83

Ranveer Singh — Kapil "Kuku" Dev a.k.a. "Kaps": 1983-yilgi Kriket böyiça jahon çempionatida Hindiston kriket jamoasining sardori

Dev filmda qisqa muddatga özi ham paydo böladi: u tomoşabin sifatida töpni uşlab olayotgan hind muxlisi sahnasida körinadi

Deepika Padukone — Romi Bhatia Dev, Kapilning xotini

Pankaj Tripathi — P. R. Man Singh: 1983-yilgi jahon çempionatida Hindiston kriket jamoasining menejeri

Tahir Raj Bhasin — Sunil "Sunny" Gavaskar a.k.a. "Kiçik usta"

Jiiva — Krişnamaçari Srikkanth aka "Çeeka"

Saqib Saleem — Mohinder "Jimmy" Amarnath aka "Jim Pa"

Jatin Sarna — Yaşpal "Yash" Şarma

Çirag Patil — Sandip "Sandy" Patil aka "Patla"

Dinker Şarma — Kirti Azad

Nişant Dahiya — Roger Binny

Harrdy Sandhu — Madan Lal aka "Madi Pa"

Sahil Khattar — Syed Kirmani a.k.a. "Kiri"

Ammy Virk — Balvinder "Ballu" Singh Sandhu

Adinath Kothare — Dilip Vengsarkar a.k.a. "Polkovnik"

Dhairya Karwa — Ravi Şastri

R Badree — Sunil Valson alias "Vally"

Neena Gupta — Rajkumari Nikhanj, Kapilning onasi

Boman Irani — Farokh Engineer

Rajeev Gupta — Jurnalist Mişra

Aditi Arya — Inderjit Bhardvaj, Jimmining xotini

Samreen Kaur — Simran Singh, Ballunning nomzodi

Satiş Alekar — S. K. Vankhede

Vamiqa Gabbi — Annu Lal, Madanning xotini

Parvati Nair — Marşneil Gavaskar, Sunilning xotini

Mohinder Amarnath — Lala Amarnath, Jimmining otasi

Avantika Akerkar — Indira Gandi

Rukhsar Rehman — Salma Sulton

Aşok Banthia — Rajiv Xanna

Çandramouli Kalyanaçakravarthy — janob Natarajan

Rajie Vijay Sarathy — missis Natarajan

Swetha Vinod — Kalyani Natarajan

Anjum Batra — Kulvant Singh Toor

Akşay Kumar Jinagal — Vijay

Quin Huntley — Imron Xon

Happy Şarma — Gill

Jacques Taylor — Viv Richards

Carl Greenidge — Gordon Greenidge

Tagenarine Çanderpaul — Larri Gomes

Jason Clive Lloyd — Joel Garner a.k.a. "Katta quş"

Baharul Islam — Hind armiyasi mayori

Orson Nurse — Klayv Lloyd

Foozi Artan — Ueyn Deniel

Sebastian Burçell — Deyv Richardson

Mali Marshall — Malkolm Marshall

Sheryl Bennett — Vidya Srikkanth, Çikaning xotini

Neil Durand — Kevin Kurran

Duncan Fletçer — Hindiston va Zimbabve öyinida Kapil Devning Amarnath töpini yugurib uşlagan paytida qölida pivo stakani bilan turgan tomoşabin

1983-yilgi kriket jahon çempionati va Hindistonning turnirdagi ğalabasi haqidagi film ğoyasi birinçi marta 2014-yilda Celebrity Cricket League asosçisi va boşqaruvçi direktori Vishnu Vardhan Induri tomonidan tuğilgan va u dastlab bu ğoya bilan Kapil Devga murojaat qilgan. 2016-yil iyul oyi örtalarida Madhu Mantena egalik qiladigan qöşma işlab çiqariş kompaniyasi Phantom Studios, rejissyorlar Anurag Kaşyap, Vikas Bahl va Vikramaditya Motvane iştirokida, kriketga bölgan iştiyoqini bildirib, filmni hamprodyuserlik qilişga qiziqiş bildirdi. "83" Vishnu Vardhan Induriga tegişli yangi taşkil etilgan Vibri Media işlab çiqariş kompaniyasining birinçi loyihasi deb hisoblanadi. 1983-yilgi jamoa aʼzolari va sobiq hind kriketçisi Kapil Dev Mumbaidagi şahar çekkasidagi mehmonxonada prodyuserlar bilan uçraşib, film haqida muhokama qilişdi. Jarayonda ikki işlab çiqariş kompaniyasi 1983-yilgi jamoa bilan rasmiy biografik film suratga oliş böyiça Tuşunmovçilik memorandumi (MoU) imzoladi; unga köra, prodyuserlar öyinçilarning haqiqiy ismlaridan va ularning hayotidagi haqiqiy voqealardan foydalaniş huquqiga ega böladi. Biografik film haqidagi rasmiy bayonotida Dev şunday dedi: "1983-yilgi jamoaning sayohati ilhomlantiruvçi hikoya bölib, dunyo nima deb öylaşidan qatʼi nazar, maqsad qilib, unga intilsangiz, har qanday narsaga erişiş mumkinligini isbotlaydi".

Rasmiy eʼlondan qatʼi nazar, işlab çiqaruvçilar hali aktyorlar va ijodiy guruhni hamda loyihaning rejissyorini yakunlamagan edi. Miş-mişlarga köra, Kabir Xon Ranveer Singh, Arjun Kapur yoki Suşant Singh Rajput Kapil Dev rolini ijro etgan holda loyihani rejissyorlik qilişi kerak edi. Xondan biografik filmdagi roli haqida söralganda, u "1983-yilgi Kriket böyiça jahon çempionatida Hindistonning sayohati hikoyasi unga qiziq bölganini" aytdi, ammo filmni rejissyorlik qiliş haqidagi daʼvolar böyiça jim turdi. Akşay Kumar ham filmda rol öynaşi haqida miş-mişlar bor edi, ammo keyinçalik u rad etdi. 2017-yil 25-sentyabrda Phantom Films Singh Kapil Dev rolini ijro etişini eʼlon qildi, Kabir Xon ham filmni rejissyorlik qilişini tasdiqladi. "Hindiston 1983-yilgi kriket böyiça jahon çempionatini qölga kiritganini tomoşa qilgan maktab öquvçisi sifatida, öşa kundan boşlab Hindiston kriketi abadiy özgarişini bilmagan edim. Rejissyor sifatida, öşa ğalabaga olib kelgan sayohat — öşa yoş hind jamoasining xom energiyasi va çeksiz iştiyoqi bilan töla — men işlagan eng hayajonli hikoyalardan biridir".

2017-yil 27-sentyabrda Mumbaidagi JW Marriott mehmonxonasida Reliance Entertainment va Vibri Media tomonidan "83" nomi ostida biografik filmni rasman eʼlon qiliş uçun oçiliş tadbiri ötkazildi. Tadbirda Singh va kriket jahon çempionatini 1983-yilda qölga kiritgan butun sobiq jamoa iştirok etdi. Tadbirda sözga çiqqan Xon işlab çiqaruvçilar 2017-yil noyabr oyining oxirida pre-prodakşn va joylarni qidiriş işlarini boşlaşlarini, haqiqiy joylarda suratga olişni rejalaştirganini aytdi, bu haqiqiylikni taʼminlaş va "köplar hatto tuğilmagan paytda sodir bölgan Hindiston kriketi tarixidagi bu muhim voqeani yoşlarga nişonlaş imkonini beriş" maqsadida amalga oşiriladi.

Bu film "Phantom Films" kompaniyasining sönggi işlab çiqarişlaridan biri hisoblangan, qolganlari esa "Super 30" (2019) va "Ghoomketu" (2020) edi. Kompaniya 2018-yil oktabr oyida Bahlga qarşi kompaniyaning sobiq ayol xodimi tomonidan qilingan jinsiy zöravonlik ayblovlariga javob bergaç tarqatib yuborildi, uning hamkorlari esa keyinçalik mustaqil loyihalar ustida işlaşga ötdilar. Bahl loyihadan çetlatildi. 2019-yil may oyida Sajid Nadiadvala filmga hamprodyuserlardan biri sifatida qöşildi.

Rol tanlovi va pre-prodakşn işlari Kabir Xon "1983-yilgi hind jamoasini haqiqiy körsatadigan aktyorlar" istagi tufayli uzoq vaqt keçikdi. Dastlab Viki Kauşalning filmda muhim rol öynaşi haqida miş-mişlar bor edi, ammo Kauşal "Uri: The Surgical Strike" (2019) filmidagi majburiyatlari tufayli Xonning taklifini rad etdi. Şunga öxşaş tarzda, telugu aktyorlari Allu Arjun va Vijay Deverakonda ham Krişnamaçari Srikkanth rolini ijro etiş uçun körib çiqilgan edi, ikkalasi ham taklifni rad etdi. Keyinçalik tamil aktyori Jiiva Srikkanth rolini takrorlaş uçun şartnoma imzoladi va bu uning hind tilidagi debyuti böldi. Uning iştiroki 2019-yil yanvar oxirida rasman tasdiqlandi. 23-yanvarda panjobi aktyori va qöşiqçisi Ammy Virk Balvinder Sandhu rolini ijro etiş uçun imzo çekdi. Işlab çiqaruvçilar Sunil Gavaskar va Madan Lal rollari uçun mos ravişda Tahir Raj Bhasinni va sobiq kriketçi hamda qöşiqçi Harrdy Sandhuni jalb qildi. Sobiq kriketçi va 1983-yilgi hind kriket jamoasi aʼzosi Sandip Patilning öğli Çirag Patil otasining rolini takrorladi va şu tariqa aktyorlik debyutini qildi.

Rol tanlovi 2019-yil fevral oyining örtalarigaça davom etdi: Saqib Saleem Mohinder Amarnath rolini ijro etdi, Dhairya Karwa esa Ravi Şastri rolini takrorlaşga tayinlandi. Pankaj Tripathi 1983-yilgi jahon çempionatida Hindiston kriket jamoasini boşqargan sobiq kriketçi PR Man Singh rolini ijro etişga jalb qilindi. Dastlab Vijay Varma Roger Binny rolini ijro etişi xabar qilingan edi, ammo bu rol Nişant Dahiyaga ötdi. Kapil Devning qizi Amiya Dev Kabir Xonning yordamçi rejissyori sifatida qöşildi. Xonning "The Forgotten Army" veb-serialida iştirok etgan R. Badree Sunil Valson rolini ijro etiş uçun tayinlandi. 2019-yil aprel oyining örtalarida Adinath Kothare Dilip Vengsarkar rolini ijro etiş uçun tayinlandi va Jatin Sarna Yaşpal Şarma rolini ijro etiş uçun şartnoma imzoladi. Mali Marshall öz otasi va Ğarbiy Hindistonning tezkor töpuvçisi Malkolm Marshall rolini ijro etiş uçun tanlandi. 2019-yil may oyida Pritam musiqa rejissyori sifatida eʼlon qilindi, iyun oyida esa Deepika Padukone Kapil Devning xotini Romi Bhatia rolini ijro etib, jamoaga qöşildi va şu bilan birga filmni hamprodyuserlik qildi. Katrina Kaif dastlab bu rolni ijro etişi haqida miş-mişlar bölsa-da, Xon u filmga qatnaşiş böyiça heç qaçon muzokara olib bormaganini aytdi.

Singh 2018-yil avgust oyining örtalarida rolga tayyorgarlikni boşladi va sobiq professional kriketçi Saçin Tendulkardan saboq oldi. Xon ham Londondagi Sent-Jons-Vud şahridagi Lordʼs kriket stadionidagi jamoaga qöşildi va u yerda filmga oid pre-prodakşn işlarini boşladi. U şuningdek, rolga mos keliş uçun Kapil Devning rahbarligida maşq qildi. Yakuniy aktyorlar tarkibi eʼlon qilinayotganda, sobiq kriketçi va siyosatçi Kirti Azad Xonga sobiq kriketçilarni ekranda qanday aks ettiriş böyiça maslahat berdi. U şuningdek, sobiq jamoadoşlarining xulqi va odatlari haqida maʼlumot berdi. 2019-yil martda jamoa Mumbaida uç soat davomida, ertalab soat 7:00 dan 10:00 gaça maşğulotlarda qatnaşdi, Singh esa qöşimça bir soat tayyorgarlik kördi. Maşğulotlar jismoniy va malaka maşqlaridan iborat bölib, turli uslublarni şakllantirişga qaratilgan edi. "The Indian Express" manbasi şunday dedi: "Ranveer Balvinder Singh Sandhu bilan har ikki kunda taxminan 2 soat maşq qilardi. Şundan söng ular 1983-yilgi jamoaning turnirdagi ruhiyatini muhokama qilişar va Balvinder yaqindan körgan Kapil Devning sardorlik uslubini tahlil qilişardi". Keyin, 2019-yil aprel oyida aktyorlar sobiq kriketçilar Balvinder Sandhu va Yaşpal Şarma bilan Dharamsala kriket stadionidagi lagerda 10 kun davomida kriket maşğulotlarini ötkazdilar. Singh Kapil Dev bilan birga 2019-yil may oyida Dehlida qöşimça maşğulotlar ötkazdi, bu suratga oliş boşlanişiga yaqin edi, va 2019-yil iyun oyida Lordʼsdagi maşğulotlarda ham qatnaşdi.

Xon suratga oliş 2019-yil may oyidan boşlab Londonda boşlanişini va u yerda uç oy davomida keng kölamda suratga olinişini eʼlon qildi. Butun jamoa suratga oliş jadvaliga qöşiliş uçun 28-mayda Londonga uçib ketdi. Asosiy suratga oliş 5-iyunda Şotlandiyaning Glazgo şahrida boşlandi va u yerda bir hafta davom etdi. Padukone öz qismini suratga oliş uçun Glazgodagi film jamoasiga qöşildi. 2019-yil 25-iyunda Hindistonning 1983-yilgi Kriket böyiça jahon çempionatidagi ğalabasining yilligini nişonlab, Xon final bölgan kulminatsion sahnani suratga oliş haqida gapirdi va 2019-yil Kriket jahon çempionati turniridan (2019-yil 14-iyul) keyin suratga oliş boşlanişini aytdi. Suratga oliş Royal Tunbridge Wells şahridagi Nevill Groundda ham olib borildi. 4-iyulda Pankaj Tripathi filmda suratga olişni tugatganini aytdi.

2019-yil 17-iyulda, dunyo kubogi finalidan söng, jamoa Çirag Patil bilan kulminatsion sahnaga tayyorgarlikni boşladi va maşğulotlardan ortga qaytarilgan video ulaşdi. Jamoa avgust oyining oxirida kulminatsion sahnani beş kun davomida suratga oliş uçun Lordʼs stadioniga bordi va uning yakunlanişidan söng, jamoa 2019-yil 1-sentyabrda Londondagi uç oylik suratga oliş jadvalini yakunladi. Jamoa Hindistonga qaytdi va Mumbaida filmning bir qança sekvensiyalarini suratga oliş uçun bordi. 2019-yil 10-sentyabrda jamoa filmning ikkinçi va yakuniy jadvalini boşladi. Padukone sentyabr oyining örtalarida suratga oliş qismini tugatdi. Suratga oliş 2019-yil 7-oktabrda yakunlandi.

Filmning saundtreki Pritam tomonidan yaratilgan, u Kabir Xonning oldingi filmlari, jumladan "New York" (2009), "Bajrangi Bhaijaan", "Phantom" (2015) va "Tubelight" (2017) bilan işlagan. Film musiqasini Julius Packiam yaratgan. Pritam filmning saundtreki ustida 2019-yil örtalarida ish boşladi va 2021-yil örtalariga kelib uni yakunladi. Asl saundtrekda 14 ta kompozitsiya bor edi: oltita asl kuy, beşta muqobil va uçta instrumental. Qöşiqlar matnlarini Kausar Munir, Jaideep Sahni, Praşant Ingole va Aşiş Pandit yozgan, ovozlarini esa Arijit Singh, Benni Dayal, Tuşar Joşi, Krişnakumar Kunnath, Amit Mişra, Papon va Raghav Çaitanya bergan. "Lehra Do" va "Bigadne Do" qöşiqlari albomning asosiy singllari sifatida mos ravişda 2021-yil 6-dekabr va 13-dekabrda çiqarildi. Töliq saundtrek albomi filmning çiqişidan bir kun oldin, 23-dekabrda Zee Music Company yorliği ostida çiqarildi.

Filmni suratga olişdan oldin, 2017-yil oktabr oyida Singh, Xon va Phantom Films brendlangan köngiloçar tadbirlar va strategik hamkorliklarni jalb qiliş uçun Britaniyaga asoslangan kreativ agentlik Bartle Bogle Hegarty (BBH) bilan şartnoma imzoladi. 2019-yil 6-iyulda, Singhning tuğilgan kuni munosabati bilan u Kapil Devga aylanayotgan holdagi filmdan kadr eʼlon qildi. Uning qiyofasi muxlislar va maşhurlar tomonidan maqtovga sazovor böldi. 2020-yil 10-yanvarda filmning birinçi sarlavha logotipi taqdim etilişi bilan film tarğiboti boşlandi. 11-yanvardan boşlab filmning personajlar posterlari taqdim etila boşlandi. 2020-yil 25-yanvarda aktyorlar va ijodiy guruh 1983-yilgi hind kriket jamoasi bilan birga Çennaydagi Sathyam Cinemasʼda maxsus tadbirda qatnaşdi, unda filmning birinçi körinişi taqdim etildi, mehmon sifatida esa Kamal Haasan iştirok etdi. Filmning rasmiy treyleri 2021-yil 30-noyabrda, Mumbaidagi tadbir bilan bir vaqtda çiqarildi. Treyler "Tadap" filmining nusxalari bilan birga tarqatildi.

Işlab çiqaruvçilar filmni tarğib qiliş uçun bir qança brendlar bilan hamkorlik qildilar, jumladan Mobil, Aqua Pura Mountain Water, Fevicol, Carrera Eyewear, Tide, KromaColor, Nestlé, Rupa Company, Finolex va Toothsi. Reliance Entertainment manbasi şunday dedi: "83 pandemiyadan keyingi davrda bir neçta brendlarni jalb qilgan yirik filmlardan biridir. Biz perimetr brendingi, film içidagi aloqalar va film taşqarisidagi joylaştiriş uçun 35 ga yaqin brendni jalb qildik. Bu brend hamkorliklari bizga köproq ommaviy axborot vositalari va hududlarni qamrab oliş uçun yaxşi strategiya bölib, filmga köproq tomoşabinlarga yetib borişga yordam beradi". Xabar qilinişiça, film taşqarisidagi va film içidagi brendlaş narxi 2 million rupiya (21 000 AQŞ dollari) dan 10 million rupiya (100 000 AQŞ dollari) gaça baholanadi. Hatto kinoteatrda namoyiş etilişidan oldin, 2021-yil martda Singh va Kabir Xon hind tennis sportçisi Mahesh Bhupathi bilan hamkorlikda filmga asoslangan "83 Believe" nomli savdo brendini işga tuşirdilar. Xabar qilinişiça, brend qiymati taxminan 200 million rupiya (2,1 million AQŞ dollari) atrofida baholanadi va bu Hindistonda har qanday kinomahsulot tomonidan işga tuşirilgan eng keng isteʼmol mahsulotlari assortimentiga aylanadi.

Film guruhi tarğibot doirasida Dubaydagi Burj Xalifada filmdan kadrlar va treylerni taqdim etdi. 23-dekabrda jamoa filmga asoslangan kollektsiyalarni nofungibl tokenlar (NFT) orqali ham taqdim etdi. Ularga avtografli jismoniy kriket esdaliklari, video sahnalar, animatsion raqamli avatarlar va filmdan hali körilmagan posterlar va tasvirlar kiradi. Film prodyuserlari NFT Labs va NFTʼlarni işga tuşiriş uçun influenserlar yetakçiligidagi muxlislarni jalb qiliş platformasi Social Swag bilan hamkorlik qildilar. Filmning malayalam versiyasi tarqatuvçisi Prithviraj Sukumaran Ranveer Singhning intervyu oluvçisi rolini öynab, filmga oid tajribasini baham körib, filmni tarğib qildi. Sudip, şuningdek, uning "Vikrant Rona" filmidan köriniş "83" nusxalariga qöşilişini eʼlon qildi, filmning kannada versiyasi esa Karnatakadagi 500 ta kinoteatrda namoyiş etiladi. Amul India filmga bağişlangan çizgini tarğibot doirasida çiqardi.

2017-yil noyabrda Reliance Entertainment film 2019-yil 5-aprelda kinoteatrlarda çiqarilişini eʼlon qildi. Biroq, filmni suratga oliş jarayonini keçiktirgan keng kölamli pre-prodakşn işlari tufayli işlab çiqaruvçilar çiqarilişni 30-avgustga, keyin esa 2020-yil 10-aprelga köçirdilar. 2020-yil mart oyining örtalarida Hindistonda COVID-19 pandemiyasini nazorat qiliş maqsadida kinoteatrlarning yopilişidan söng, filmning çiqarilişi töxtatildi. 2020-yil iyun oyining oxirida savdo tahlilçisi Taran Adarş 83 Rojdestvo (2020-yil 25-dekabr) munosabati bilan çiqişini xabar qildi. Reliance Entertainment ijroçi prodyuseri va boş direktori Şibaşiş Sarkar töğridan-töğri striming orqali çiqariliş haqidagi miş-mişlarga qaramay, kinoteatrda namoyiş qiliş rejalarini tasdiqladi, Kabir Xon esa şunday dedi: "Film katta ekranda tomoşa qilinişi uçun yaratilgan va biz hamma narsa normallaşgunça kutişga tayyormiz, şundan söng uni kinoteatrlarda çiqaramiz".

Biroq, 2020-yil noyabr oyida Reliance Entertainment pandemiyaning davom etişi tufayli tomoşabinlarning kinoteatrlarga eng yomon taşrifi sababli çiqarilişni 2021-yilning birinçi çoragiga (yanvar–mart) köçirilganini eʼlon qildi. Şuningdek, reklama kampaniyasini rejalaştiriş uçun vaqt yetişmasligi va xalqaro bozorlarning yopilişi keçikiş sabablari sifatida körsatildi. 2021-yil fevral oyining örtalarida hukumat kinoteatrlarda 100% örindiq bandligiga ruxsat bergaç, prodyuserlar filmni 2021-yil 4-iyunda kinoteatrlarda çiqarişni rejalaştirdilar. Biroq 2021-yil may oyining oxirida Maharaştra ştatida COVID-19 ning Delta ştammi taşvişi tufayli kinoteatrlarning yopilişi sababli film çeksiz muddatga keçiktirildi. 2021-yil sentyabr oyida Maharaştra hukumati 2021-yil 22-oktabrgaça kinoteatrlar faoliyatini tiklaşga ruxsat bergaç, film 2021-yil 24-dekabrga, Rojdestvo arafasiga rejalaştirildi. Uning çiqarilişi bir neça kun oldin, dunyo böylab çiqqan "The Matrix Resurrections" (2021) Hollywood filmi bilan qisman töqnaşdi.