Top Gear

Top Gear (rus. Yuqori uzatma) — avtomobillarga bağişlangan britaniyalik telekörsatuv. Birinçi çiqişlari 1977-yilda bölgan. Bu uzoq vaqt özgarmagan telejurnal formatidagi körsatuv edi. 2002-yilda körsatuv qayta işga tuşirildi va natijada hazil hamda öziga xos sinovlarga ega zamonaviy «Top Gear» paydo böldi. Körsatuvni Jeremy Clarkson, Richard Hammond, Jason Dawe va «Stig» laqabli öta maxfiy sinov haydovçisi olib bordi. Ikkinçi mavsumda Jason Dawe örnini James May egalladi. Rasmiy translyatsiya qilinadigan mamlakatlarda dasturlar auditoriyasi taxminan 350 million kişini taşkil etadi.

Britaniyada körsatuv 2002-yildan 2020-yilgaça «BBC Two» kanalida çiqdi. 2020-yildan beri u BBC One kanalida çiqmoqda.

2015-yil 25-martda «BBC» Jeremy Clarksonni işdan böşatişini rasman eʼlon qildi. Clarksonning ortidan uning hamkasblari Richard Hammond va James May, şuningdek prodyuser Andy Wilman «Top Gear»da işlaşdan boş tortdi, bu esa maşhur körsatuvning kelajagini noaniq qoldirdi.

2015-yil iyun oyi boşida uçta yangi körsatuv boşlovçisidan biri maʼlum böldi. U BBC 2 Radiöning maşhur ertalabki şousi radioboşlovçisi Chris Evans böldi.

2015-yil 30-noyabrda «Top Gear» 2016-yil 8-mayda BBC kanaliga qaytişi maʼlum böldi.

2016-yil 29-mayda BBCda yangi boşlovçilar bilan birinçi epizod çiqdi. Şou formati özgarmadi.

2023-yil 23-martda BBC 34-mavsum suratga olinişini töxtatdi, çunki Freddie Flintoff suratga oliş paytida sodir bölgan avariyada jarohat oldi.

2023-yil 21-noyabrda BBC şouni işlab çiqarişni «noaniq muddatga» töxtatiş qarorini eʼlon qildi.

2026-yil avgust oyida BBC şouning qaytişini eʼlon qildi, biroq na boşlovçilar tarkibini, na yangi şou 2002-yil versiyasining qayta işga tuşirilişi yoki davomi bölişini tasdiqlamadi.

Clarkson «Top Gear»ning dastlabki formatida 1990-yillarda eng yuqori çöqqisiga çiqişiga hissa qöşgan, u prodyuser Andy Wilman bilan birga BBCga şouni yopmaslikni (bunday qaror 2001-yilda qabul qilingan edi), balki unga yangi format yaratişni taklif qildi.

2002-yilda mavsumni yaratiş boşlandi. «Top Gear» suratga olinadigan joylar Dunsfold aerodromi va Surrey grafligidagi Waverley biznes-parki böldi. Angarda katta tomoşabin töplaydigan studiya joylaştirildi. Uçiş-qöniş yölagi va rulyojning bir qismida maşhur «Top Gear» treki yaratildi.

Seriyalarning yangi formati eskisiga nisbatan köplab muhim özgarişlarni öz içiga oladi. Körsatuv bir soat davom etadigan böldi, asosiy boşlovçilar esa uçta böldi. Birinçi mavsumda ular Jeremy Clarkson, Richard Hammond va Jason Dawe böldi, ikkinçi mavsumda Jasonning örnini James May egalladi. Bundan taşqari, körsatuvda «Stig» laqabli maxsus taklif etilgan sinov haydovçisi iştirok etadi, u doim himoya şlemida va oq kostyumda böladi. Körsatuvda «Cool Wall» («Ajoyib devor»), «Yangiliklar», «Budjet avtomobildagi yulduz», «Top Gear eng yaxşi aylanasi», turli sinovlar, poygalar va boşqalar paydo böldi.

2006-yil boşida «BBC» studiyani Dunsfolddan Oxfordşire grafligidagi Enstone qişloğiga köçirişni rejalaştirgan edi, u yerda «Top Gear»ning sakkizinçi mavsumini suratga oliş kerak edi, lekin şovqin va ifloslaniş sababli Ğarbiy Oxfordşire kengaşidan ruxsat olinmadi. Şunga qaramay, ruxsat olinmagan bölsa ham, mavsum aynan Dunsfoldda boşlandi. Bu mavsumda «Budjet avtomobildagi yulduz» bölimidagi avtomobil yangilandi (Suzuki Liana örniga Çevrolet Lacetti, 16-mavsumda Kia ceeʼd, 20-mavsumda Vauxhall Astra) va studiyaning baʼzi elementlari özgardi.

2006-yil 20-sentabrda Richard Hammond «Top Gear» sinov poligonida «Vampire» reaktiv dvigatelli maşinada avariyaga uçradi, tezlik 322 mil/soat (518 km/soat) edi. Bu maxsus seriyani suratga oliş edi. «BBC» Hammond iştirokidagi barça dasturlarni uning tuzalişiga qadar töxtatib qöydi. Xavfsizlik masalalari hal etilgandan va tergov yakunlangandan söng kanal rahbarlari davom ettirişga ruxsat berdi. Suratga oliş 2006-yil 5-oktabrda davom etdi. Hammondning avariyasi körsatilgan seriya 2007-yil 28-yanvarda çiqdi. Bu seriya «Katta aka-uka» realiti-şousidan köproq tomoşabin töpladi, mavsumning sönggi seriyasi esa 8 million tomoşabin töpladi.

2007-yil 25-iyulda «Şimol qutbiga poyga» maxsus seriyasi HD sifatida çiqdi. Poyga Kanadada eng şimoliy aholi punkti Resolutdan boşlandi, finish nuqtasi esa Şimoliy magnit qutb edi. Jeremy Clarkson va James May maxsus tayyorlangan Toyota Hiluxʼda sayohat qilişdi. Richard Hammond esa it çanasida. Köp qiyinçiliklarni yengib ötgan Mey va Clarkson maqsadga yetişdi.

2007-yil 9-dekabrda «Top Gear» Silverstoun trekida bölib ötgan 24 soatlik Britcar poygasida qatnaşdi. Barça boşlovçilar va Stig işlatilgan dizel BMW 330dʼda uçişdi. Ular klassda uçinçi, umumiy hisobda 39-örinni egalladi. Avtomobil biotoplivodan foydalangan, uni boşlovçilar körsatuvning oldingi bir çiqişida yetiştirgan edi.

2008-yilda «Top Gear Live» şousi çiqdi. Bu körsatuv iştirokçilari bilan jonli köçma şou edi. Tur 30-oktabrda London, Earls Courtʼda boşlandi va butun Britaniya hamda boşqa mamlakatlar böylab davom etdi. Şouda köplab tryuklarni bajarişga urinişdi, turli musobaqalar ötkazildi, turli effektlardan foydalanildi. Şuningdek, turli taniqli poygaçilar taklif qilindi.

2009-yil kuzida ön törtinçi mavsum çiqdi. Bu mavsumni köplab tomoşabinlar tanqid qilişdi, boşlovçilarni başorat qilinuvçanlikda, eski klişelardan foydalanişda va bir xil hazilda ayblaşdi. 2009-yil 13-dekabrda «BBC» radiodasturi «Nuqtai nazar»da BBC 2 supervayzeri Janis Hadlow tanqidlar asossiz ekanini aytdi, çunki körsatuv tomoşabinlari hali ham juda köp.

Şunga qaramay, 20-dekabrda Andy Wilman boşlovçilar «özlarining teleobrazlaridan haddan taşqari foydalanayotganini» tan oldi va qöşimça qildi:

«Oçiq tan oliş mumkinki, joriy formatdagi Top Gear boşidan köra oxiriga yaqinroq, bizning vazifamiz esa uning mavqeiga putur yetkazmasdan samolyotni qönişga olib kelişdir. Ajablanarlisi şundaki, bu şou tugagunça biz yangi yöllarni izlaşimiz kerakligini anglatadi, hatto xato qilsak ham, çunki bu, umuman olganda, biz harakat qilişdan töxtamayotganimizni anglatadi».

2015-yil 25-martda «BBC» Jeremy Clarksonni işdan böşatişini rasman eʼlon qildi. Clarksonning ortidan hamkasblari Richard Hammond va James May, şuningdek prodyuser Andy Wilman «Top Gear»da işlaşdan boş tortdi.

2015-yil iyun oyida «BBC» korporatsiyasi Chris Evans «Top Gear» avtomobil şousining yangi boşlovçisi bölişini eʼlon qildi. Evans uç yillik şartnoma imzoladi. Evansning yordamçilari sifatida nemis avtopoygaçisi Sabine Sçmitz (ikki «Top Gear» çiqişida iştirok etgan), avtomobil jurnalisti Chris Harris va şotlandiyalik avtopoygaçi David Coulthard tanlandi.

Fevral oyida yana bir boşlovçi ismi maʼlum böldi, u avval mehmon sifatida körsatuvda qatnaşgan aktyor Matt LeBlanc böldi.

2018-yil may oyida Matt LeBlanc şoudan ketdi.

Şuningdek, Rory Reid boş boşlovçilik lavozimidan ketişi eʼlon qilindi. Iştirokçilarning yangi tarkibi avvalgi seriyalarga nisbatan aralaş şarhlar örniga ijobiy qabul qilindi.

2018-yil 22-oktabrda Bi-bi-si Andrew «Freddie» Flintoff va Paddy McGuinnessʼni LeBlanc va Reid örniga tayinlaşini eʼlon qildi.

2020-yil boşida şou BBC One kanalida translyatsiya qilina boşladi.

2026-yil 27-avgustda yangi mavsum işlab çiqilayotgani eʼlon qilindi.

Bugungi kunga qadar şouda 13 nafar boşlovçi bölgan:

Jeremy Charles Robert Clarkson 1960-yil 11-aprelda Donkasterda tuğilgan. Jeremy Clarkson avvalambor avtomobil jurnalisti va «BBC Two» kanalidagi «Top Gear» dasturining boşlovçisi sifatida maşhur böldi. Hammond va May baʼzan uni Jezza yoki orangutan deb ataşadi. Clarkson 1988-yilda «Top Gear» boşlovçisi böldi. 2015-yilda prodyuser yordamçisi bilan janjallaşgani uçun boşlovçilik lavozimidan böşatildi.

Richard Mark Hammond 1969-yil 19-dekabrda Birminghamda tuğilgan. Ingliz teleboşlovçisi, eng köp «Top Gear» va «Brainiac» («Miya-sinovlar») körsatuvlari bilan tanilgan. 2002-yildan 2015-yilgaça «Top Gear» boşlovçisi bölgan. Hozirda «The Daily Mirror» gazetasining «Motoring» bölimida har juma kuni çop etiladigan haftalik ustun yuritadi. West Midlandsʼdan bölib, 1980-yillarning örtalarida oilasi (onasi Eileen, otasi Alan va akalari Andrew va Nicholas) bilan Yorkşirdagi Ripon bozor şahriga köçib ötgan, u yerda otasi bozor maydonida sinov biznesini oçgan. Karerasining boşida bir neça radiostansiyalarda işlagan, şundan söng hayot tarzi haqidagi kunduzgi şoular va Men & Motors kanalidagi avtomobil dasturlariga ötgan. Hammond «Top Gear»ning öziga xos formati şakllangan 2002-yilda körsatuv boşlovçisi böldi. Baʼzan «Top Gear»ning hamkasblari va muxlislari uni hamster (ingl. Hamster) deb ataşgan. U Porscheʼning, xususan Porsche 911ʼning qattiq muxlisi sifatida tanilgan. Çap rulli Porsche 911ʼsi «Top Gear» studiyasida bir neça bor paydo bölgan. U baliqdan va u bilan boğliq hamma narsadan (qisqiçbaqalar, sakkizoyoqlar, kalmarlar va boşqa dengiz jonzotlari) nafratlanadi, vertolyotda uçişni biladi. Haşarotlardan qörqadi.

2006-yil sentabrda körsatuvning navbatdagi epizodini suratga oliş paytida avtomobil avariyasiga uçradi. Ssenariyga köra, Hammond reaktiv tortişli «Vampire» avtomobilini sinovdan ötkazayotgan edi, nazariy jihatdan u soatiga 311 mil (500 km/soat) tezlikda harakatlana oladi. 20-sentabrda uning avtomobili 322 mil/soat (518 km/soat) tezlikda uçiş-qöniş yölagidan uçib çiqdi, ağdarilib, maysazor böylab ança masofani ötdi. Avariyaning sababi — oldingi öng ğildirak tezlikka bardoş bermay portlagani böldi.

Jason Dawe «Top Gear»ning birinçi mavsumida boşlovçi bölgan, uning vazifasi oddiy avtomobillarni körsatiş edi, Jeremy Clarkson va Richard Hammond esa «superkarlar»ni taqdim etişgan. James May ikkinçi mavsumda «Top Gear»ning uçinçi boşlovçisi sifatida Jasonning örnini egalladi.

James Daniel May 1963-yil 16-yanvarda Bristol şahrida tuğilgan. U ingliz jurnalisti va uşbu telekörsatuvning hamboşlovçilaridan biri. «The Daily Telegraph» gazetasida avtomobillarga bağişlangan ustun yuritadi. Haydaş uslubining ehtiyotkorligi uçun «Top Gear» hamkasblari unga «Kapitan Sekin» (ingl. Captain Slow) va «Kapitan Tormoz» laqablarini berişgan, şunga qaramay, u Bugatti Veyronʼni maksimal tezligi — 407 km/soatgaça tezlatgan, 2010-yilda esa Bugatti Veyron 16.4 Super Sport World Record Editionʼda bu körsatkiçni 417 km/soatgaça oşirgan.

Bundan taşqari, James May Clarkson va Islandiyalik qöllab-quvvatlaş jamoasi bilan birga maxsus jihozlangan avtomobilda (Toyota Hilux) Şimoliy qutbga yetgan birinçi odamlar bölişgan. Clarksonning fikriça, James May u yerda böliş istagisiz Şimoliy qutbga borgan birinçi odam bölgan.

Tezlikda haydaşi va soç turmagi ustidan kulişlarga qaramay, u uç boşlovçining juda muhim qismi: hamkasblari maşinalarni quriş yoki özgartirişdan oldin doim Mayning fikrini söraşadi.

U balandlikdan qörqadi. Oxirgi fakt uçuvçi guvohnomasi borligi sababli şubha ostiga olinişi mumkin.

Stig (ingl. The Stig) — körsatuvning sinov uçuvçisi. Boşlovçilar Stigning şaxsi haqidagi savollarga hazil bilan javob berişadi, bu faqat robot, deyişadi. Körsatuvda unga sirli «ehtiyotkor poygaçi» roli berilgan. Şu bilan birga, Stig titrlarda Jeremy Clarkson, Richard Hammond va James May bilan teng ravişda körsatuv boşlovçisi sifatida körsatiladi.

Stigning asosiy vazifasi — Dunsfold Parkdagi sinov trekida avtomobillarda poyga qiliş. Uning natijalari maxsus taxtaga yoziladi. Şuningdek, körsatuvga mehmonlar, köpinça aktyorlar, musiqaçilar, baʼzan siyosatçilar va boşqalar taklif etiladi. Stig ularni sinov trekida örgatadi, keyin «yulduzlar» byudjet avtomobilida hisobga olinadigan aylanani bosib ötadi va ularning natijalari ham maxsus taxtaga tuşadi. Dastlabki 7 mavsumda bu avtomobil Suzuki Liana bölgan, 8–14-mavsumlarda Çevrolet Lacetti, 15–19-mavsumlarda Kia Ceeʼd, 20-mavsumda esa bu rol Vauxhall Astraʼga berilgan. Barça taklif etilgan Formula 1 pilotlari trekni Suzuki Lianaʼda bosib ötişadi. Şu tariqa turli mavsumlarda şouga kelgan barça poygaçilar uçun teng şaroit yaratiladi. Suzuki Lianaʼdagi trek rekordini Daniel Ricciardo örnatgan.

Ikkinçi mavsumdan keyin oşkor qilingan birinçi Qora Stig poygaçi Perry McCarthy bölgan. Uçinçi mavsumning birinçi seriyasida u «halok böldi»: Stig modifikatsiyalangan Jaguarʼda aviataşuvçi kemadan yiqildi. Yangi, Oq Stig keyingi seriyada paydo böldi. Stigning şaxsi körsatuvning 13-mavsumi birinçi epizodida «oşkor qilingan». U Formula-1 böyiça yetti karra jahon çempioni Michael Sçumaçer bölgan. Biroq epizod oxirida Clarkson bu Stig emasligini aytdi va keyin uning (Sçumaçerning) Suzuki Lianaʼdagi yomon haydaşi yozuvini körsatdi. Ikkinçi epizodda Clarkson şunday dedi: «Ötgan hafta bu yerga kelib, özini Stig deb daʼvo qilgan odam keldi. Balki u şudir, bilmaymiz… Baʼzilar aytişiça, ötgan hafta uni qulflangan xonada topişgan, stulga pianino simi bilan boğlab qöyişgan» («Last week a man came here claiming to be the Stig. Maybe he is, we donʼt know… Some say, that last week he was found in a locked room, tied to a chair with German piano wire»). Stigning şaxsi 2010-yil sentabr boşida oxirgi marta oşkor qilindi. U Britaniyalik Formula 3 poygaçisi Ben Collins bölgan. Oldingi Stigning şaxsi oşkor etilgandan söng, ön oltinçi mavsumda yangi Oq Stig taqdim etildi. Avval yangi yil çiqişida «Stig-çaqaloq» körsatildi, u göyo «Stiglar fermasida» östirilayotgan va bir oyda kattalaşişi mumkin bölgan, yangi yil taʼtilidan keyin esa yangi Stig işga kirişdi.

Körsatuv boşlovçilari Stigni odatda juda original va quvnoq tarzda taqdim etişadi. Har bir taqdimot «Some say…» (Baʼzilar aytadiki…) sözlari bilan boşlanadi va «All we know is… heʼs called The Stig.» (Biz faqat şuni bilamizki… uning ismi Stig) iborasi bilan yakunlanadi. Har bir çiqişda bu salomning öz varianti böladi, masalan:

Aytişlariça, u «Şer qirol» filmini 1890 marta körgan. Biz faqat şuni bilamizki — uning ismi Stig emas, bu uning afrikalik amakivaççasi!

«Top Gear»ning noyabr soni (rus naşri, 2008-yil) unga butun maqola bağişlagan, unda Stigning paydo bölişi hazil ohangida tasvirlangan. Masalan, unda aytilişiça, uning çap sörğiçining şakli Nurburgring şaklini deyarli aniq takrorlaydi.

Trek odatda «Budjet avtomobildagi yulduz», «Eng yaxşi aylana» bölimlari va dasturning köplab syujetlari, ayniqsa avtomobillarni sinaşda işlatiladi. Köpinça trekda «Ğalati şarhlar» syujetlari böyiça poygalar ötkaziladi, bunda arzon sotib olingan maşinalar bir-biri bilan yoki Stig bilan poyga qiladi. Baʼzan trekdan avtomagistralning bir qismi sifatida ham foydalanişadi, u yerda mototsikllardan tortib oğir yuk maşinalarigaça haydaş mahorati tekşiriladi. Baʼzan trekda «Budjet avtomobildagi yulduz» bölimidagi avtomobillarda Formula 1 poygaçilari paydo böladi.

Har bir kuzgi mavsum oxirida boşlovçilar yilning avtomobilini tanlaşadi. Tanlovning yagona mezoni — barça boşlovçilarga şu avtomobil yoqişi kerak. Ğoliblar:

Poygalar odatda uzoq masofalarda ötkaziladi. Eng köp uçraydiganlari — avtomobillar va jamoat transporti iştirokidagi poygalar. Boşlovçilar biror manzilga qaysi vositada tezroq yetib boriş mumkinligini aniqlaşga harakat qilişadi. Bu poygalarning maxsus qoidasi bor: Jeremy Clarkson jamoat transportidan foydalana olmaydi, James May va Richard Hammond esa avtomobillardan foydalana olmaydi. Baʼzan ular boşqa turdagi transportdan foydalanib, bir-biri bilan poyga qilişadi.

Dasturning eng qiziqarli elementlaridan biri. Dastlabki mavsumlarda boşlovçilar har qanday sinovni mantiqsizlikka olib kelişga harakat qilişgan. Masalan, ular avtobus mototsikllar ustidan sakrab öta oladimi-yöqligini sinab körişgan (odatiy hayotda aksinça). Beşinçi mavsumdan boşlab sinovlar «Bu qançalik qiyin bölişi mumkin?» yönalişiga ötdi. Boşlovçilar Renault Espace mikroavtobusini kabrioletga aylantirişgan. Ular Silverstoun trekidagi 24 soatlik Britcar poygasida işlatilgan BMW 330dʼda qatnaşişgan.

Törtinçi mavsumdan boşlab boşlovçilar ikkinçi qöl avtomobillarni arzon narxga sotib ola boşlaşgan. Ularning vazifasi, odatda, bir joydan ikkinçisiga borişdir. Bu yölda boşlovçilarga turli sinovlar beriladi. Qiziq tafsilot şundaki, işlab çiqaruvçilar boşlovçilarning biror avtomobili buzilgan taqdirda zaxirada tayyorlab qöyiladigan maşinalar ham bor. Ularning sinovlaridan biri — oddiy avtomobillarni amfibiyaga aylantirişga uriniş edi. Avval ular kölni suzib ötişga, keyin esa Şveysariya körfazi orqali Frantsiyaga suzib borişga urinişgan.

Bu dasturning qismi odatda Jeremy Clarkson va taklif etilgan maşhur mehmon örtasidagi suhbatdan iborat. Suhbat odatda mehmon egalik qilgan avtomobillar haqida, şuningdek, mehmon tarğib qiliş uçun kelgan loyiha (yangi film, musiqiy albom va hokazo) haqida boradi. Boşqa şoulardan farqi şundaki, taklif etilgan yulduzlar «Top Gear» trekini aylanib çiqişadi. Jeremy ularning vaqtini aytadi va natijani «Budjet avtomobildagi yulduz» maxsus taxtasiga osadi.

Bu dasturning bölimi avtomobillarning vaqt böyiça aylanalariga bağişlangan. Haydovçi Stig bölib, uni odatda hazil ohangida taqdim etişadi: «Şunday gaplar bor, ki…». Boşlovçilar aylanani bosib ötişni kuzatib, avtomobilning trekdagi xatti-harakatlarini izohlaşadi. Natija «Eng yaxşi aylana» taxtasiga ilinadi. Şu tariqa dasturda eng tez avtomobilni aniqlaşga harakat qilinadi.

«Top Gear» eng yaxşi aylanasi uçun saralaş talablari şunday: avtomobil erkin sotuvda bölişi, oddiy yölga tayyorlangan bölişi, «yotgan politsiyaçi» (tezlik tösiği) ustidan öta olişi va albatta benzin dvigatelli bölişi kerak.

Clarkson va Hammond bir neçta stendlarga fotosuratlar osişadi va ularning joylaşuvi haqida bahslaşişadi, çunki devorda bölimlar bor: «Umuman ajoyib emas», «Ajoyib emas», «Ajoyib», «Juda ajoyib». Odatda Clarkson va Hammondning fikrlari mos kelmaydi va ular studiyadagi tomoşabinlardan yordam söraşadi. Lekin hatto şunday bölsa ham, maşinani qaysi bölimga joylaştirişni kamdan-kam hal qilişadi. Natijada qizğin bahs boşlanadi, u odatda Clarkson böyidan foydalanib, fotosuratni Hammond yeta olmaydigan joyga osişi bilan tugaydi. Bir safar yonğin natijasida ajoyib devor yöq qilindi, ammo bir neça seriyadan keyin u tiklandi. Sönggi mavsumlarda, birinçilaridan farqli ölaroq, ajoyib devor deyarli körinmaydi.

Bir mavsumda Toyota Hilux pikapi portlatilgan, yoqilgan, suvga çömdirilgan, söngra işga tuşadimi-yöqmi tekşirilgan (sinovdan keyin u işga tuşgan; xuddi şunday pikap Jeremy Clarksonda ham bor edi, undan u amfibiya yasagan). Şuningdek, ular mototsikl va mopedlarda Vyetnam böylab sayohat qilişgan, Şimoliy Muz okeani muzliklarida avtomobillarda yurişgan, Afrikada ikkinçi qöl avtomobillarda, Lotin Amerikasida jiplarda, Ford Fiestaʼga dengiz desantçilari kabi tuşişgan, Iroqda kabrioletlarda sayr qilişgan va boşqalar.

Dastur baʼzan maşhur avtomobil modellarining yubileylarini nişonlaydi, filmlar va şarhlar tayyorlaydi, ular nima uçun tarixiy ahamiyatga ega ekanini hikoya qiladi. Bu şarhlar oddiy şarhlardan farq qiladi, ular jiddiyroq va tarixiy jihatdan puxtaroq böladi.

«Top Gear» asosiy mavzu sifatida The Allman Brothers Band guruhining maşhur instrumental hiti «Jessica»ning moslaştirilgan variantidan foydalanadi, çunki asl seriya 1977-yilda boşlangan. Bu kaver-versiya.

6-mavsumda boşlovçilar eng yaxşi «rul ortidagi qöşiq» uçun ovoz berişni eʼlon qilişdi. Ovoz beriş telefon va veb-sayt orqali ötkazildi. Oxirida eng köp ovoz töplagan önta qöşiqdan iborat röyxat tuzildi.

Dasturda turli musiqalar, ham klassik, ham zamonaviy, işlatiladi. Şuningdek, dasturda kompyuter öyinlari va maşhur filmlardan musiqalar ham işlatilgan, masalan: Mass Effect, Halo, «Uzuklar hukmdori», Star Wars, Gears of War, «Kelajakka qaytiş», «Matritsa», «Qoronğu ritsar», Tom Clancyʼs Splinter Cell: Chaos Theory, Command and Conquer: Red Alert, Command & Conquer 3: Tiberium Wars, «Tron: Meros», «A jamoasi», «Sönggi samuray», «Qasoskorlar», «Boşlaniş».

Rossiyada dastur 2007-yilgaça NTV kanalida çiqdi, reytinglari past edi.

BBC bir neçta musiqiy töplamlarni çiqardi. Birinçi naşrlar eski format davridan, yaʼni 90-yillardan boşlanadi.

2005-yil noyabrda Top Gear xalqaro Emmy mukofotini «eng yaxşi köngiloçar körsatuv ssenariysi» nominatsiyasida qölga kiritdi.

Mukofotni auditoriyada körsatgan epizodda Clarkson hazil qilib, mukofotni oliş uçun Nyu-Yorkka borolmaganini, çunki körsatuv ssenariysini yoziş bilan band bölganini aytdi.

«Top Gear» şuningdek, 2004–2006-yillarda Britaniya Televideniye akademiyasining «eng yaxşi töliq metrajli film» nominatsiyasiga uç marta nomzod bölgan.

Clarkson 2006-yilda köngiloçar dasturlar kategoriyasida «eng yaxşi boşlovçi» nominatsiyasiga ham nomzod bölgan.

2004 va 2005-yillarda «Top Gear» Milliy televideniye mukofotiga nomzod böldi, 2006, 2007 va 2008-yillarda esa uni qölga kiritdi. 2007-yil oktabrda mukofotni qabul qilar ekan, Richard Hammond bu yil ular buni haqiqatan ham loyiq ekanini aytdi.

Şuningdek, 10-mavsumda boşlovçilar mukofotlar olişdi: Richard Hammond «Eng yaxşi telekörsatuv soç turmagi» mukofotini, James May esa «Eng yomon telekörsatuv soç turmagi» mukofotini oldi. Uçala boşlovçi «Heat» jurnalidan «eng ğalati yangiliklar» uçun mukofot oldi.

11-mavsumda Stig «Savodli körsatmalar uçun» skautlar mukofotini qölga kiritdi. Skautlar Stigga hujum qilayotgani kuzatildi va boşlovçilar Stig skautlar va skaut qizlardan qörqadi, deb qaror qilişdi.

2009-yil oxirida Top Gear ön yillikning eng yaxşi dasturi deb topildi. Dastur YouGov kompaniyasi ötkazgan sörovnomalarga köra, «Doctor Who» telekörsatuvi va boşqa köplab şoularni ortda qoldirdi. Natijalar 2009-yil 27-dekabr, yakşanba kuni keçki soat 21:00da, BBC2 kanalida «Top Gear Bolivia» maxsus çiqişi paytida eʼlon qilindi.

2011-yil avgust oyida BBC barça mavsumlar Facebookʼda tomoşa qiliş uçun Facebook Credits orqali sotib olinişi mumkinligini eʼlon qildi.

2008-yil 16-iyunda NBC va BBC «Top Gear»ning Amerika versiyasi paydo bölişini rasman eʼlon qilişdi. Pilot versiya 2008-yil 26-iyulda suratga olindi, u ingliz versiyasiga imkon qadar öxşaş edi. NBC «Top Gear»ni 2009-yil telekörsatuv mavsumi örtasida işga tuşirişga qaror qildi.

Amerika versiyasining boşlovçilari Adam Ferrara, Tanner Foust va Rutledge Wood böldi.

Amerika varianti 2010-yil fevralda ikkinçi imkoniyatga ega böldi, öşanda «History» kanali 10–12 seriyadan iborat mavsum buyurtma qilgani eʼlon qilindi. Suratga oliş 2010-yil avgustda boşlandi, premyera 2010-yil oxiriga rejalaştirildi.

«Top Gear Australia» — maşhur britaniyalik «Top Gear» dasturining versiyasi bölib, SBS TV kanalida çiqadi.

Körsatuvning premyerasi 2008-yil 29-sentabrda bölib ötdi. Birinçi mavsumda 8 ta seriya çiqdi.

«Top Gear»ning rus versiyasi paydo bölişi rasmiy ravişda veb-saytda 2008-yil 14-oktabrda eʼlon qilindi. Dastlab 15 ta epizod çiqariş rejalaştirilgan edi. Birinçi seriya 2009-yil 22-fevralda soat 19:00da körsatildi. Telekörsatuv reytingi past va tomoşabinlar tanqidi sababli «Rossiya versiyasi»ning suratga olinişi töxtatildi.

«Top Gear China» 2011-yil iyun oyida CCTV kanalida efirga çiqdi, suratga oliş Pekinda bölib ötadi.

2011-yil 20-avgustda Koreya versiyasining birinçi mavsumi çiqdi. Uni Koreyaning XTM Channel telekörsatuvi işlab çiqadi va efirga uzatadi. Şou boşlovçilari Kim Kap Su, Kim Jin Pyo, Yeon Jeong-hun (연정훈).

2015-yil 18-martda Frantsuz versiyasining birinçi mavsumi RMC Découverte kanalida çiqdi. Şou boşlovçilari Philippe Lellouçe, Bruce Jouanny, Yann Larrey-Ménézo.