«Ali» (ing. Ali) — 2001 yilda suratga olingan amerikaça biografik sport dramasi, Maykl Mann bilan hammualliflikda, prodyuser va rejissyor sifatida yaratilgan yettinçi töliq metrajli film. Film boksçi Muhammad Alining hayotidagi ön yillik davrni hikoya qiladi; uning rolini Uill Smit ijro etadi. Film 1964 yilda Ali Sonni Listonni yengib oğir vazn jahon çempioni unvonini qölga kiritganidan boşlanib, 1974 yilda «Janglar örmonida şovqin» jangida Jorj Formandan unvonni qaytarib olişi bilan yakunlanadi.
Loyiha 1992 yilda boşlangan: prodyuser Pol Ardaji Alining 50 yoshi kuni u bilan uçraşib, uni hayoti haqida yangi, rasmiy ruxsat etilgan biografik film suratga olişga rozi qilgan. Bundan oldin Ali 1977 yilda çiqqan «Eng buyuk» filmida özini özi öynagan; bu film uning şu nomli avtobiografiyasiga asoslangan bölib, hayotining öxşaş davrini qamrab olgan edi. Ardaji opsion muddati tugaşiga yaqin Sony Pictures bilan şartnoma imzolagan va prodyuser Jon Piters bilan hamkor sifatida ish boşlagan. 2000 yil fevralda «Mening odamim» filmi uçun «Oskar» mukofotiga nomzod bölgan Mann rejissyor bölişi eʼlon qilingan. Suratga oliş 2001 yil 11 yanvarda Los-Anjelesda boşlangan, byudjet 105 million dollarni taşkil etgan. Suratga oliş Nyu-York, Çikago, Mayami va Mozambikda ötkazilgan.
«Ali» filmining prodyuserlari Columbia Pictures, Peters Entertainment, Forward Pass va Overbrook Films bölgan; xalqaro prokatni AQŞ va Kanadada Sony Pictures Releasing hamda Initial Entertainment Group 2001 yil 25 dekabrda amalga oşirgan. Film tanqidçilar tomonidan yaxşi qabul qilingan, ammo prokatda muvaffaqiyatsizlikka uçragan: taxminan 118 million dollar byudjetga qarşi 87 milliondan ortiq daromad olgan. Uill Smit va Jon Voyt mos ravişda «Eng yaxşi erkak roli» va «Eng yaxşi erkak ikkinçi darajali roli» nominatsiyalari böyiça «Oskar» mukofotiga nomzod bölişgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Will Smith, Jamie Foxx, Jon Voight
3Syujet
Film Kassius Kley ning çempionatdagi debyut jangi bilan boşlanadi; uning raqibi öşa paytdagi oğir vazn…
Film Kassius Kley ning çempionatdagi debyut jangi bilan boşlanadi; uning raqibi öşa paytdagi oğir vazn çempioni Sonni Liston edi. Kley Listonni masxara qiladi va birinçi raundlarda ustunlik qiladi. Jangning örtasida u közlarining yonişidan şikoyat qiladi (Liston aldamçilik qilmoqçi bölganiga işora qilib) va davom eta olmasligini aytadi. Şunga qaramay, uning murabbiyi/menejeri Anjelo Dandi uni jangni davom ettirişga majbur qiladi. Kley yana köra olgaç, jangda ustunlik qiladi va Liston oltinçi raundda jangni yakunlaydi. Kley Floyd Pattersondan keyin oğir vaznda ikkinçi eng yoş çempionga aylanadi.
Kley Malkolm Iks bilan vaqt ötkazadi, söngra uni Islom millati yetakçisi Elayja Muhammadning uyiga taklif qilişadi va u yerda unga Muhammad Ali ismi beriladi. Uning otasi Kassius Kley-katta buni maʼqullamaydi. Ali Pleyboy qizlaridan biri bölgan Sonji Royga uylanadi, garçi u musulmon bölmasa-da va jinslar böyiça segregatsiyani qöllab-quvvatlamasa ham. Ali Afrikaga boradi va Malkolm Iks bilan uçraşadi, ammo keyinçalik Elayja Muhammadning istagiga köra u bilan gaplaşişdan boş tortadi. Malkolm Iks keyinroq öldirilganda u juda qattiq xafa böladi.
AQŞga qaytgaç, Ali ringda ikkinçi marta Sonni Liston bilan uçraşadi va uni birinçi raundda nokautga uçratadi. U va Sonji musulmon ayollarning turli majburiyatlariga qarşi çiqqanidan keyin ajraşişadi.
Ali Vetnamdagi uruşga çaqiruvdan boş tortadi; buning uçun uni boksçilik litsenziyasi, pasporti va unvonidan mahrum qilişadi hamda beş yillik qamoq jazosiga hukm qilişadi. Ali 17 yoşli Belinda Boydga uylanadi. Uç yillik tanaffusdan keyin hukm bekor qilinadi va qaytganidan keyingi birinçi jangida Ali ringda Jerri Kvarriga qarşi çiqadi va uçinçi raundda texnik nokaut bilan ğalaba qozonadi.
Ali oğir vazn unvonini qaytarib oliş uçun Jo Freyzerga qarşi çiqadi. «Asr jangi»da Freyzer ustunlik qiladi va hakamlar qaroriga köra ğalaba qozonadi. Bu Alining karyerasidagi birinçi mağlubiyat böladi. Freyzer keyinçalik unvonni Jorj Formanga böşatib beradi.
Forman va Ali «Janglar örmonida şovqin» jangi ötkaziladigan Kinşasaga, Zairga boradi. U yerda Ali Veronika Porşe bilan uçraşadi va ular örtasida munosabat boşlanadi. Gazetalarda Alining xiyonatlari haqidagi miş-mişlarni öqigan xotini Belinda ular örtasidagini aniqlaş uçun Zairga jönaydi. Ali Veronikani haqiqatan sevadimi-yöqmi, aniq emasligini aytadi va şunçaki kelgusi unvon jangiga eʼtiborini qaratmoqçi ekanini bildiradi.
Formanga qarşi jangning katta qismida Ali arqonlar yonida turib, Formanni çarçatadi. Söngra çarçagan Formanni nokautga uçratib, yana oğir vazn çempioni böladi.
4Mukofotlar va nominatsiyalar
2002 — «Oskar» mukofoti böyiça ikkita nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Uill Smit), eng yaxşi erkak ikkinçi…
2002 — «Oskar» mukofoti böyiça ikkita nominatsiya: eng yaxşi erkak roli (Uill Smit), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali roli (Jon Voyt)
2002 — «Oltin globus» böyiça uçta nominatsiya: eng yaxşi erkak roli — drama (Uill Smit), eng yaxşi erkak ikkinçi darajali roli (Jon Voyt), eng yaxşi filmga musiqa (Liza Jerrard, Piter Burk)
2002 — «MTV» kanalining eng yaxşi erkak roli uçun mukofoti (Uill Smit)
2002 — NAACP Image mukofoti eng yaxşi film uçun
5Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDB6Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Али (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
