"Vidolaylar, qurol!" — the film is titled "Farewell to Arms" in English, so Iʼll keep English titles as the guide requires.
Translating the article now.
"A Farewell to Arms" (rus. «Прощай, оружие!») — amerikalik rejissyor Frenk Borzeyji rejissyorligidagi film bölib, 1932-yilda Paramount Pictures kinostudiyasida Ernest Xeminguey şu nomli romani syujeti asosida suratga olingan. Kartina 4 ta «Oskar» mukofotiga nomzod körsatilgan bölib, undan ikkitasini — eng yaxşi operatorlik ishi va eng yaxşi ovoz uçun — qölga kiritgan.
Frederik Genri (aktyor Gari Kuper) Birinçi jahon uruşi yillarida italyan armiyasiga leytenant sifatida sanitariya batalyonida xizmatga kiradi. Keçki bombardimonlardan birida u tasodifan hamşira, ingliz ayoli Ketrin Barkli (Heys) bilan tanişadi. Ikkinçi uçraşuvdayoq yoş juftlik uruşda hayot va sevgining nozikligini anglab, munosabatga kirişadi. Köp ötmay boşlangan hujum operatsiyasi vaqtida Frederik oyoqlaridan köplab öq-parçalari jarohati oladi. Uni dösti, italyan tibbiyot xizmati kapitani Rinaldi (aktyor Adolf Menju) operatsiya qiladi. Ilgari miss Barkli tanlovidan biroz ranjigan bu ofitser ham unga oşiq edi, lekin şunga qaramay, Frederikning keyingi davolanişi uçun uni Kettrin xizmat qiladigan Milandagi gospitalga yuboradigan qilib ish tutadi. Yoş juftlik bir-biriga bölgan sevgisini tan oladi. Polk ruhoniysi armiya nizomi va diniy qoidalarni buzib, ularni nikohlaydi.
Soğayib ketgan Frederik yana faol armiyaga qaytadi. U har kuni Ketringa xat yuboradi, lekin ular unga yetib bormaydi. Rinaldi ularning sevgisiga işonmaydi va Frederikni avvalgi bekor keçirmişlar hayotiga qaytarmoqçi böladi (köpçilik tanqidçilarning fikriça, uning harakatlari sababi — raşk). U katta ofitser sifatida harbiy senzura xatlarini nazorat qilar ekan, leytenant Genrining xatlarini jönatiş va olişni taqiqlaydi. Frederik tobora köproq xavotirga tuşadi. Jangovar operatsiyalardan birida u qism joylaşuvini tark etadi va şu tariqa rasmiy ravişda dezertirga aylanadi. Yaşirinça Milanga yetib boradi, lekin Ketrin gospitalda endi yöq. Uning dösti Ellen qiz qayerdaligini yaşiradi, lekin uning homilador ekanini aytadi. Rinaldidan Frederik sevgilisining Şveytsariyada ekanini bilib, u yerga noqonuniy ravişda yöl oladi. U Brissago şahridagi tuğruqxona palatasida uni topadi, lekin oşiqlarni fojia kutib turadi: çaqaloq ölik tuğiladi, bir neça soatdan söng Ketrin Frederikning qölida vafot etadi. Şu payt Italiya va Avstriya-Vengriya örtasida tinçlik şartnomasi tuzilganini eʼlon qiluvçi qönğiroq jaranglaydi.
Muqobil, «baxtli Gollivud» finali ham mavjud — Ketrin omon qoladi. Syujetning şunday rivojlangan tahririda film 1930-yillarda AQŞda namoyiş etilgan, tomoşabinlar tomonidan ijobiy qabul qilingan, lekin Ernest Xeminguey eʼtirozini uyğotgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Helen Hayes, Gary Cooper, Adolphe Menjou
Frank Borzagerejissyor
Helen Hayesaktyor
Gary Cooperaktyor
Adolphe MenjouaktyorMPMary PhilipsaktyorHBHerman BingaktyorDLDoris LloydaktyorBFBlanche FridericiaktyorGEGilbert EmeryaktyorBGBenjamin Glazerssenariy muallifi3Rollarda
Gari Kuper — Frederik…
Gari Kuper — Frederik Genri
Helen Hayes — Ketrin Barkli
Adolf Menjou — Rinaldi
Jek La Ru — ruhoniy
Meri Filips — Ellen Fergyuson
Genri Armetta — Bonello (titrda körsatilmagan)
4Mukofotlar
1932-yil — AQŞ Milliy kino tanqidçilar kengaşi…
1932-yil — AQŞ Milliy kino tanqidçilar kengaşi mukofoti
1934-yil — eng yaxşi operatorlik ishi uçun «Oskar» mukofoti
1934-yil — eng yaxşi ovoz uçun «Oskar» mukofoti
5Tanqid
«The New York Times» gazetasi muharriri 1930-yillarda filmga şunday baho bergan: «Xeminguey romanini öqimagan…
«The New York Times» gazetasi muharriri 1930-yillarda filmga şunday baho bergan: «Xeminguey romanini öqimagan tomoşabinlar kartinani tragik melodrama sifatida qiziqiş bilan qabul qilişi mumkin. Biroq baʼzi sahnalarda kinematografçilar tomoşabinlar kitobni öqiganini öz-özidan tuşunarli deb hisoblaydilar. Film bir epizoddan ikkinçisiga juda tez ötadi, leytenant Genrining azob-uqubatlari va keçinmalari töğridan-töğri matndan köra, parçalar va işoralar orqali ifodalanadi».
Zamonaviy tanqidçilar kinematografiya şakllaniş davri kartinasini yumşoqroq va xuşmuomalaroq baholaydi. Rotten Tomatoes sayti muharrirlaridan biri Emanuel Levi, uni umumiy vizual uslub qoyil qoldirişini yozadi: «Borzeyji harbiy sahnalarni ğalati, öylanib qilingan sifatda, ekspressionizmga yaqin tarzda aks ettiradi». «Ozusʼs World Movie Reviews» jurnalining muharriri (AQŞ, Vermont) Dennis Şvarts, aksariyat kinoşunoslar kartinani Xeminguey romanining eng yaxşi ekranlaştirilişi deb tan olgan bölsa-da, uning fikriça, film «ortiqça sentimentallikka botgan» deydi.
«Slant Magazine» jurnalidan Dan Kallaxan şunday taʼkidlaydi: «Xeminguey Frenk Borzeyji versiyasiga uluğvor darajada mensimay qaragan. Lekin vaqt filmga mehribonroq böldi. U yozuvçining pessimizmini xotiradan öçirib, uning örniga erkak va ayol örtasidagi abadiy sevgi haqida guvohlik beradi».
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Прощай, оружие! (фильм, 1932)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.