Çudo-ayol (ingl. Wonder Woman) — amerikaça sarguzaştli fantastik superqahramon teleserial bölib, 1975 yildan 1979 yilgaça namoyiş etilgan. Ikkinçi va uçinçi fasllarda "Çudo-ayolning yangi sarguzaştlari" (ingl. The New Adventures of Wonder Woman) nomi ostida körsatilgan. Uilyam Marston va Garri Jorj Piter tomonidan yaratilgan Çudo-ayol haqidagi komikslar asosida yaratilgan. Birinçi faslning voqealari Ikkinçi jahon uruşi davrida, ikkinçi va uçinçi fasllarniki esa hozirgi zamonda (1970-yillarning oxiri) bölib ötadi. Asosiy rolni aktrisa, qöşiqçi va model Linda Karter ijro etgan.
1Rollarda
Lynda Carter, Lyle Waggoner, Norman Burton
2Pilot film
1975-yil 7-noyabr. Nomi "The New Original Wonder…

1975-yil 7-noyabr. Nomi "The New Original Wonder Woman".
1942-yil, Ikkinçi jahon uruşi avj olgan paytda. Amerikalik harbiy uçuvçi Stiv Trevor Bermud uçburçagi ustidagi havo jangi vaqtida paraşyut bilan sakraydi va xaritaga kiritilmagan Jannat oroliga tuşib qoladi. Orolda amazonkalar yaşaydi: gözal, qarimaydigan, katta kuç, çaqqonlik va aqlga ega ayollar. Amazonkalar malikasi Diana Prins huşidan ketgan uçuvçini qutqarib, uni parvariş qiladi. Diananing onasi, malika Ippolita, olimpiada uslubidagi öyinlar ötkazilişini eʼlon qiladi, ularning natijasiga köra Trevorni Amerikaga qaytaradigan qizlardan biri tanlanadi; şu bilan birga, mardona uçuvçiga oşiq bölib qolgan Dianaga malika bu öyinlarda iştirok etişni taqiqlaydi. Javoban malika, öyinlarda qatnaşişi taqiqlangan ekan, unda umuman iştirok etmasligini bildiradi. Öyin iştirokçilarining hammasi niqob taqib yuradi; musobaqada eng çaqqon qiz ğolib çiqadi — niqob yeçilgaç, bu Diana ekani maʼlum böladi. Uning onasi ğazablanadi, lekin keyin yumşab, malikani Amerikaga jönatadi. Safar uçun unga AQŞ bayroğiga öxşaş ranglardagi maxsus kiyim tikiladi (flesh-bekda körsatilişiça, Diana bu yorqin kiyimni sehrli usulda oddiy kiyimga almaştira oladi (qarang: rasm)). Oltin kamar (qarang: rasm) Jannat orolidan uzoqda bölganida uning kuç-qudrati manbai böladi. Sayohatga Diana, şuningdek, öqlarni qaytaradigan bilaguzuklar va bölinmaydigan oltin lasso ham olib boradi; bu lasso bilan boğlangan odamlar itoatkor bölib, faqat haqiqatni gapiradi.
Diana endi Çudo-ayol taxallusi bilan tanilib, Trevor bilan Vaşingtonga sezilmas samolyotda uçib boradi. Yaralangan uçuvçini kasalxonada qoldirgaç, Çudo-ayol bank talonçiligiga guvoh bölib, uni oldini oladi. Voqealarni "isteʼdod qidiruvçi" kuzatadi va Çudo-ayolning bilaguzuklarini harakatda körib, bularni sahna tomoşasiga aylantirişni taklif qiladi. Diana ikkilanadi, lekin bu yangi jamiyatda pulga muhtoj bölgani uçun oxir-oqibat rozi böladi.
Şu orada Trevorning kotibasi Marsiya faşistik Beşinçi kolonnaning ikki tomonlama agenti ekani maʼlum böladi. U nemis josuslariga Trevorni öldirişda va yangi tahdid — Çudo-ayolga qarşi kuraşda yordam berişga intiladi. Trevor va Dianaga bir qator suiqasdlar uyuştiriladi, lekin oxir-oqibat yovuz ayol va josuslik tarmoği mağlub etiladi. Film oxirida Trevorga yangi kotibasini taniştirişadi; uni qömondonlik Marsiyadan farqli ölaroq nafaqat kantselyariya testlaridagi aʼlo natijalari uçun, balki xira, eʼtiborsiz taşqi körinişi uçun ham tanlagan: közoynakli birinçi sinf starşinasi Diana Prins ayol zaxira qismidan — bu "oddiy qiyofadagi" niqoblangan Çudo-ayol.
3Birinçi fasl
1976—1977…
1976—1977
Çudo-ayol Osi davlatlari duşmanlariga qarşi uruş oxirigaça faol kuraşadi.
4Ikkinçi fasl
1977—1978…
1977—1978
Çudo-ayol, "amazonka" kelib çiqişi tufayli sekin qarib boradi; u 35 yillik yöqlikdan söng Jannat orolidan Vaşingtonga qaytadi (deyarli özgarmagan holda), Içki mudofaa qömondonligi agenti böliş uçun — jinoyatçilik, josuslik va (baʼzan) begona sayyoralik bosqinlariga qarşi kuraşuvçi MKV yoki FQB turidagi taşkilot.
5Uçinçi fasl
1978—1979…
1978—1979
Çudo-ayol jinoyatçilik va (baʼzan) fantastik yovuzlarga qarşi kuraşişda davom etadi.
6Aktyorlar
Linda Karter — Diana Prins / Çudo-ayol (60 ta…

Linda Karter — Diana Prins / Çudo-ayol (60 ta qismda)
Layl Vaggoner — polkovnik Stiv Trevor-katta (1-faslda) / Stiv Trevor-kiçik (2- va 3-fasllarda; 59 ta qismda)
Richard Istxem — general Fil Blankenship (13 ta qismda)
Beatris Kolen — Ayollar armiyasi korpusining kaprali Etta Kendi, general Blankenşipning kotibasi (13 ta qismda)
Norman Byorton — Jo Atkinson, Içki mudofaa qömondonligi rahbari (9 ta qismda)
Kerolin Jons — malika Ippolita (3 ta qismda)
Debra Vinger — Drusilla / Çudo-qiz, Çudo-ayolning kiçik singlisi (3 ta qismda)
Maykl J. Şennon — Kameron (3 ta qismda)
Tim ÖKonnor — Andros (3 ta qismda)
Kurt Louens — general Ulrix (3 ta qismda)
7Mehmon iştiroki
Serialda tört yil davomida "mehmon rollarida" (1—2 ta qismda) juda köp taniqli aktyorlar paydo bölgan. Quyida…
Serialda tört yil davomida "mehmon rollarida" (1—2 ta qismda) juda köp taniqli aktyorlar paydo bölgan. Quyida ulardan faqat bir neçtasi keltirilgan.
8Fasllar va qismlar
Asosiy maqola — "Çudo-ayol" teleserialining qismlari…
Asosiy maqola — "Çudo-ayol" teleserialining qismlari röyxati
Serial 59 ta qismni öz içiga olgan uçta fasldan iborat.
Birinçi fasl 13 ta qismdan iborat bölib, 1976-yil 21-aprelden 1977-yil 16-fevralgaça namoyiş etilgan. 1976-yil 28-aprel va 13-oktabr oraliğida yangi qism körsatilmagan.
Ikkinçi fasl 22 ta qismdan iborat bölib, 1977-yil 16-sentabrdan 1978-yil 21-aprelgaça namoyiş etilgan.
Uçinçi fasl 24 ta qismdan iborat bölib, 1978-yil 22-sentabrdan 1979-yil 11-sentabrgaça namoyiş etilgan.
9Pilot film
1974-yil martda ABC kanalida "Çudo-ayol" filmi namoyiş etildi; u kelajakdagi serial uçun "pilot" sifatida…

1974-yil martda ABC kanalida "Çudo-ayol" filmi namoyiş etildi; u kelajakdagi serial uçun "pilot" sifatida möljallangan edi. Filmning reytinglari "obröli, lekin unçalik hayratlanarli emas" deb baholandi, şuning uçun öşa paytda serial davom ettirilmadi. Biroq Warner Bros. va ABC bu ğoyadan voz keçmadi, aksinça, "Yangi asl Çudo-ayol" degan ança ğalati nomli yana bir telefilm-pilot işlab çiqdi; u 1975-yil noyabrda efirga çiqdi. Bu film muvaffaqiyatliroq çiqdi va uning reytinglari bilan tanişilgaç, serialni yaratiş darhol boşlandi.
10Birinçi fasl
Yangi serialning birinçi ikki qismi 1976-yil aprelda ekranga çiqdi, lekin şundan söng suratga oliş…

Yangi serialning birinçi ikki qismi 1976-yil aprelda ekranga çiqdi, lekin şundan söng suratga oliş töxtatildi; serial faqat öşa yilning oktabrida davom etdi. Boş qahramonaning starşina Diana Prinsdan Çudo-ayolga aylaniş jarayoni esda qolarli böldi: buning uçun u joyida juda tez aylanardi. Şundan söng tomoşabin qahramonani özining oçiq libosida körardi; u qölida Diananing kiyimini uşlab turardi. Çudo-ayol bu kiyimni yaqin atrofdagi şkafçaga qöyib, qahramonliklarga otlanardi. Teskari almaşinuv heç qaçon körsatilmagan, garçi Diana qayta kiyinişi uçun u aynan şu joyda sodir bölişi aniq bölsa-da. Oxirgi faslda bu ança murakkab özgariş tizimi soddalaştirildi: endi Diana qahramonaga "portlovçi" tarzda aylanardi va öz ikkinçi "men"ining kiyimini qölida uşlab turmasdi.
Birinçi faslda qahramona istalgan kişining ovozini taqlid qila olardi; keyingi fasllarda bu qobiliyatdan foydalanilmaydi.
1970-yillarning ikkinçi yarmida ekrandagi zöravonlik nazorat organlarining diqqat markazida edi. Şu sababli boş qahramona duşmanlarini kamdan-kam uradi, köpinça itaradi yoki umuman "ijodiy usullar"dan foydalanadi, masalan, baland sakrab, qoçayotgan yovuzlarning bir-biriga urilişiga sabab böladi. Syujetdagi jahon uruşiga qaramay, u duşmanlarini juda kam öldiradi; yagona yorqin istisno — pilot telefilmda Çudo-ayol samolyotni nemis suv osti kemasiga yönaltirib, uni çöktiradi. Çudo-ayolning özi baʼzan xloroform yoki zaharli gazga duçor bölardi, lekin qism ikkinçi yarmida har doim öziga kelib, duşmanlarini yengardi.
Ikkinçi faslda maʼlum böladiki, Çudo-ayol 1942 yildan 1945 yilgaça Osi davlatlari duşmanlariga qarşi faol kuraşgan va buning uçun prezident Ruzvelt qölidan mukofot olgan.
Nielsen reytingi — #45.
11Ikkinçi fasl
Birinçi faslning yaxşi reytinglariga qaramay, ikkinçi faslni suratga olişda baʼzi qiyinçiliklar paydo böldi.…

Birinçi faslning yaxşi reytinglariga qaramay, ikkinçi faslni suratga olişda baʼzi qiyinçiliklar paydo böldi. Voqealar 1940-yillarda bölgani uçun muhitni yaratiş katta mablağ talab qilardi: autentik kiyim, avtomobillar, dekoratsiyalar va h.k. CBS kompaniyasi yeçim taklif qildi: voqealarni hozirgi zamonga (1970-yillarning oxiri) köçiriş, nomini "Çudo-ayolning yangi sarguzaştlari" deb özgartiriş, janrni 1970-yillarda maşhur bölgan anʼanaviy politsiya-detektiv ekşn-şouga almaştiriş. Oxir-oqibat şunday qilişdi; ikkinçi va uçinçi fasllarning distribyutori CBS böldi.
Şahzoda Diana, "amazonka" kelib çiqişi tufayli sekin qarib boradigan, 35 yillik yöqlikdan söng Jannat orolidan qaytadi (deyarli öşa holda), Içki mudofaa qömondonligi agenti böliş uçun — jinoyatçilik, josuslik va (baʼzan) begona sayyoralik bosqinlariga qarşi kuraşuvçi MKV yoki FQB turidagi taşkilot agenti. Stiv Trevor general-mayor darajasiga yetdi va bu 35 yillik oraliqda vafot etdi. Çudo-ayolning asosiy hamkori uning öğli, Stiv Trevor-kiçik böladi (uni ham Layl Vaggoner ijro etadi).
Birinçi faslda Çudo-ayol va Trevor-katta bir-birlariga oşiq ekani aniq edi. Noaxloqiy töqnaşuvlarning oldini oliş uçun ikkinçi faslda tomoşabinga Çudo-ayol va Trevor-kiçik faqat döst ekani va boşqa heç narsa emasligi aniq qilib körsatiladi. Bu prodyuserlarga qöşimça muammolar tuğdirdi, çunki boş qahramonlar örtasidagi romantik keskinlikning bunday "hal etilmagan" holati köpinça reytinglarning pasayişiga va serialning yopilişiga olib keladi.
General Fil Blankenship, Etta Kendi va Drusilla (Çudo-qiz) ning uruşdan keyingi taqdiri heç qaçon oçilmagan; ular heç qaçon eslatilmaydi.
Ikkinçi faslda Çudo-ayol duşmanlarga nisbatan hamon "yumşoq" bölib qoladi, garçi "Ansçluss '77" qismida u Adolf Gitlerning klonini öldiradi. Ikkinçi faslda qahramonaning kuç manbalari (sehrli kamar, bilaguzuklar, oltin lasso) undan heç qaçon olib qöyilmagan va yovuzlar tomonidan öğirlanmagan (birinçi faslda bunday holat baʼzan yuz bergan edi).
Mavsum 1977—1978 teleserallari reytingidagi 104 ta örin röyxatida 71-örinni egalladi. Nielsen reytingi — #66.
12Uçinçi fasl
Uçinçi fasl ösmirlar auditoriyasiga köproq yönaltirildi. Boş musiqiy mavzu qayta yozildi va disko ritmida…

Uçinçi fasl ösmirlar auditoriyasiga köproq yönaltirildi. Boş musiqiy mavzu qayta yozildi va disko ritmida aranjirovka qilindi; qismlarda skeytbord va rolikli toğlar (amerikan toğlari) bilan boğliq epizodlar tez-tez uçrardi; syujet çiziqlarida köpinça qahramonlar yoşlar va ösmirlar bölardi. Bu faslda Diana vazifalarni, ayniqsa Vaşingtondan taşqarida, köpinça yakka özi bajardi, Stiv Trevor esa uning döstidan boşliqqa aylanib, ekranda ança kam paydo böladigan böldi. Bu faslda Çudo-ayol oldin tomoşabinga körsatilmagan baʼzi qobiliyatlarni namoyon etadi: masalan, "The Deadly Dolphin" qismida u hayvonlar (delfin) bilan telepatik aloqa qiladi, nomaʼlum energiya tölqini bilan qotil akulani qörqitib haydaydi.
Oxirgi uç qism alohida-alohida körsatildi: 1979-yil 29-maydan 28-avgustgaça yangi qismlar efirga uzatilmadi. Oxirgi qismda boş qahramona mamlakatning narigi çetiga, Los-Anjelesga işga ötkaziladi, bir neçta yangi qahramonlar paydo böladi; yaʼni tomoşabinga tez orada Çudo-ayolning yangi sarguzaştlarini körişi aytiladi. Biroq serialning davomi bölmadi, jumladan, boş rol ijroçisi kinoaktrisa karerasidan musiqaga ötişga qaror qilgani uçun ham.
Mavsum 1978—1979 teleserallari reytingidagi 114 ta örin röyxatida 60-örinni egalladi. Nielsen reytingi — #59.
13Boşqa faktlar
Serialning pilot qismi "Adolat ligasi: Ikki dunyo inqirozi" (2010) multfilmining Blu-ray relizida bonus…
Serialning pilot qismi "Adolat ligasi: Ikki dunyo inqirozi" (2010) multfilmining Blu-ray relizida bonus sifatida kiritilgan.
Çudo-ayolning vatani, Jannat orolidagi sahnalar Los-Anjeles okrugi Dendrariysida suratga olingan.
Bu serialdagi qiyofadagi Çudo-ayol qöğirçoqlari çiqarilgan.
Bir qator tanqidçilar bu serialni feministik deb hisoblaydi; boşqalar serialdagi Çudo-ayol obrazini "seksistik va qöpol" deb ataşadi.
Matn: maqola tarjimasi «Чудо-женщина (телесериал)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.