Arthur va miniputlar

Artur ön yoşga töladi va buvisinikida mehmon bölib turadi. Uning uyi alohida joylaşgan, lekin eng yaqin şaharçadan uzoq emas. Arturning bobosi tört yil oldin sirli ravişda yöqolgan. Artur bobosining kabinetida vaqt ötkazişni yaxşi köradi, u yerda qiziqarli narsalar va kitoblar bor, xususan, Afrika haqidagilar. Bobosiga taqlid qilib, u bambuk poyalari va plastik nayçalardan sodda suğoriş tizimini yiğadi va uni sabzavotzorga örnatadi. U tuğilgan kunida internatda öqişi sababli bir yil davomida körişmagan ota-onasining kelişini kutadi, lekin ularning kutilmagan işlari çiqib qoladi va ular faqat telefon orqali noqulay tabriklaydi. Artur ularni soğinganidan xafa böladi, buvisi esa uni yupatişga harakat qilib, unga it Alfredga töp va öyinçoq Ferrari 250 buraladigan modelini sovğa qiladi. Keçqurun buvi unga bobosining kitobidagi qadimgi voqeani aytib beradi: bobo ikki Afrika qabilasi bilan uçraşgan. Birinçi qabila — bongo-matassalaylar, juda baland bölib, tabiat qarama-qarşiliklarni yaratiş orqali muvozanatga erişadi, deb işonişgan. Ikkinçi qabila esa aynan ularning qarama-qarşisi — mitti odamçalar miniputlar. Yordami uçun minnatdorçilik sifatida bongo-matassalaylar bir paytlar bobosiga bir xalta yoqut sovğa qilgan va bundan taşqari, miniputlar oldiga boriş sirini oçib bergan ekan. Artur miniputlar malikasi Selenia portretini köradi va uning işqiga tuşadi.

Ertasi kuni uyga şaharçadagi bir neçta munitsipal xizmat egasi Devido keladi va köplab qarzlar tufayli, agar bobo birdan paydo bölib, kerakli hujjatlarni imzolamasa va butun summani belgilangan soatgaça tölamasa, uy tez orada munitsipal mulkka ötişini aytadi. Umidsizlikka tuşgan buvi Arturga bobosi yoqutlarni orqa hovlining qayergadir kömib qöyganini aytadi, lekin ularni heç qaçon topib bölmagan. Buvi antikvarga, eri narsalarini garovga qöyiş uçun şaharga ketadi, bola esa şu vaqt içida yolğiz özi butun orqa hovlini kovlaşga harakat qiladi. Bu befoyda ekanini tuşungaç, Artur bobosining kitoblarini varaqlay boşlaydi. Kutilmaganda uyga antikvar va yuk taşuvçilar keladi, ular bobosining narsalarining katta qismini olib ketadi, olingan pulni esa buvi antikvardan keyin kelgan sud ijroçisiga topşirişga majbur böladi. Köp ötmay telefon va elektr taʼminoti ham uziladi. Artur izlarni davom ettiradi va miniputlar olamiga kiriş faqat maʼlum tölin oyda mumkinligini, bugun keçasi esa aynan şunday tölin oy bölişini aniqlaydi. Şuningdek, u bu kiçik olamning eng şafqatsiz va dahşatli mavjudoti — Dahşatli Urdalak haqida ham maʼlumot oladi.

Miniputlar haqidagi erining hikoyalariga umuman işonmaydigan buvi nevarasini odatdagidek uxlatişga harakat qiladi va uning izlanişlariga tösqinlik qiladi, lekin (qisman Arturning aybi bilan) odatdagidan köproq uyqu dorisi içib, ertalabgaça qattiq uxlab qoladi. Artur barça topişmoqlarni yeçadi, zarur narsalarning hammasini topadi va tayyorgarlikni yakunlaşga yordam beradigan, bir qança maslahatlar beradigan bongo-matassalaylar bilan uçraşadi (xususan, Urdalakning ismini aytmaslik kerak: işonişlariça, buni qilgan har kim tez va muqarrar ravişda katta muammoga duç keladi). Yerga yönaltirilgan teleskopning boşqa uçida Selenia malikasining kenja ukasi, şahzoda Barahlyuş paydo böladi. Artur vaziyat haqida gapirib beradi va uning oldini oliş uçun miniputlar olamida bobosi yaşirgan yoqutlarni topişi kerakligini aytadi. Barahlyuş Arturni kiçiklaştirişga yordam beradi va ular qirolga xabar beriş uçun boradi. Qirol Selenia uçun jangçi va şohlik himoyaçisi böliş marosimini ötkazadi, buning uçun u toşdan qadimiy qiliçni suğurib olişi kerak. Marosim buzilganidan ğazablangan Selenia «qandaydir Artur» haqida eşitişni istamaydi va öz xalqini özi himoya qila olişini eʼlon qiladi. Şu payt Arturning foş qilgan hiylasi bilan ular ustiga Urdalak askarlari hujum qiladi. Jang davomida Artur jasurlik körsatadi va oxirida malika şarafini himoya qiliş uçun beixtiyor toşdan qiliçni suğurib oladi. Urdalak askarlari mağlub bölgaç, qirol qizini Artur bilan birga Dahşatli U ga qarşi yurişga jönatişga köndiradi. Selenia yumşab, rozi böladi. U özining vazifasi Urdalakni öldiriş va şu tariqa uning olamdagi Yetti şohlikka qarşi qilgan jinoyatlari uçun qasos oliş ekanini biladi (şohliklar yana qitʼalar deb ham ataladi). Krot Miro Arturdan imkon bölsa, uning öğli Minoni topişni söraydi. Artur, Selenia va Barahlyuş Nekropolis şahriga yölga çiqadi. Qirolning aytişiça, bolaning bobosi ham aynan öşa yerga ketgan, ammo afsuski, Nekropolisdan heç kim tirik qaytmagan.

Uyğonib, buvi Arturning yöqolganini aniqlaydi va aql bovar qilmas qayğu bilan politsiyaga murojaat qiladi. Unga qölidan kelganini qilişlarini vaʼda qilişadi hamda bolaning röy bergan qayğuli voqealardan qattiq xafa bölib qoçib ketgan bölişi mumkinligini taxmin qilişadi. Döstlar uçuvçi yonğoq pöçoğida Urdalak yerlariga yetib olmoqçi böladi, lekin Artur tasodifan Urdalakning ismini aytib yuboradi va şu sababli ari ularning pöçoğini urib tuşiradi. Pöçoq ikkiga bölinib, ariqqa tuşib ketadi. Miniputlar suzişni bilmagani uçun Artur Selenia va Barahlyuşni pöçoqning yarmidan qutqarişga yordam beradi. Ular tunni qizil lolaning kurtagida ötkazadi. Artur Barahlyuşning yoshi 347 ekanini, Seleniyaning esa 2 kundan keyin ming yoşga tölişini bilib hayratga tuşadi. Ertasi kuni ertalab Artur, Selenia va Barahlyuş Arturning suğoriş tizimiga çiqib, Urdalakning armiyasi nayçalarni Nekropolisga olib borib, miniputlar yerlarini halok qiliş uçun suv quvuri qurayotganini tuşunadi. Öz xatosini tuzatişni xohlagan Artur nayçalardan birida töğridan-töğri Urdalakning oldiga borişga qaror qiladi, Selenia va Barahlyuş unga qöllab-quvvatlaydi. Ularni Beşinçi qitʼaning miniputi klyovoçuvak yaşiradi va himoya qiladi, u yerda insonlarning hippi submadaniyati nusxalanadi. U ularni öz xöjayini Maksning oldiga olib boradi va Maks döstona ravişda sayohatçilarni öz barida qabul qiladi. Raqs vaqtida Selenia Arturga odamlar va miniputlar turli xil vaqt hisob tizimlaridan foydalanişini tuşuntiradi: miniputlar yillarni qirollik gullari selenielning gullaşi böyiça sanaşadi, şuning uçun aslida ularning ikkalasi deyarli tengdoş ekan.

Kutilmaganda barga Urdalakning öğli Mrakos askarlar otryadi bilan kirib keladi va taşrif buyuruvçilar orasida Artur, Selenia va Barahlyuşni tez topadi. Maks ularga qoçişga yordam beradi: butun barda çiroqlarni öçirib, buni komendantlik soati boşlangani bilan asoslaydi. Inson olamida Arturning ota-onasi kutilmaganda bu yerga keladi va buvisidan bolaning yöqolganini eşitib dahşatga tuşadi. Biroq boğda xazina borligini eşitib, keça bölişiga qaramay, darhol uni qidirişga kirişadi. Döstlar Urdalakning saroyiga yetib boradi va Selenia tösatdan Arturni öpib, uni kuyovi va Birinçi şohlikning valiahdi qilib qöyadi. U Urdalak bilan ölim jangiga boradi va agar ölib qolsa, barça vakolatlarini Arturga topşiradi. Lekin u ketgaç, Artur va Barahlyuşni Mrakos tutib, zindonga taşlaydi. U yerda ular bir çolga duç keladi, bu esa boşqa kim emas, Arturning bobosi bölib çiqadi. Artur quvonib, uni quçoqlaydi. Selenia Dahşatli U bilan yuzma-yuz uçraşadi va u unga öz hayoti tarixini aytib beradi: bir paytlar u oddiy miniput bölgan va katta qurğoqçilik yillarida suv izlab yölga çiqqan; şu sababli uni qahramon deb ataşgan va qayerga bormasin, maqtaşgan; lekin izlanişlar muvaffaqiyatli yakunlangaç, u yölda duşmanlari qöygan kasalliklar va qora sehrlarning qurboniga aylangan. Selenia kulimsirab eʼtiroz bildiradi, uning tarixiy kitoblarida esa mutlaqo boşqaça yozilganini aytadi: qaytib kelgandan söng Urdalak içkilikbozlik qilib, janjalkaş bölib qolgan, va oxir-oqibat şu uçun jazolangan — bir kuni haddan taşqari mast bölib, urğoçi qönğiz bilan aloqaga kirişgan va ular «bir-birlariga öz kuçlarini berişgan». Şunday qilib, Urdalak yemirila boşlagan va nihoyat hozir körinayotgan yirtqiç körinişiga kirgan. Urdalak sabr-toqatini yöqotib, Seleniyadan birinçi malika öpiçini talab qiladi, bu öpiç şifobaxş kuçga ega. Selenia rad etadi va özining allaqaçon turmuşga çiqqanini tuşuntiradi. Yaqinlaşgan askar Urdalakka piçirlab, Selenia saroy darvozalari oldida haqiqatan ham kimnidir öpganini aytadi. Urdalak ğazabga minib, Seleniyani xuddi şu zindonga, qolganlarning yoniga taşlaydi va uning qiliçini öziga oladi.

Keyinroq mahbuslarni Urdalakning oldiga olib borişadi va Artur uning taxti — bobosi bu yerda qoldirgan yoqutlar ekanini tuşunadi. Urdalak nayçalar yordamida miniputlarni suvga bostirmoqçi va barça şohliklarni yakka özi boşqarmoqçi ekanini tasdiqlaydi. U ikkiyuzlamaçilik bilan döstlarni tunnel orqali Birinçi şohlikka qöyib yuboradi va suvni darhol yubormasligini vaʼda qiladi. Artur krotçi Minoni köradi va piçirlab, u tuşda oynalar yordamida signal berişga kelişib oladi, şunda Artur odam bölib qaytganida ham Nekropolisning joylaşuvini bilib oladi. Tunnel orqali qoçayotib, döstlar bu yerda Arturning öyinçoq maşinasini topadi va hammasi birgalikda uni buraydi, Artur esa rul orqasiga ötiradi. Urdalak allaqaçon suvni yuborayotgan bölsa-da va maşina Birinçi şohlik darvozalarigaça töğridan-töğri yetib bormasa-da, ular hammani xavf haqida ogohlantirişga ulguradi. Miniputlar darvozalarni yopadi, şu sababli suv şunçaki yerga singib ketadi. Artur bobosi bilan inson olamiga qaytişdan oldin Selenia yana öz tanlanganini öpadi va ular keyingi safar uçraşişga vaʼda berişadi.

Tuşda uy uçun qarz muddati tugaydi. Devido ikkita politsiyaçi bilan keladi va öz maqsadiga erişganidan xursand böladi, lekin buvi allaqaçon bobosi va Artur bilan quvonç içida uçraşgan böladi. Bobo vaqtni çöziş uçun qoladi, Arturga esa Nekropolisdan yoqutlarni olib çiqişni topşiradi. Mino yoruğlikni şunday yönaltirişni öylaydiki, yoqutlardan yaqqol körinadigan nur hosil böladi, şu nur böyiça Artur Nekropolis qayerdaligini aniqlaydi va u yerga töpni taşlaydi. Bu butun Nekropolisning vayron bölib suvga çökişiga olib keladi. Urdalakning armiyasi ham halok böladi. Urdalak öz öğlini xiyonat qilib, jang maydonida yolğiz qoldiradi. Yolğiz qolgan Mrakos çökib ketadi. Mino Seleniyaning qiliçi va yoqutlar bilan birga suv sathi bilan birga Arturning oldiga, sirtga kötariladi. Artur yoqutlarni bobosiga olib keladi va ulardan bittasi qarzni tölaş uçun yetarli böladi, lekin Devido politsiyaçilardan pistoletni tortib oladi va qolgan toşlarni özi bilan olib ketişga urinadi. Bobo Devido xazina haqida bilgani va bu uyni va yerni şu xazinani topiş uçun olmoqçi bölganini tuşunadi. Baxtga qarşi, Devidoni uşlab, qurolsizlantirib, bongo-matassalaylar politsiyaga topşiradi. Buvi keyingi safar xazinalarni saqlaş masalalari bilan aynan özi şuğullanişga qaror qiladi va barça yoqutlarni metall bankaga joylaydi.

Şu orada Artur Minoni va qiliçni Birinçi şohlikning poytaxtiga qaytaradi va Selenia qiliçni yana toşga qadaydi. Finalda Arturning butun oilasi, bongo-matassalaylar va politsiyaçilar stol atrofida birga yiğilişadi, Artur esa ikkinçi qavatga çiqib, eman daraxtiga öylanib qaraydi va Seleniyaga qaytib kelişini vaʼda qiladi, u esa daraxtning şoxlaridan birida ötirganini bilmaydi. Sevgilisining sözlarini eşitgan malika esa javoban uni kutişni vaʼda qiladi.