Aleksandr halok bölganidan 40 yil ötgaç, uning safdoşi Ptolemey, sarkardaning ölimidan keyin Misr hokimi bölgan kişi, qarigan çağida Makedoniya podşosining yurişlarini hikoya qilib yozib qoldirişga qaror qiladi. Asosiy qahramon Şarqqa qoşin boşlaydi, Fors imperiyasiga qarşi kuraşadi va heç bir ğarbliq bormagan yerlarga, deyarli Hindistonga qadar boradi. Sakkiz yil davom etgan bu yuriş syujetning asosini taşkil etadi.
Filmni Oliver Stone suratga olgan va ssenariysini ham u yozgan. Boş rollarda Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer, Jared Leto va Anthony Hopkins ijro etgan, musiqasini Vangelis yozgan. Bu tarixiy-biografik drama boevik elementlari bilan, studiyasi — Intermedia, davomiyligi 175 daqiqa. AQŞda 2004-yil 24-noyabrda tomoşabinlarga taqdim etilgan. Film prokatda muvaffaqiyatsizlikka uçradi va tanqidçilar hamda tomoşabinlardan salbiy baho oldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Colin Farrell, Angelina Jolie, Val Kilmer
·Ensiklopediyadan
«Aleksandr» (ingl. Alexander) — Oliver Stounning sarkarda Aleksandr Makedonskiyning hayoti va ölimi haqidagi 2004-yilgi tarixiy filmi. Stoun uçun rekord darajadagi byudjet (150 mln dollar) bilan suratga olingan bu kartina Amerika prokatida muvaffaqiyatsizlikka uçradi, tanqidçilar va tomoşabinlardan salbiy baho oldi. «Aleksandr»ning AQŞdagi sborlari 34 mln dollarni taşkil etdi. Film prokatda muvaffaqiyatsiz bölib, dunyo prokatida 155 mln dollarlik işlab çiqariş byudjeti evaziga atigi 167 mln dollardan biroz köproq yiğdi.
Filmning şiori: «Taqdir jasurlarga homiylik qiladi». Tarixiy maslahatçi Robin Lane Fox bölgan.
3Syujet
Aleksandrning hikoyasini qarigan Ptolemey Lag hikoya qiladi. U bir paytlar Aleksandrning safdoşi bölgan va…
Aleksandrning hikoyasini qarigan Ptolemey Lag hikoya qiladi. U bir paytlar Aleksandrning safdoşi bölgan va keyinçalik ellinistik Misrning hukmdori bölgan. Hikoya, asosan, Aleksandrning Eron va Hindistonni zabt etişiga qaratilgan, voqealar buyuk sarkardaning şaxsiy hayoti fonida röy beradi. 20 yoşida Makedoniya podşosi bölgan Aleksandr hukmronligining 12 yilida öşa davrdagi maʼlum bölgan sivilizatsiyalaşgan dunyoning katta qismini böysundirdi. Rejissyor bunday yorqin muvaffaqiyatni va Aleksandrning, uni xudodek sevib uluğlagan xalqlar orasidagi taqdirini tuşunişga harakat qiladi.
Filmda, tarixiy aniqlikka töliq amal qilinmagan bölsa-da, ikki jang batafsil körsatiladi: Eron podşosi Dariy III Kodoman bilan Gavgamela jangi va hind podşosi Por bilan Gidasp daryosi böyidagi jang.
Filmning boşida Ptolemey Aleksandr Buyukning ota-onasi — Makedoniya podşosi Filipp II va uning xotini Epirlik Olimpiada haqida hikoya qiladi, ularning birga keçirgan muvaffaqiyatsiz hayoti tasvirlanadi. Körsatilişiça, Aleksandr faylasuf Aristotel qölida tahsil oladi, Buksefalni ram qiladi, ziyofat paytida otasi bilan janjallaşadi. Oxir-oqibat Filipp II bayramda öz qöriqçisi — sevgilisi Pavsaniy qölidan halok böladi, Aleksandr Makedoniya podşosi böladi, qotillikda gumon qilingan Olimpiada esa podşoh Filippning yangi xotini Kleopatra va uning bolasidan öç oladi.
Olimpiada hokimiyatni keksa sarkarda Antipatr bilan bölişadi. Antipatr yoş harbiy Kassandrning otasi. Aleksandr esa Şarqqa yuriş boşlaydi, bu yurişda Gavgamelada forslarga hal qiluvçi zarba beradi va şu bilan birga Bobilni egallaydi. Yoş va yengilmas podşoh Bobilni öz yangi imperiyasining poytaxti deb eʼlon qiladi va şu zahoti Dariy Kodomanning qizi Statiraga xavfsizlik kafolatini beradi, bu esa podşohning Şarq siyosati boşlanganini bildiradi. Aleksandr köp ötmay satrap-xoin Bess tomonidan öldirilgan Dariyning jasadini topib dafn etadi, Baktriya va Sogdianaga bostirib kiradi va u yerda ziyofatda raqqosalar orasida knyaz qiz Roksanani köradi. U Roksanaga uylanmoqçi böladi, ammo bu harbiy boşliqlarning qarşiligiga uçraydi, Kassandr esa podşoh bilan töqnaşadi.
Şunga qaramay Aleksandr Roksanaga uylanadi, biroq knyaz qiz dastlab nikohni amalga oşirişni istamaydi va hatto xanjar bilan podşohni öldirişga urinadi. Köp ötmay Aleksandr öz jangçi döstlariga qarşi repressiyalar boşlaydi — Parmenion va uning öğli Filotaga qarşi. Filota rasmiy sud jarayonidan keyin qatl etiladi, Parmenion esa podşohning harbiy boşliği Antigon Siklop qölida halok böladi. Şundan keyin yengilmas podşoh Hindukuş toğlarini kesib ötadi va qöşinni Ind daryosi vodiysiga yönaltiradi, ammo uni oğir yöqotiş kutmoqda. Ziyofatda Aleksandr janjal paytida öz safdoşi va dösti Kley Qorani öldiradi, bundan taşqari, Bobilda közga taşlangan fors Bagoyni öziga sevimli qiladi. Qöşin, ayniqsa faxriylar, norozilik bildiradi va özaro uyga qaytiş haqida gaplaşadi. Aleksandr özining notiqlik mahoratidan foydalanib, norozilik tölqinini bostiradi. Köp ötmay makedoniyaliklar hind podşohi Por bilan oğir jangda ğalaba qozonadi, bu jangda Aleksandr yaralanadi, uning oti Buksefal esa halok böladi. Oxir-oqibat, uzoq va çarçatuvçi yuriş davomida qöşinining qiyinçiliklarini anglagan makedoniyalik podşoh Bobilga qaytadi. U yerda podşohning yaqin dösti Gefestion kasallikdan vafot etadi, köp ötmay Aleksandrning özi ham vafot etadi. Şu payt Olimpiada alomat köradi — ilon kötarib uçayotgan burgut tösatdan ölik holda yerga qulaydi — va öğli ölganini his qilib, faryod çekadi.
Filmning oxirida Ptolemey hikoyasini öz kotibiga Aleksandr oilasi va imperiyasining taqdiri haqida gapirib yakunlaydi.
4Filmning versiyalari
Film AQŞda 2004-yil 16-noyabrda premyerasini ötkazdi. Filmning dastlabki versiyasi 175 daqiqa davom etdi.…

Film AQŞda 2004-yil 16-noyabrda premyerasini ötkazdi. Filmning dastlabki versiyasi 175 daqiqa davom etdi. Keyingi yili çiqarilgan rejissyor versiyasiga 18 daqiqa qöşildi va 9 daqiqa qisqartirildi. 2007-yilda DVD-larda çiqqan «Alexander Revisited: The Final Cut» 214 daqiqa davom etdi. 2013-yil 3-iyulda Karlovi Varidagi xalqaro kinofestivalda 206 daqiqalik «Alexander — The Ultimate Cut» namoyiş etildi. Bu variant bir yildan keyin «Alexander the Ultimate Cut (Tenth Anniversary Edition)» nomi bilan Blu-rayʼda çiqdi.
5Nominatsiyalar
«Oltin malina»…
«Oltin malina» 2005
Nominatsiyalar (6)
«Eng yomon film»
«Eng yomon erkak roli» (Kolin Farrell)
«Eng yomon ayol roli» (Anjelina Jolie)
«Eng yomon ikkinçi darajali erkak roli» (Val Kilmer)
«Eng yomon rejissyor» (Oliver Stone)
«Eng yomon ssenariy»
«Saturn» 2005
Nominatsiya (1)
«Eng yaxşi maxsus Blu-ray/DVD naşri»
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Александр (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

