimdagi muvaffaqiyatli topşiriqdan keyin Qora dengiz sohilida taʼtilda yurgan Kaltigin guruhi qiyinçiliklarga qaramay duşman agentlarini foş etadi va 4-seriyada yangi yelkanlar hamda yangi harbiy unvonlarni oladi: Kaltigin — mayor, Filatov va Bobrikov — kapitan.
6—10-seriyalar. 1945-yil may. Berlinda ğalabani nişonlagaç, guruh bölinib ketadi. Kapitan Aleksey Bobrikov öz orzusini amalga oşiradi — ota-onasini hibsga olinişidan oldin sotgan ayolning oilasi bilan uçraşadi. Biroq qöşni okkupatsiya zonasida soxta hujjatlar bilan yurib, Markaz uçun uşlanib qolgan axborot uzatişi uni hibsga olinişi va Uraldagi Irbit şahridagi tuzatiş-mehnat lageriga olib borilişi bilan yakunlanadi. Şerikli sarguzaştlar keyinroq ajralib ketadi: 2 yildan söng mayor Kaltigin asabiy buziliş tufayli kasalxonaga tuşadi, u yerdan keyinçalik çiqarilib, çekka joyda tinç hayot qurişga kirişadi. Bobrikov şu paytda lagerda muddat ötaydi va şu bilan birga lager boşliğiga «jasorati» uçun jazolar oladi. Mahbuslar orqali Aleksey öz rahbariyatiga xabar yuboradi, şundan keyin u «Şerstyanşçik» laqabli obröli jinoyatçi şerigi bilan koloniyadan qoçişga muvaffaq böladi. Leonid Filatov fuqarolik hayotini tartibga solişga harakat qiladi. U kiçik qulflar ustaxonasida işlaydi, Anya ismli qizga oşiq böladi. Keyinroq u musiqaçilar guruhi bilan tanişadi va akkordeonda ajoyib ijrosi bilan hammani hayratga solib, şu guruh tarkibiga kiradi. 1948-yil bahorida Moskva atrofida guruh yana birlaşadi, ular özlarini jismoniy holatga keltiradi, şarq jangovar sanʼatini va jang qurollarini örganadi. Razvedkaçilarga Rostov-na-Donuda jinoyatçilar tödasining duşmanona faoliyatini zararsizlantiriş böyiça yangi topşiriq beriladi. Töda otişma, talonçilik va bosqinçilik qiladi. Serial şu bilan tugaydi: Rostov-na-Donudagi operatsiya davomida qahramonlarni yuk kemasida Lotin Amerikasiga, Argentinaga köçiriş zarurati paydo böladi, bu esa Odessa yuk portidan amalga oşiriladi.
3Tanqid
Birinçi «Diversant» serialiga öxşab, bu film ham internet va gazetalarda köplab tanqidiy fikrlarga sabab…
Birinçi «Diversant» serialiga öxşab, bu film ham internet va gazetalarda köplab tanqidiy fikrlarga sabab böldi. Asosiy daʼvolar quyidagilar:
«Komsomolskaya pravda» gazetasining harbiy şarhlovçisi Viktor Baranets fikriça, baʼzi sahnalar «V avguste 44-go» filmidan köçirilgan.
Uç razvedkaçining yuz nafar askar ustidan lagerdagi ğalabasi juda kam ehtimolli, torpedani samolyotdan aniq öq bilan yerda portlatiş esa amalga oşiriş qiyin.
Boş rollardan birining ijroçisi Kirill Pletnyovning sözlariga köra, «film yaratuvçilari haqiqiylikka intilmagan».
4Işlab çiqariş
Serialning ayrim qismlari Pereslavl temir yöl muzeyida suratga…
Serialning ayrim qismlari Pereslavl temir yöl muzeyida suratga olingan.
«Berlin» sahnalarini Polşaning Vroclav şahrida suratga olişdi. Uruş yillarida bu Uçinçi Reyxning yirik sanoat markazlaridan biri — Breslau edi. «…Eng qiyini 1945-yil Berlinini suratga oliş edi, Breslauda öşa davrdan beri deyarli heç narsa özgarmagan tumanlarni qidirdik — ular topildi, ammo ularni ham jiddiy bezaşga töğri keldi. Bunda bizning va polyak rassomlarimiz katta yordam berdi; ular kutubxonalarda ança ötirib, hujjatli xronikaning ulkan miqdorini körib çiqişdi. Armiyamizning hujumi va 1945-yil Berlinidagi ğalaba sahnalari ham uslub jihatidan qiyin keçdi», — deydi boş rejissyor Igor Zaytsev.
«Vroclav — aslida nemis şahri. Bu hozir ham seziladi. Suratga oliş, albatta, şahr uçun sezilarli voqea böldi. Bizga mahalliy aholi doimo yaqinlaşib, qiziqib sörardi, ular juda xuşmuomala edi. Massovkadagi köplab iştirokçilarni aynan ular orasidan yollaşgan», — deb eslaydi Vladimir Menşov.
Bir sahnani (qahramonlar fraw Fogel uyiga ikkinçi qavatga kirgan paytni) Pskovda, bir vaqtlar Genrix Meyer kanat-şpagat fabrikasining boşqaruv binosi bölgan binoda suratga olişdi (rasman bu bino «Meyer uyi» deb ataladi). Binoning birinçi qavatida butun suratga oliş guruhi joylaşgan edi — Bobrikov va Filatov zinadan ikkinçi qavatga çiqib, söng xöjayin fraw Fogelning xonadoniga kiradigan sahna suratga olindi. Aslida bu xona birinçi qavatning çap tomonida joylaşgan edi, keyingi sahna ham birinçi qavatda suratga olindi. Bino derazalari oq qoğoz tasmalar bilan xoç şaklida yopiştirilgan edi; bino modern uslubida qurilgan (suratga oliş paytida hali plastik derazalar va tomdagi sunʼiy yöldoş antennalari örnatilmagan edi). Bino federal ahamiyatga ega meʼmorçilik yodgorligi deb tan olingan bölsa-da, aslida u turar joy uyi.
Filmda Ikkinçi jahon uruşi frontlarida işlatilgan haqiqiy harbiy texnikaning ulkan miqdori iştirok etgan — qöl qurollaridan tortib artilleriya qurollari, tanklar va hatto samolyotlargaça. Qöl qurollarini Polşa va Ukrainadagi mahalliy kinostudiyalardan topişga muvaffaq bölişdi — haqiqiy uç çiziqli miltiqlar, TT pistoletlari, nemis MG-42 pulemyotlari va MP-40 avtomatlari, «Maksim» pulemyotlari topildi.
Polşada T-34 tanklari, «Katyuşa»lar, artilleriya qurollari va yuzlab massovka iştirokçilari suratga olindi. Köplab harbiy maslahatçilar va harbiy-tarixiy klublar jalb etildi. Filmda tört mamlakat — SSSR, Germaniya, AQŞ va Polşa qöşinlari aks ettirilgan. Ularning hammasi uçun maxsus forma tikilgan. Qizil Armiya formasi uçun gimnastyorka tikişda muqobil material izlaşga töğri keldi, çunki ekranda işonçli körinadigan harbiy forma uçun asl paxta matosi uzoq vaqtdan beri işlab çiqarilmaydi.
Suratga oliş davri boşida aktyor Vladislav Galkin tizza jarohatini oldi, ammo suratga olişni davom ettirdi. Filmning ssenariysiga tuzatiş kiritilib, uning qahramoni Qrimga tuşişda notöğri qönganligi va endi oqsoqlanişi körsatildi. Suratga oliş tugagaç ham Vladislavga bir neça operatsiya qilişga töğri keldi.
5Mukofotlar
2008-yildagi «Oltin burgut» — «Eng yaxşi telefilm yoki mini-serial (10 seriyagaça)»…
2008-yildagi «Oltin burgut» — «Eng yaxşi telefilm yoki mini-serial (10 seriyagaça)» nominatsiyasida
Matn: maqola tarjimasi «Диверсант 2: Конец войны» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
