Aadukalam (tarjimasi: Playground) — Vetrimaaran rejissyorligida suratga olingan, prodyuser S. Kathiresan işlab çiqargan va Sun Pictures tarqatgan 2011-yilgi hind tamil tilidagi sport-aksion drama filmi. Filmda boş rolni Dhanuş ijro etadi. Uning yonida Taapsee (tamil kinosidagi debyuti), Kişore, V. I. S. Jayapalan, Naren Narayanan va Murugadoss rol öynagan. Filmning musiqasi va saundtrekini G. V. Prakaş Kumar yaratgan.
Film 2011-yil 14-yanvarda prokatga çiqdi va tanqidçilardan yuqori baho oldi. Tanqidçilar ssenariy, rejissura va aktyorlik ijrosini, ayniqsa Dhanuş, Jayapalan va Narenning ijrosini maqtaşdi. Film 58-Milliy kino mukofotlari marosimida oltita mukofotga sazovor böldi, jumladan, Eng yaxşi rejissyor, Eng yaxşi ssenariy va Eng yaxşi aktyor nominatsiyalarida. Şuningdek, film 59-Filmfare Awards South mukofotlarida beşta mukofotni qölga kiritdi: Eng yaxşi film, Eng yaxşi rejissyor, Eng yaxşi aktyor, Eng yaxşi musiqa muallifi va Eng yaxşi operator. The Times of India gazetasining onlayn sörovnomasiga köra, Aadukalam uçun eng yaxşi rejissyor sifatida Vetrimaran tanlangan.
1Rollarda
Dhanush, Kishore Kumar, Taapsee Pannu
2Syujet
Madurayda xöroz örgatuvçi Periyasamy («Pettaikaaran» nomi bilan tanilgan) va Madurayning Markaziy politsiya…
Madurayda xöroz örgatuvçi Periyasamy («Pettaikaaran» nomi bilan tanilgan) va Madurayning Markaziy politsiya inspektori Ratnasvami xoroz uruşlarida raqib hisoblanadi. Pettai odatda ğalaba qozonadi, çunki quşlarni parvariş qiliş usullari boşqalarga nomaʼlum. Ratnasami va Pettaiga bir vaqtlar Doraisamy saboq bergan. U allaqaçon musobaqalardan ketgan, ammo janubiy Tamilnadudagi xoroz janglari sohasida hamon taʼsirli şaxs bölib qolmoqda.
K. P. Karuppu va Durai Pettai jamoasining eng sevimli aʼzolari. Karuppu xoroz yetiştiriş va örgatişda juda iqtidorli, Durai esa boy bölib, Tiruparankundram şahrida uçta bari bor va xoroz örgatişda ham mohir. Bir kuni norasmiy öyin paytida mahalliy politsiya joyga bostirib kiradi va iştirokçilarning köpçiligini hibsga oladi, faqat Ratnasami va Durai qoçib qutuladi. Ratnasamining aralaşuvi tufayli hammani mahalliy politsiya qattiq ogohlantirib qöyib yuboradi. Qoçayotgan odamlar Ratnasami guruhidan Pettaining xorozlarini öğirlab ketişadi. Pettai esa odamlariga ularni har qanday yöl bilan qaytarib olib kelişni buyuradi. Şuningdek, u ularga Ratnasami xörozlariga kuçi ötib ketmasligi uçun Pettai xorozlari bilan çatişgan har qanday quşni öldirişni ham buyuradi. Karuppu tunda temir yöl qişloğiga boradi, çunki u yerda Ratnasamining bir ittifoqçisi yaşaydi. U öz xorozini qaytarib oliş uçun boradi. U xorozlari bilan juftlaşgan quşni öldiradi va Irene ismli anglo-hind qizi bilan uçraşib qoladi. Qizning gözalligidan hayratga tuşadi, ammo uni jim qilib, ketib qoladi.
Pettai xorozlariga qarşi barça oldingi jangларda mağlub bölgan Ratinasami, onasining istagini bajariş va ğalaba qozoniş uçun yana bir oxirgi kuraş ötkazişni talab qilib turadi. Biroq Pettai boşqa xoroz uruşlariga rozi bölmaydi, çunki u Ratnasamining öz xorozlariga işonçini yöqotganini va yuqoridagi reyd kabi nopok usullar bilan ğalaba qozonmoqçi ekanini his qiladi.
Karuppu Irenega oşiq böladi, Irene esa uni yoqtirmaydi. Karuppu buni dastlab sezmaydi va uning ortidan yurişda davom etadi. Bir kuni Irene yaşaydigan mahalla aholisi uni töxtatib, Irene kimni sevişini aytişni talab qiladi: Karuppumi yoki mahallada yaşovçi boşqa yigit Dineşmi. Irene barmoğini Karuppuga tutadi va Karuppu quvonçdan özini qöyişga joy topolmay qoladi. Keyinroq Irene tuşuntiradi, u uzoq vaqtdan beri uni bezovta qilib yurgan Dineşdan qutuliş uçun yolğon gapirişga majbur bölgan. Şundan söng Irene ham Karuppuga oşiq böladi.
Şu orada Ratnasami Pettaining veterinari Ayubni köndirişga urinadi. U Ayubdan Pettaini öziga qarşi musobaqaga rozi qilişni, buning evaziga katta pul vaʼda qiladi. Ayub rad etadi va Ratnasamini haqorat qiladi. Öşa keça Ayub yöl-transport hodisasida, qoçib ketgan haydovçi tomonidan urib öldiriladi. Durai dastlab Ratnasamidan şubhalanadi va Pettaining butun guruhi qasos olişni istaydi. Biroq Pettai Ayub nomidan davlat turnirini ötkazişga va uning qaşşoq qizlariga turmuş qurişi uçun uning oilasini mablağ bilan taʼminlaşga qaror qiladi. U buning uçun Ratnasamidan ruxsat söraydi, çunki politsiya ham bunga ruxsat berişi kerak. Ammo Ratnasami rad etadi, Pettaiga qöl kötaradi va uni öğri deb haqorat qiladi. Ğazablangan Pettai Ratnasamini Ayubning öldirilişida gumon qilib, uzoq vaqtdan beri talab qilib kelayotgan yakkama-yakka xoroz jangiga rozi böladi. U garov qöyadi: u öz xorozlarini yaqinlaşib kelayotgan turnirda Ratnasami olib keladigan har bir xorozga qarşi qöyadi va agar Pettaining bitta xorozi ham Ratnasaminikiga yutqazsa, Pettai boşini qirtişlaydi, yuzini oldiradi, jamoatçilik oldida uzr söraydi va xoroz uruşlarini tark etadi. Agar Ratnasami öz xorozlaridan kamida bittasi bilan ğalaba qozona olmasa, xuddi şu şartlar unga nisbatan qöllanadi. Nihoyat, öz xohişiga erişgan Ratnasami turnirga ruxsat beradi.
Katta davlat turnirini Pettai jamoasi uyuştiradi, u katta mablağ va rasmiy ruxsat oladi. Dastlabki 11 ta jangda Ratnasamining xorozlari Pettaiникиlar tomonidan mağlub etiladi. Ratnasami Bangalordan zotdor xorozlar olib keladi va ularni turnirga qöyadi. Yangi xorozlarning sifatini körib, Karuppu Pettaidan öz xorozini jangga çiqarişga ruxsat berişni söraydi, ammo Pettai öz xorozini tuşirib qöyadi va eng yaxşi raqobatçi xorozni özi tanlaşini aytadi. Karuppu Pettai tanlaşidan oldin, jangga tayyorlaş uçun olgan qarzini Irenega qaytarişi kerakligi sababli, Pettai jamoasi nomidan yaşirinça musobaqaga kiradi. Pettai Karuppuga va uning xorozigaişonmaydi va Karuppu Pettai nomidan çiqmasligini hamda uning jamoasi Karuppu öyinining natijasini tan olmasligini eʼlon qiladi. Biroq «kam baholangan» Karuppu ketma-ket uç raundda ğalaba qozonadi, garçi unga steroidlar bilan boyitilgan xorozlarga qarşi kuraşişga töğri kelsa ham. Karuppu turnirning eng yaxşi murabbiyi mukofotini oladi va 3 lakh rupiylik garovni yutib oladi (bu 2026-yildagi 6,7 lakh rupiy yoki 7 000 AQŞ dollariga teng).
Garçi Pettai dastlab Karuppu ğalaba qozonganidan xursand bölsa-da, tez orada ğazab va hasad uni qamrab oladi. Karuppuning uning fikrini rad etib, şuhrat va pul topgani uning egösini xafa qiladi. Karuppu esa Pettaining fikrlaridagi özgarişlardan bexabar. Karuppu musobaqadan olingan pulni saqlaş uçun Pettaiga beradi, u bu pulni öz biznesini boşlaş uçun işlatmoqçi edi, ammo pul ğoyib böladi. Pettai şuningdek, hamkorlari haqida tuhmat tarqatib, hammani bir-biriga nisbatan şubhali qilib qöyadi. U Karuppu va Duraiyni özaro xoroz jangiga undaydi. Şu orada, pulning yöqolganidan qattiq sarosimaga tuşgan Karuppuning onasi vafot etadi. Pettai Duraiнинг xorozlarini zaharlaydi va bu Duraiни Karuppuga şubhalantiradi, Karuppu esa şu sababli hibsga olinadi. Keyin Pettai Irenega, uning xotini Karuppu bilan zinoga aralaşgan, deb yolğon gapiradi. Irenening oilasi ham uni Çennayga köçib ketişga majbur qiladi, bu esa uni öz joniga qasd qilişga undaydi. Şu orada Pettai Karuppuni ibodatxona yaqinidagi joyga çaqiradi va Duraiga uning qayerda ekanligini aytadi. Irene öziga kelgaç, Karuppuga qönğiroq qiladi va Pettai uni haqorat qilayotganini aytadi. Şunda Karuppu Pettaini topib, unga yuzma-yuz boradi. Karuppu Pettaining uning pulini öğirlaganini bilib qoladi va gunohkor Pettai öz joniga qasd qiladi. Karuppu Pettaining unga qarşi rejalarini oşkor qilişni istamaydi, şu sababli u Irene bilan boşqa şaharda yangi hayot boşlaş uçun qoçadi va pulni döstida qoldiradi.
3Işlab çiqiş
Ularning 2007-yildagi hamkorligi «Polladhavan» filmining muvaffaqiyatidan söng, öşa filmning butun jamoasi —…

Ularning 2007-yildagi hamkorligi «Polladhavan» filmining muvaffaqiyatidan söng, öşa filmning butun jamoasi — rejissyor Vetrimaaran, boş aktyor Dhanuş, prodyuser S. Kathiresan va musiqa muallifi G. V. Prakaş Kumar — «Aadukalam» uçun yana birlaşdi. Vetrimaaran Madurayda yaşovçi xalqning mahalliy şevasini va turmuş tarzini tuşuniş uçun ikki yil davomida Madurayda yaşadi. «Aadukalam» Vetrimaaranning Çennaydan taşqarida işlab çiqariş ofisi oçilgan birinçi filmi böldi. Vetrimaaran «Aadukalam» uçun ssenariy, skript va dialoglarni yozişni bir yilda yakunladi va bu loyiha uçun boğlangan skriptni saqladi, bu tamil filmlarida kam uçraydigan holat hisoblanadi. Vetrimaaran filmning skriptining faqat yarmini Dhanuşga ayttanidan keyin, Dhanuş bundan taʼsirlanib, filmda rol öynaşga rozi böldi.
Film dastlab «Seval» deb nomlangan edi, ammo bu nom huquqi rejissyor Hari tomonidan Bharath bilan qilayotgan loyihasi uçun allaqaçon band qilingani sababli, Vetrimaaran filmini «Aadukalam» deb qayta nomlaşga qaror qildi. Vetrimaaran hikoya ğoyasi bir qança xalqaro va mahalliy filmlardan, jumladan «Caçé», «Amores perros», «Babel», «Powder Keg», «Thevar Magan», «Virumaandi» va «Paruthiveeran» filmlaridan hamda «Roots: The Saga of an American Family» va «Şantaram» romanlaridan ilhomlanganini aytdi, ular filmning yakunidagi titrlarda tilga olinadi.
4Rollarga tanlov
Şriya Saran 2008-yil fevralda loyihaga jalb qilingan, ammo keyinçalik jadvaldagi ziddiyatlar sababli çiqib…

Şriya Saran 2008-yil fevralda loyihaga jalb qilingan, ammo keyinçalik jadvaldagi ziddiyatlar sababli çiqib ketgan. 2009-yil iyunida Irene rolini Saranning örniga egallaşi kerak bölgan Trişa Krishnan esa boşqa filmlari, Namo Venkatesa (2010) va Vinnaithaandi Varuvaayaa (2010) jadvali bilan töqnaşgani uçun loyihadan voz keçişga majbur böldi. Uning örniga yangi yuz, pankabiy dasturçi Taapsee Pannu tayinlandi. Karuppuning ustozi Pettaikaran rolini dastlab R. Parthiban öynaşi kerak edi, ammo u jadval ziddiyatlari tufayli rad etdi. Şri-lankalik tamil yozuvçisi va siyosiy şarhlovçi V. I. S. Jayapalan bu rolni ijro etdi va şu tariqa tamil kinosidagi debyutini qildi. Attakathi Dineş filmda qisqa mehmon roli bilan çiqadi, u Dineş sifatida Karuppuning Irene muhabbati uçun raqibi. Murugadoss Karuppuning dösti Oole rolini öynaydi, Naren esa Pettaikaranning xoroz uruşidagi raqibi Ratnasami rolida çiqadi. Ikkala aktyor ham filmning nomini öz sahna nomlariga qöşib olişgan.
5Suratga oliş
Asosiy suratga oliş 2009-yil fevralida Madurayda boşlandi, dastlabki sahnalarda Dhanuş iştirok etdi. Filmning…

Asosiy suratga oliş 2009-yil fevralida Madurayda boşlandi, dastlabki sahnalarda Dhanuş iştirok etdi. Filmning birinçi körinişi suratga oliş boşlangandan köp ötmay eʼlon qilindi. Unda Dhanuş, Jayapalan va Kişore ijro etgan qahramonlar tasvirlangan bir qator reklama posterlari böldi. Işlab çiqarişning dastlabki bosqiçlarida Dhanuş özining mahalliy xoroz jangçisi K. P. Karuppu rolini öynaşini aytdi va bu loyihani özining «orzu loyihasi» deb taʼriflади. Tanaffusdan oldin böladigan xoroz jangi sahnalari sanʼat direktori Jacki tomonidan yaratilgan dekorasiyada 26 kun davomida suratga olindi. Suratga oliş 2010-yil avgustida yakunlandi. Madurayda suratga olişdan taşqari, ayrim qismlar Tiruparankundramda ham olindi. Xoroz jangi sahnalari kompyuter grafikasi (CGI) yordamida suratga olindi.
6Postprodakşn
Xoroz jangi sahnalari ustidagi postprodakşn işlari filmning prokatga çiqişini keçiktirdi. Kişore, Taapsee va…
Xoroz jangi sahnalari ustidagi postprodakşn işlari filmning prokatga çiqişini keçiktirdi. Kişore, Taapsee va Jayapalan ovozlarini mos ravişda Samuthirakani, Andrea Jeremiah va Radha Ravi dublyaj qildi.
7Musiqa
G. V. Prakaş Kumarning saundtreki yetti trekdan iborat. U Sony Music tomonidan çiqarildi, audio esa 2010-yil…
G. V. Prakaş Kumarning saundtreki yetti trekdan iborat. U Sony Music tomonidan çiqarildi, audio esa 2010-yil 1-dekabrda Çennaydagi Lady Aandal maktabi zalida kiçik tadbirda taqdim etildi. «Yathe Yathe» qöşiği çartlarda birinçi öringa çiqdi va deyarli beş hafta davomida birinçi örinni saqlab qoldi.
8Prokat
Aadukalam 2011-yil 12-yanvarda Four Frames Preview Theatre kinoteatrida taqdimot bölib ötdi va ikki kundan…
Aadukalam 2011-yil 12-yanvarda Four Frames Preview Theatre kinoteatrida taqdimot bölib ötdi va ikki kundan söng kinoteatrlarda namoyiş etildi. Filmni Sun Pictures tarqatdi.
9Tanqidiy baho
Film tanqidçilar va tomoşabinlardan yuqori baho oldi. Ssenariy, rejissura, aktyorlik ijrosi (xususan, Dhanuş,…

Film tanqidçilar va tomoşabinlardan yuqori baho oldi. Ssenariy, rejissura, aktyorlik ijrosi (xususan, Dhanuş, Jayapalan va Naren) hamda musiqa maqtovga sazovor böldi. Sify filmni «jasur va ajoyib film» deb taʼriflab, u «film kötargan umidlarga javob beradi, bu esa Vetrimaranning tadqiqoti va mehnatining ekrandagi natijasi» deb yozdi. The Hindu gazetasining muxbiri Karthik Subramanian filmni maqtab, «Hikoyadagi har bir personajning tasviri juda nozik işlangan. Hikoya yaxşi romanga öxşab rivojlanadi: dastlabki boblar asosan qahramonlarni çiziş va tasvirlaşga bağişlangan, syujet va harakatlar esa ança keyinroq oçiladi» deb yozdi. Rediff.com saytining Pavithra Srinivasan filmni «Dhanuşning bugungaça eng yaxşi işlaridan biri» deb atadi. Ananda Vikatan filmga 44 ball qöydi va «Bu soha mintaqaning madaniy nozikliklarini va inson hissiyotlarining özgarişlarini gözal tarzda körsatiş uçun yangi» deb yozdi.
10Kassa yiğimi
Reklama xarajatlari bilan birga 10 crore rupiy (2026-yildagi 22 crore rupiy yoki 2,3 million AQŞ dollariga…
Reklama xarajatlari bilan birga 10 crore rupiy (2026-yildagi 22 crore rupiy yoki 2,3 million AQŞ dollariga teng) byudjet bilan suratga olingan film kassada taxminan 30 crore rupiy (2026-yildagi 67 crore rupiy yoki 7,0 million AQŞ dollariga teng) yiğib, muvaffaqiyatli deb eʼlon qilindi. Film 4 ta kinoteatr markazida 15 hafta davomida namoyiş etildi.
11Mukofotlar
Aadukalam 58-Milliy kino mukofotlari marosimida oltita mukofot qölga kiritdi va şu bilan tamil filmi uçun eng…

Aadukalam 58-Milliy kino mukofotlari marosimida oltita mukofot qölga kiritdi va şu bilan tamil filmi uçun eng köp Milliy kino mukofotlari yutgan film rekordini Kannathil Muthamittal (2002) bilan bahamjihat bölişdi. Film Eng yaxşi rejissura (Vetrimaaran), Eng yaxşi aktyor (Dhanuş), Eng yaxşi ssenariy (asl) (Vetrimaaran), Eng yaxşi montaj (Kişore Te) va Eng yaxşi xoreografiya (Dineş) nominatsiyalarida ğalaba qozondi, V. I. S. Jayapalanga esa Maxsus hakamlar mukofoti topşirildi. Film 59-Filmfare Awards South mukofotlarida yettita nominatsiyada tanlangan bölib, Eng yaxşi film — tamil (S. Kathiresan), Eng yaxşi rejissyor — tamil (Vetrimaaran), Eng yaxşi aktyor — tamil (Dhanuş), Eng yaxşi musiqa muallifi — tamil (G. V. Prakaş Kumar) va Eng yaxşi operator (Velraj) nominatsiyalarida ğolib böldi. 6-Vijay mukofotlarida film yigirma ikki nominatsiyada tanlanib, beştasida ğalaba qozondi, jumladan, Yilning eng yaxşi köngiloçari (Dhanuş), Eng yaxşi rejissyor (Vetrimaaran) va Eng yaxşi musiqa muallifi (G. V. Prakaş Kumar) nominatsiyalari bor. Boşqa ğalabalar orasida film yettita Ananda Vikatan Cinema Awards, törtta South Indian International Movie Awards, uçta Mirçi Music Awards hamda Norway Tamil Film Festival, Çennai International Film Festival va Çennai Times Film Award mukofotlarining har biri bittadan mukofot oldi.
12Kadrlar
1
1 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Aadukalam» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.