Agent Vinod — 2012-yilda suratga olingan hind tilidagi josuslik-jangari film. Ssenariy muallifi va rejissyori Sriram Raghavan, prodyuserlari Saif Ali Khan va Dineş Vijan. Film terrorçilik fitnasi atrofida aylanadi. Boş rollarda Khan va Kareena Kapoor, muhim rollarda Ram Kapoor, Prem Çopra, Şahbaz Khan va Adil Hussain, mehmon rolida esa Ravi Kişan iştirok etadi.
Film 2012-yil 23-martda namoyiş etildi. Tanqidçilar filmga aralaş baho berişdi: ular vizual tasvirni, aktyorlik öyinini, jangovar sahnalarni, qöşiqlarni, operatorlik işini va işlab çiqariş sifatini maqtaşdi, ssenariy va yozuvni esa tanqid qilişdi. Film kassada kutilgan daromadni keltirmadi.
1Rollarda
Saif Ali Khan, Kareena Kapoor, Prem Chopra
Saif Ali Khanaktyor2Syujet
Afğonistondagi Daşti-Madar çölidagi Tolibon lagerida ISI xodimi polkovnik Huzefa asirga olingan, RAW agenti…
Afğonistondagi Daşti-Madar çölidagi Tolibon lagerida ISI xodimi polkovnik Huzefa asirga olingan, RAW agenti deb taxmin qilinayotgan bir odamni söroq qilmoqda. Bu odam pul va çegaradan xavfsiz ötiş evaziga RAW ning Afğonistondagi operatsiyalari haqida maʼlumot beradi. Şu bilan u öz hamkasbi, ham lagerga yaşirinça kirib kelgan mayor Rajanni sotadi. Biroq bu hiyla ekani maʼlum böladi: ikkalasi ham qöriqçilarni yengib, lagerdan jang bilan çiqib ketişadi. Yölda ular garovga olingan Farah ismli qizni ham ozod qilişadi.
Keyinçalik, Rajan bilan birga qoçgan asirga olingan odam Yangi Delhida Agent Vinod ekani maʼlum böladi. Unga Rajan Rossiyadan yozib yuborgan video xabar körsatiladi. Rajan otib öldirilişidan bir neça daqiqa oldin «242» raqamini aytgan edi. RAW rahbari Hassan Nawaz Vinodga «242» nima ekanini aniqlaş vazifasini topşiradi. Vinod Sankt-Peterburgga boradi, u yerda jinoyatçi don Abu Nazerni tutmoqçi böladi. Vinod deyarli qölga tuşadi, lekin qoçib qutuladi va jarayonda Abuni öldiradi, söngra Marokaşning Tanjer şahriga boradi. U Freddie Khambatta nomini oladi va rus mafiyasi boşliği David Kazaan hamda uning şaxsiy pokistonlik şifokori Ruby Mendes bilan tanişadi. Vinod Kazaanni özi Freddie ekaniga işontiradi va uning telefonini buzadi. «242» nima ekanini biliş uçun Rubiga yaqinlaşadi va uning haqiqiy ismi Iram Parveen Bilal ekanini, u britaniyalik-pokistonlik bölib, ISI uçun yaşirin işlayotganini aniqlaydi. U xususiy auksion uçun taklifnoma oladi va köplab xalqaro biznesmenlar, ularning baʼzilari terror guruhlari, «242» ni sotib oliş uçun Marrakeş şahridagi antikvar auksionida töplanişayotganini bilib oladi.
Auksionda Vinod «242» aslida yadroviy qurilma uçun detonator ekanini bilib oladi va biznesmen hamda xayrixoh Jagdişwar Metla bilan uçraşib, u bilan bezovta qiluvçi suhbat ötkazadi. Kim oşdi savdosi boşlanadi, Kazaan esa rus sevgilisi orqali detonatorni qölga kiritadi. Keyinroq ISI rahbari polkovnik Iftekhar Ahmed Pokistonda, bir neçta qoçqin haqida xabar olganidan bir neça daqiqa ötib, polkovnik Huzefa tomonidan otib öldiriladi. Şu bilan maʼlum böladiki, Huzefa ham kiradigan isyonkor ISI polkovniklari guruhi Hindistonga yadroviy hujum uyuştirişni rejalaştirgan. Marokaşga qaytib kelgan Kazaan detonatorni parol bilan qulflaydi va uni Marokaşga kelgan sirli «Polkovnik»ka topşiradi. Iram Vinodning RAW agenti ekanini bilib qoladi, ikkalasi yadroviy qurilmani notöğri qöllarga tuşişining oldini oliş uçun birgalikda işlaşga kelişib oladi. «Polkovnik» Rubini qölga oladi va Vinodning qayerdaligini aytişini talab qiladi. Keyin u Vinodning aloqaçisini aldab, detonatorni olişga majbur qiladi va Vinod xiyonatni tuşunib yetib, uni qurol bilan söroq qilişga ulgurmasdan, öldirib taşlaydi. Köp ötmay Vinodga hujum uyuştirilib, u kasalxonaga yotqiziladi. U kasalxonadan çiqib, Iramni qidirişga kirişadi. Endi detonator «Polkovnik» qölida bölib, u bomba sotib oliş uçun Latviyaning Riga şahriga boradi. Uni yollanma jangçi Jimmy qöşiladi, u bombani portlatişi kerak.
«Polkovnik» Iramni öz odamlariga bombani Latviyadan olib çiqişda yordam berişga jalb qiladi va uni öldirişga urinadi, ammo muvaffaq bölmaydi. Vinod va Iram yana birlaşib, «Polkovnik»ni va bombani uşlaşga urinişadi hamda Karaçi şahriga yetib borişadi. U yerda polkovnik Paşa iştirok etayotgan tadbirga kirişda ularga Farah yordam beradi. Biroq Vinod va Iramni polkovnik Huzefa qölga oladi, lekin ular baribir qoçib qutulişadi. Şu orada boşqa joyda «Professor» deb ataladigan keksa odamning uyiga RAW guruhi kirib boradi. Iram «Polkovnik» nomidan uning huzuriga boradi. «Polkovnik» unga öz maqsadlarini oçib bergan bölsa-da, «Professor» Iramni öldirmoqçi bölganda, maxsus kuçlar askarlari uni zararsiz holga keltiradi. Keyinroq «Professor» uyidan topilgan artefaktlar orqali ular yadroviy qurilmani Karaçidan Hindistonga dengiz yöli bilan olib ötiş rejasini aniqlaşadi va bombaning nişoni Yangi Delhi ekanini bilib olişadi. Ular Delhiga yetib borişadi, u yerda Jimmy allaqaçon yetib kelgan böladi. Ular bombani qidirişadi, ammo Jimmy granata portlatgaç, Vinod uni janjal içida yöqotib qöyadi. Iram Metla bilan uçraşganida «Polkovnik»ga, pilot niqobidagi uning öziga yana duç keladi va halokatli öq yeydi. Biroq u «Polkovnik»ni Hindiston xavfsizlik kuçlariga körsatadi. Metlani garovga olgan «Polkovnik» ustiga xavfsizlik kuçlari hujum qiladi. Metla «Polkovnik»dan özini qutqaradi, otişmada esa uning boşi vertolyot parraklari ostida qolib, parçalanib ketadi. Oxiri Vinod bombani restoranda topadi va Jimmyni öldiradi, söngra uni NSG vertolyotida şahardan iloji boriça uzoqqa olib çiqib, portlatiş uçun olib ketadi, çunki parolni heç kim bilmaydi. U Hassandan Iram bilan boğlanib berişni söraydi, Iram esa öq jarohatlari uçun davolanayotgan edi. Iram detonatorning paroli Kazaan tomonidan örnatilganini tuşunadi va Vinodga Kazaanning tuyasi nomini – «Zilleh»ni sinab körişni aytadi. Bomba muvaffaqiyatli zararsizlantiriladi, ammo Iram öq jarohatlaridan vafot etadi.
Vinod Hassan bilan uçraşadi, u Vinodga «Polkovnik»dan olingan flesh-disk haqida xabar beradi. Keyinroq Vinod Metla bilan körişadi va unga Metla fitnaning boş taşkilotçisi ekanini bilişini aytadi: Metla «Polkovnik» bilan kelişib, Zeus Group uçun millionlab dollar işlab oliş uçun bitim tuzgan va yadroviy hujumni öz foydasi uçun uyuştirgan. Biroq Metla uni masxara qilib, bunday geosiyosiy işlarni u kabi «oddiy» xodimlar tuşunişi uçun juda murakkab deydi. Metla bilmagan holda, Vinod suhbatni simli qurilma orqali yaşirinça yozib olmoqda, uçraşuvdan bir neça daqiqa oldin Laşkar-e-Toiba guruhining London bölimi ham tinglab turgan edi. Hindiston bilan uruş boşlanişiga olib kelgan manipulyatsiya ekanini anglagan guruh, Pokiston hukumati ularni qattiq bostirayotgan paytda, Metla şarafiga ötkazilayotgan tadbirda uni öldiriş uçun smertnik yuboradi. Şu paytda Vinod Metlaga u «qahramonlarça» ölişi kerakligini aytadi. Metla öldiriladi, ammo keyinçalik buyuk xayrixoh sifatida uluğlanadi. Keyinroq Keyp-Taun şahridagi plyajda, yadroviy qurilmani birinçi bölib sotib olgan rus ayol quyoşda çömilayotgani körsatiladi. U boşini kötarganida Vinodning unga tabassum bilan qarab turganini köradi, bu esa uning keyingi topşiriğiga ötganini anglatadi.
3Aktyorlar
Saif Ali Khan — Agent Vinod…

Saif Ali Khan — Agent Vinod sifatida
Kareena Kapoor — ISI agenti Iram Parveen Bilal / doktor Ruby Mendes sifatida
Adil Hussain — Polkovnik sifatida
Ravi Kişan — mayor Rajan Sinha sifatida (mehmon roli)
Gulşan Grover — Tehmur Paşa sifatida (mehmon roli)
Rajat Kapoor — Iftekhar Ahmed, ISI rahbari sifatida
Prem Çopra — David Kazaan sifatida
Ram Kapoor — Abu Sayed Nazer sifatida
Zakir Hussain — Tanjerdagi hamkor sifatida
Şahbaz Khan — polkovnik Huzefa Nawaz sifatida
Maryam Zakaria — Farah Faqeş sifatida
B. P. Singh — Hasan Nawaz, RAW rahbari sifatida
Dhritiman Çaterji — ser Jagadişwar Metla sifatida
Arif Zakaria — smertnik sifatida
Rio Kapadia — Alay Khan, Pokistonning Hindistondagi oliy komissari sifatida
Satiş Şarma — Rigadagi aloqaçi sifatida
Raajan Modi — Jetty Connect sifatida
Elena Kazan — Tatyana Renko sifatida
Mohommed Ali Şah — politsiya inspektori sifatida
Lalit Parimoo — Professor sifatida
Malika Haydon — «Steal The Night (Iʼll Do the Talking Tonight)» va «Pungi» qöşiqlarida raqqosa (maxsus iştirok)
4Işlab çiqariş
Raghavanning sözlariga köra, Agent Vinod 1977-yilda suratga olingan xuddi şu nomli jangovar filmning remeyki…

Raghavanning sözlariga köra, Agent Vinod 1977-yilda suratga olingan xuddi şu nomli jangovar filmning remeyki emas. Bollywood Hungama bilan suhbatda u filmni «realistik film… jangovar sahnalar, hayajon va personajlarga töla» deb taʼriflagan. 2010-yil 30-mayda rejissyor suratga oliş rasman Mumbaida boşlangani haqida xabar bergan. Keyinroq suratga oliş Marokaşda va Latviyada davom etgan.
Sriram Raghavan 2008-yilda Los-Anjelesdagi Hind kinofestivalida tanişgan pokistonlik kinematografist Iram Parveen Bilal Kareena qahramoni ismining ilhomlantiruvçisi bölgan. Film boşida Agent Vinod Afğonistondagi Tolibon lagerida qöriqçi bölib işlaydigan xoinning ismini Mahendra Sandhu deb tilga oladi. Bu 1977-yilgi asl filmda Agent Vinod rolini ijro etgan aktyorga işora edi.
Filmning namoyişi bilan birga Indiagames kompaniyasining film asosidagi strategik mobil video öyini ham çiqarilgan.
5Saundtrek
Filmning saundtrekini bastakor Pritam Çakraborty…

Filmning saundtrekini bastakor Pritam Çakraborty yaratgan.
«Iʼll Do the Talking Tonight» qöşiği 1978-yilgi, nemis disko guruhi Boney M. ijro etgan «Rasputin» qöşiğining qisman interpolyatsiyasi bölib, öz navbatida u muallifi körsatilmagan holda Usmonlilar xalq qöşiği «Kâtibim»dan olingan. IBN live maʼlumotiga köra, «Raabta» filmning «eng gözal qöşiği». Filmda işlatilgan «Raabta» versiyasi «Night in a Motel» nomli versiya bölib, uni notöğri ravişda Hamsika Iyer ijro etgan deb körsatilgan, aslida uni Aditi Singh Şarma kuylagan. Alabina va Iştar ijrosidagi «Habibi Ya Nour El Ain» qöşiği sahnada fonda işlatilgan, Agent Vinod va Freddie Khambatta Tanjer aeroportidan çiqib ketayotganda eşitiladi. Biroq qöşiq va ijroçi nomi körsatilmagan. Filmda işlatilgan «Dil Mera Muft Ka» versiyasi saundtrekka kiritilmagan. Saundtrekka kiritilmagan yana bir qöşiq «Govind Bolo Gopal Bolo» edi, lekin «ommaviy talab» tufayli u keyinroq, 2012-yil 29-martda T-Series tomonidan YouTubeʼga joylaştirilgan.
6Tanqidiy baho
«India Today» jurnalining muxbiri Kaveree Bamzai filmga aralaş baho berib, şunday deb yozgan: «Agar Sriram…

«India Today» jurnalining muxbiri Kaveree Bamzai filmga aralaş baho berib, şunday deb yozgan: «Agar Sriram Raghavan sevgi haqida öylaganda tizzalari böşaşmaganida, Agent Vinod yanada aqlli, ötkir va zamonaviy film bölardi». «The Times of India» gazetasining Gaurav Malani filmni «örtaçadan yuqori» deb atadi va «Film qiziqarli, lekin töliq emas. Agent Vinod maqtovga sazovor, ammo töliq köngildan emas!» dedi. «Daily News and Analysis»ning Blassey Çettiar filmga 5 ballik şkala böyiça 3 ball qöyib, şunday yozdi: «Rejissyor Sriram Raghavan (Ek Hasina Thi, Johnny Gaddar) sermazmun paket taqdim etadi: xuşbiçim boş qahramon rasmga tuşgandek gözal joylarda kuraşadi, bu yerda-u yerda zarba beradi, seksual velosipedlarda, undan ham seksual maşinalarda va nihoyat vertolyotda uçadi, bularning barçasi bir kunlik ish». «Yahoo!»ning Kunal Guha filmga 5 ballik şkala böyiça 1 ball qöyib, şunday dedi: «Şuni aytiş mumkinki, çet el manzaralari, dunyoni yöq qilişga qodir qurollar, dizaynerlik kostyumlari va unçalik oğir bölmagan söroqlar birgalikda Agent Vinodni hayajonli tomoşa tajribasi sifatida oqlay olmaydi». «Rediff» saytining Raja Sen filmga 5 ballik şkala böyiça 2,5 ball qöyib dedi: «Film sifatida Agent Vinodni muvaffaqiyatsizlik deb ataş kerak: bu silliq va yaxşi işlangan, lekin ortiqça çözilgan va yomon öylangan josuslik trillerining orqaga qaytişi».
«Hindustan Times»ning Anupama Çopra filmga 5 ballik şkala böyiça 2,5 ball berib, qayd etdi: «Natijada Agent Vinod qismlarining yiğindisidan ortiq böla olmaydi va ikkinçi yarmida tezlaşgan bölsa-da, u sizni ham çarçatadi, ham qoniqtirmaydi». «Koimoi» saytining Mrigank Dhaniwala ham filmga 5 ballik şkala böyiça 2 ball qöyib yozdi: «Agent Vinod — notöğri ketgan jasur tajriba; albatta, u töliqligiça köngil oçmaydi… va Hollywood filmlaridagi Bond yoki Bourne seriyalariga heç qaçon yaqinlaşa olmaydi». «Zee News» yozdi: «Agent Vinod oqilona tarzda köngil oçişga bölgan samimiy uriniş. Lekin u biror-bir ajoyib asar deb eʼlon qilinişga yetmaydi. Uni uslubiy taqdimoti uçun tomoşa qiling, boşqa heç narsasi yöq». «Deccan Chronicle»ning Khalid Mohammed filmga 5 ballik şkala böyiça 2 ball qöyib, şunday maslahat berdi: «Taklif: agar siz bu eng yaxşi holda ham örtaça Agent Vinodni tomoşa qilişga qaror qilsangiz, uyğoq qoliş uçun katta termos kofe olib boring». «CNN-IBN»ning Rajeev Masand filmga 5 ballik şkala böyiça 2/5 ball berib, «Agent Vinod turli-tuman taʼsirlarga şu qadar töla ekanki, özining alohida öziga xos qiyofasini topa olmaydi» deb yozdi.
«Variety»ning Richard Kuipers şunday deb yozgan: «Bu katta byudjetli loyiha françayzing-kutilayotgan loyihaning barça belgilarini özida mujassam etgan; real Maibaum Bond seriyasiga olib kirgan elan ruhini qöşsa, bunday loyiha muvaffaqiyatli bölişi mumkin».
7Kassa
Namoyiş etilgan birinçi kunida film kassada ₹94,1 million (US$980 000) yiğdi. Keyingi ikki kunda ösiş…
Namoyiş etilgan birinçi kunida film kassada ₹94,1 million (US$980 000) yiğdi. Keyingi ikki kunda ösiş sekinlaşdi va birinçi dam oliş kunlari yakunida taxminan ₹180 million (US$1,9 million) yiğildi. Agent Vinod birinçi haftasida jami ₹368 million (US$3,8 million) va butun namoyiş davomida ₹546 million (2026-yilga nisbatan ₹1,1 milliard yoki US$12 million ekvivalenti) daromad keltirdi.
8Bahs-munozaralar
Namoyişdan oldin Agent Vinod muammolarga duç keldi: Saif Ali Khanning biznesmen Iqbal Meer Şarma bilan…

Namoyişdan oldin Agent Vinod muammolarga duç keldi: Saif Ali Khanning biznesmen Iqbal Meer Şarma bilan janjali filmni reklama qiliş uçun uyuştirilgan taşviqot sifatida baholandi. Biroq Khan bunday talqinni qatʼiy rad etib, şunday dedi: «Men bunday salbiy yöl bilan şuhrat qozonişga işonmayman. Aksinça, posterlarimiz va treylerlarimiz töğri turdagi şov-şuvni yaratişi kerak».
Bhopalda film tarğibot qilinayotganda Khanga qora bayroqlar körsatildi. Buning sababi Yaqin Şarqdagi Pataudi oilasi mulklarini boşqarişdagi özgarişlar edi.
Namoyişdan bir hafta oldin Eron guruhi Barobax filmning musiqa rejissyori Pritamni sudga berdi, u «Pyaar Ki Pungi» qöşiğini ularning «Soosan Khanoom» qöşiğidan köçirganlikda ayblandi. Biroq film namoyişidan ikki hafta ötgaç, guruh Pritamdan ommaviy ravişda uzr söradi, ikki qöşiq bir-biridan farqli ekanini taʼkidlab, sud işini qaytarib oldi.
Namoyişdan bir neça kun oldin Pokiston Markaziy kino senzura kengaşi filmni Pokistonning Inter-Services Intelligence (ISI) razvedka agentligiga oid turli bahsli işoralarni öz içiga olgani uçun taqiqladi. Filmda ISI ning jihodçi guruhlar va terror harakatlaridagi iştiroki bir qismi haqida gap yuritilgan edi. Bunga javoban Khan şunday dedi: «Bu realistik turdagi triller. Biz Pokistonda Hindistonga nisbatan ayrim salbiy elementlar borligini körsatdik, ularning senzurasi buni körsatişda muammoga duç keladi. Biz Pokistonda panoh topgan, yaxşi maʼlum bölgan bir neçta eng qidiruvdagi jinoyatçilarni körsatdik. Ehtimol, ular buning uçun xafa bölişgandir. Lekin oxir-oqibat biz RAW agentining ğalaba qozonişini va yomonlarning yutqazişini istaymiz. Agar ular buni yoqtirmasa, Pokistonda Agent Vinodni taqiqlayotganlarini eʼlon qilişsin».
Teatrda namoyiş etilganidan bir hafta ötib, Agent Vinod plagiat uçun yana muammoga duç keldi. Xabarlarga köra, filmda ilgarigi filmlardan qöşiqlar işlatilgan, ularni işlab çiqaruvçilardan oldindan ruxsat olinmagan edi. Gap quyidagi qöşiqlar haqida borardi: Rameş Saigalning «Phir Subha Hogi» (1958) filmidagi «Aasmaan Pe Hai Khuda», Rameş Behlning «The Train» (1970) filmidagi «Meri Jaan Maine Kaha» va Mani Ratnamning «Thalapathi» (1991) filmidagi «Rakamma». Bu qöşiqlar egalari filmda körsatilmagan edi. Saif Ali Khan keyinroq huquqlar uçun tölov qildi va buni sönggi daqiqadagi muvofiqlaştiriş muammosi deb tuşuntirdi.
Matn: maqola tarjimasi «Agent Vinod (2012 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.