Annie Hall

Annie Hall (ingliz tilida Annie Hall) — Woody Allen rejissyorligidagi, 1977-yilda çiqqan Amerika badiiy filmi, komediya melodramasi janrida. Boş rollarni Allenning özi va Diane Keaton ijro etgan.

Film «Oskar» mukofotiga 5 ta nominatsiyada körsatildi va 4 ta mukofot oldi: «eng yaxşi film», «eng yaxşi rejissyor», «eng yaxşi ayol roli», «eng yaxşi original ssenariy» nominatsiyalarida ğolib böldi. Faqat «eng yaxşi erkak roli» nominatsiyasida Allen Richard Dreyfussga yutqazdi. Bu Woody Allenning «eng yaxşi film» nominatsiyasida «Oskar» olgan yagona filmi. Şuningdek, film «eng yaxşi film» uçun BAFTA mukofotini ham oldi. 1992-yilda u «madaniy, tarixiy yoki estetik» ahamiyatga ega deb topilib, Milliy film reyestriga kiritildi.

Filmdagi Woody Allen hayotiga öxşaş baʼzi detallar tanqidçilarni film avtobiografik deb taxmin qilişga majbur qildi. Ham Alvy, ham Allen komik bölgan. Allenning tuğilgan sanasi film boşida maktab taxtasiga yozilgan. Allenning bolaligidagi baʼzi holatlar Alvy Singerning hayotiga öxşaş. Allen ham Alvy kabi Nyu-York universitetida öqigan. Diane Keatonning haqiqiy familiyasi «Hall» bölib, «Annie» uning laqabi edi. Bundan taşqari, Diane Keaton va Woody Allen örtasida romantik munosabatlar bölgan. Şunga qaramay, Allen bu taxminlarni tezda rad etdi. «Odamlar avtobiografik deb hisoblagan narsalar deyarli heç qaçon şunday emas», — dedi Allen.

Annie Hall roli aynan Keaton uçun yozilgan edi. U Allen bilan «Play It Again, Sam», «Sleeper», «Love and Death» kabi filmlarda işlagan. Filmda Allen va Tony Roberts örtasidagi ikkinçi hamkorlik ham qayd etilgan. Ularning oldingi loyihasi «Play It Again, Sam» edi.

Dastlab Allen kinoteatr foyesidagi sahnada Federico Fellinini suratga olmoqçi edi, çunki öşa paytda uning asarlari keng muhokama qilinardi. Biroq Fellini va Luis Buñuel kameo rollarida suratga tuşişdan boş tortgaç, Allen madaniyatşunos Marshall McLuhanni tanladi.

Baʼzi aktyorlar Allenning suratga oliş maydonçasidagi qattiqqölligini qayd etişgan. Rejissyor McLuhanga sovuq munosabatda bölgan, u sahnani qayta suratga oliş uçun Kanadadan qaytişga majbur bölgan. Alvyning otasini öynagan Mordecai Launer Allenning u bilan heç qaçon gaplaşmaganini daʼvo qilgan. Şunga qaramay, suratga oliş paytida Allenning bir sahnada qatnaşgan Stacey Nelkin bilan romani bölgan. Munosabatlar ikki yil davom etgan.

Kelajak film ssenariysi ğoyasi Allenning hamkasbi Marshall Brickman bilan Nyu-York böylab sayr qiliş paytida paydo bölgan. Allen ssenariyning birinçi qoralamasini tört kun içida yozib, Brickmanga özgartiriş va tuzatişlar kiritişi uçun yuborgan. Brickmanning sözlariga köra, ssenariy markazida 40 yoşli erkakning hikoyasi bölgan, uning hayoti «bir neça iplardan iborat edi. Ulardan biri yoş ayol bilan munosabatlar edi, boşqasi — hayotimizning banalligi bilan boğliq xavotir, uçinçisi esa — öz-özini tahlil qiliş va mulohaza yuritişga bölgan obsessiya, özining haqiqiy xarakterini aniqlaşga uriniş».

1975-yilda Allen 40 yoşga töldi. Brickman «yangi yoş» va «ölim haqidagi fikrlar» Allenning ssenariy ustidagi işiga taʼsir qilgan deb hisoblaydi. Bundan taşqari, u Federico Fellininiing hayotidagi xuddi şunday buriliş davrida suratga olgan «8 ½» tragikomediyasi bilan kuçli taʼsirlangan edi. Allen va Brickman ssenariy ustida United Artistsdan suratga oliş uçun 4 million dollar söraş darajasiga yetgunça işlaşdi.

Dastlabki qoralamalarning köp elementlari yakuniy ssenariydan olib taşlangan. Dastlab bu komik va romantik syujet çiziqlari bilan sirli qotillikni tasvirlovçi drama bölişi kerak edi. Ssenariy mualliflari qotillik syujet çiziğidan voz keçişga qaror qilişgan bölsa-da, Allen va Brickman bir neça yil ötib qotillik haqida ssenariy yozişdi: «Manhattan Murder Mystery», unda ham Diane Keaton boş rolni ijro etgan. Allen film muharriri Ralph Rosenblumga taqdim etgan loyiha «va u otib öldirilişga hukm qilinadi» sözlari bilan tugagan.

Filmning işçi nomi «Anhedonia» edi, bu zavq ololmaslikni anglatuvçi atama. Biroq United Artists bu nomni mos emas deb topdi, Brickman taklif qilgan alternativalar orasida quyidagilar bor edi: «It Had to Be Jew», «Rollercoaster Named Desire» va «Me and My Goy».

Diane Keaton filmda «Seems Like Old Times» (1945, musiqasi Carmen Lombardo, sözlari John Jacob Loeb) va «It Had to Be You» (1924, musiqasi Işam Jones, sözlari Gus Kahn) qöşiqlarini ijro etadi.

Asosiy qahramonlar kinoteatrda fransuz Qarşilik harakatiga bağişlangan Marcel Ophulsning tört soatlik «Qayğu va rahm» hujjatli filmini bir neça marta tomoşa qilişadi.

Film çiqqandan keyin tanqidçilar orasida hayrat tölqini kötarildi, lekin şunga qaramay heç kim film asosiy «Oskar»ni olişiga işonmasdi (hammasi «Yulduzli uruşlar. IV qism: Yangi umid» ga tikdi), va filmning öşa yilning eng yaxşi filmi bölgani hanuz köplab tomoşabinlar va tanqidçilarni hayratga soladi. Film Woody Allenning komediya ssenariy muallifi va rejissyor sifatidagi ampluaʼsidan çiqiş bosqiçi böldi va bu juda muvaffaqiyatli çiqdi. Tanqidçi Roger Ebert film çiqqanida uni 4 yulduzdan atigi 3,5 yulduz bilan baholagan, lekin 2002-yilda u qayta şarh yozib, filmga özining fikriça «buyuk film» unvonini bergan, yaxşi vizualizatsiya va Alvy tomoşabinlarga murojaat qiladigan kiriş qismini maqtagan.

«Annie Hall» har qanday «Oskar» olgan eng yaxşi filmdan köra köproq intellektual hazil va madaniy havolalarga ega, va uning 1977-yilda «Yulduzli uruşlar»ni ortda qoldirgani bugun mutlaqo tasavvur qilib bölmaydigan narsa. Ğalaba Woody Allenning rejissyor sifatidagi karerasi boşlanişini belgiladi (uning dastlabki asarlari kulgili, lekin ahamiyatsiz edi), va bu Amerika kinosining «oltin davri» tugaganidan darak berdi.

Rotten Tomatoes saytida, 65 ta şarhdan faqat 1 tasi salbiy bölgan, filmning örtaça bahosi 8.9 ga teng bölib, tanqidiy xulosa quyidagiça:

Diane Keatonning taʼsirçan aktyorlik öyini va öldiruvçi hazili bilan tölgan «Annie Hall» Woody Allen uçun katta sakraş imkonini beradi va Amerika klassikasi bölib qolmoqda.

Amerikalik rejissyor Billy Wilder bu asarni yuqori baholagan: «Menga juda yoqdi. Juda şaxsiy, juda yaxşi. Woody Allenning katta muxlisiman, u öz kuçini töliq işga solganda». Wilder kamçilik sifatida Allenning, uning sözlariga köra, film emas, balki «epizodlar» suratga olişini va ularni yomon montaj qilişini körsatgan: «U ikki kişi yurib, yurib, nimadir kulgili gapirişini suratga oladi. Bu ölik kadrlar, agar tuşunsangiz. Kamera ular bilan oxirigaça ergaşadi, relslar tugab qolgunça ular yurişda davom etişadi va gaplaşişadi. U juda ayyor va hazil aql egasi, lekin men uning özi öynaşini istamasdim. Hayotda u kulgili, bu filmda esa menimça yöq».

1977 — AQŞ Milliy tanqidçilar kengaşining eng yaxşi ikkinçi darajali ayol roli uçun mukofoti (Diane Keaton).

1978 — «Oskar»ning 4 ta mukofoti: eng yaxşi film (Charles Joffe), eng yaxşi ayol roli (Diane Keaton), eng yaxşi rejissyor (Woody Allen), eng yaxşi original ssenariy (Woody Allen, Marshall Brickman), şuningdek eng yaxşi erkak roli uçun nominatsiya (Woody Allen).

1978 — «Golden Globe» mukofoti, komediya yoki mюzikldagi eng yaxşi ayol roli uçun (Diane Keaton), şuningdek törtta nominatsiya: eng yaxşi film (komediya yoki myuzikl), eng yaxşi erkak roli (komediya yoki myuzikl) (Woody Allen), eng yaxşi rejissyor (Woody Allen), eng yaxşi ssenariy (Woody Allen, Marshall Brickman).

1978 — «BAFTA»ning 5 ta mukofoti: eng yaxşi film (Charles Joffe, Jack Rollins), eng yaxşi rejissyor (Woody Allen), eng yaxşi ayol roli (Diane Keaton), eng yaxşi ssenariy (Woody Allen, Marshall Brickman), eng yaxşi montaj (Ralph Rosenblum, Wendy Green Bricmont), şuningdek eng yaxşi erkak roli uçun nominatsiya (Woody Allen).

1978 — Yevropadan taşqari eng yaxşi film uçun «Bodil» mukofoti (Woody Allen).

1978 — eng yaxşi çet el filmi uçun «César» mukofotiga nominatsiya (Woody Allen).

1978 — Amerika rejissyorlar gildiyasining eng yaxşi rejissura — badiiy film uçun mukofoti (Woody Allen).

1978 — AQŞ ssenariy mualliflari gildiyasining eng yaxşi original komediya uçun mukofoti (Woody Allen, Marshall Brickman).

Amerika kino sanʼati instituti:

31-örin (1998) va 35-örin (2007) — 100 ta film röyxatida

4-örin — 100 ta komediya röyxatida

2-örin — «10 ta eng yaxşi romantik komediya» röyxatida, 10 ta janrdagi 10 ta film röyxati içida