120

Ssenariy muallifi, prodyuser va hamrejissyor Özhan Eren Birinçi jahon uruşidagi Kavkaz kampaniyasi böyiça mutaxassis bölib, eng köp sotilgan «Sariqamişga olib boradigan yöl» (turkça: Sarikamişʼa Giden Yol) kitobi uçun tadqiqot olib borayotganda 120 bola haqidagi hikoyaga duç kelgan. Film uçun u uç yil tayyorgarlik körgan.

«Men tarixiy filmlarni juda yaxşi köraman… Aynan şu narsa meni filmga ilhomlantiradi… Filmning haqiqiy tarixiy ssenariysi uni öziga xos qiladigan xususiyatlardan biridir. Biz ajdodlarimiz mamlakat uçun nimalarni va qanday şaroitda qurbon qilganini körsatamiz. Jang sahnalari köp bölmasligi mumkin, lekin har bir burçakda hissiyot bor. Bu 120 bolaning qahramonligi haqida. Tomoşabinlar şu nuqtai nazardan qarab, ijobiy javob berişini kutaman».

«Bu men yillar davomida taʼkidlab kelayotgan mavzu. Biz millat sifatida noyob janglar va ança oğir kunlarni boşdan keçirdik. Lekin qandaydir tarzda biz ulardan film yaratişda muvaffaqiyatsizmiz. Tariximizni kelajak avlodlarga aytib berolmayapmiz… Biz falokatlarni boşdan keçirdik. Har bir uyda şahid bor. Bu [hikoyalar] aytilişi kerak, va «120» bu jihatdan muhim loyihadir. Men uçun bu çarçatuvçi böladi, lekin arziydi».

Turkiya Madaniyat va turizm vazirligidan rekord miqdorda yordam olgan film Safranbolu, Van va Istanbul şaharlarida, Turkiyada, ikki yil davomida oğir şaroitda suratga olingan. Filmning qişki sahnalari uçun Vanda kutilgan qalin qor yoğmagaç, bir neçta sahna uçun Çaldiranʼdan Vanga 300 tonna qor olib keliş maqsadida 20 ta yuk maşinasi, ikkita yuk ortiş maşinasi va 30 nafar xodim yollaşga töğri keldi.

Ozge Ozberk

Burak Sergen

Cansel Elcin

Yaşar Abravaya

Melih Atalay

Ozan Cem Dur

Emin Olcay

Demir Karahan

Deniz Gungören

Halil Kumova

İncilay Şahin

Misak Toros

Melza Burcu İnce

İbrahim Öner

Mustafa Karakoyun

Ahmet Uz

Oytun Öztamur

Emre Törun

Alican Yilmaz

Film Emrah Guler tomonidan «agressiv (va keraksiz millatçilik ruhidagi)» deb taʼriflangan reklama kampaniyasi bilan keng prokatga çiqdi. 2008-yil 15-fevralda u Turkiya böylab 179 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi hafta oxiridagi US$376,812 yiğim bilan Turkiya kassasida birinçi örinni egalladi.

Film 2008-yil 7-mayda Ştutgartda galа-namoyiş ötkazdi, söngra 2008-yil 8-mayda Germaniya böylab 32 ta ekranda keng prokatga çiqdi va birinçi hafta oxiridagi US$53,763 yiğim bilan Germaniya kassasida 17-örinni egalladi.

Film 30-avgust — Zafar bayrami (turkça: Zafer Bayrami) tantanalari munosabati bilan qayta prokatga çiqarildi. 2008-yil 29-avgustda u Turkiya böylab 32 ta ekranda namoyiş etildi va birinçi hafta oxiridagi US$23,071 yiğim bilan Turkiya kassasida 13-örinni egalladi.

Film Turkiya kassa reytingida 41 hafta davomida böldi va umumiy milliy yiğimi US$3,289,480 bölib, 2008-yilda Turkiyada eng köp daromad keltirgan 9-film böldi.

Matbuot relizi va treyler ohangiga qaramay… [film] Armaniy masalasi atrofidagi bahslar va kötarilayotgan millatçilik tufayli köplab tomoşabinlarni jalb qilmoqda. [Film] sönggi millatçilik nutqlarida kör-körona tarğibot vositasiga aylanmaslik uçun juda ehtiyotkor. Va u uruşni uluğlaş sifatida ham körinmaydi. U şunçaki ğamgin hikoyani aytadi, tarix yilnomalarida unutilgan. Gap şundaki, film eʼtibor qaratgan davr özi minalar maydoni, sen tomonlardan biriga ötmasliging yoki ayrim tafsilotlarni eʼtiborsiz qoldirmasliging mumkin. [Film] uruşni tasvirlaş va köplab befoyda ölimlar orqali anti-uruş film yaratiş mumkinmi, degan boşqa munozarani oçadi. Aksariyat hollarda, agar yoşlaringiz befoyda halok bölişini istamasangiz, bu ölimlarga asos topgan maʼqulroq böladi.

Umuman olganda, [u] köplab kamçiliklariga qaramay kuçli film: odatiy didaktik dialog, melodrama ortiqçaligi va haddan taşqari uzun davomiylik. U bizga eslatadiki, Turkiya Respublikasini taşkil etgan bosqiçlar eng oğir şaroitda, kasallik va qaşşoqlik Anatoliyani allaqaçon qamrab olgan paytda, katta şaxsiy va ijtimoiy qurbonliklar evaziga erişilgan. Bolaligimiz va yoşligimizda bizga zamonaviy Turkiyani yaratiş uçun mustaqillikni eʼlon qiliş qançalik maşaqqatli va mehnatli bölganini doim örgatişadi, ha, baʼzan buni kerakli darajadan köp eşitamiz. Biroq «120» filmi yaratuvçilari — men yaxşi niyatlari bor deb işonmoqçiman — millat sifatida hozirgi holatimizga yetiş heç qaçon oson bölmaganini qisqaça eslatadi. Hozirgi ijtimoiy-siyosiy beqaror davrda, tarix takrorlanmasligiga umid qilaylik.