Ayşecik ve Sihirli Cuceler Ruyalar Ulkesinde (Little Ayşe and the Magic Dwarfs in the Land of Dreams) — 1971-yilda turk rejissyori Tunç Başaran suratga olgan film bölib, u L. Frank Baumning 1900-yildagi «The Wonderful Wizard of Oz» romanining Hamdi Değirmencioğlu tomonidan muallifligi körsatilmagan, juda yaqin moslaşuvidir. Film Hisar (Citadel) Film uçun Özdemir Birsel tomonidan prodyuser qilingan. Bu Zeynep Değirmencioğlu Ayşecik rolida ijro etgan qariyb qirq filmdan biri bölib, ularning köpçiligi, xuddi şu film kabi, maşhur hikoyalarning muallifligi körsatilmagan moslaşuvlari edi, masalan, Sinderella Kulkedisi (Cinderella) (Sureyya Duru, 1971), Hayat Sevince Guzel [sözma-söz: «Seviş hayotni gözal qiladi»] (Pollyanna) (Temel Gursu, 1971) va Pamuk Prenses ve 7 Cuceler (Snow White) (Ertem Göreç, 1970).
1Rollarda
Zeynep Değirmencioğlu, Metin Serezli, Ali Şen
2Syujet
Ayşecik ismli kiçkina qiz ota-onasi bilan fermada yaşaydi, u yerda ular köpinça toovuqlarga yem berişadi yoki…
Ayşecik ismli kiçkina qiz ota-onasi bilan fermada yaşaydi, u yerda ular köpinça toovuqlarga yem berişadi yoki hosil yiğişadi. Biroq bir kuni dahşatli böron turadi. U uyga yugurib boradi, çunki uning iti içkarida qulflangan. Ammo şu paytda kuçli şamol kulbani poydevoridan kötarib, osmonga uloqtiradi. Uy yerga tuşganda, u old eşikni oçib, taşqariga qaraydi. Şimoliy sehrgarning himoya öpiçi va kumuş poyabzal juftligini olgan hamda yetti munçkin tomonidan yordam vaʼda qilingan Ayşecik Buyuk Sehrgarni topiş uçun yölga çiqadi. Dala va örmonlar orqali ötib, u Korkuluk (Qörqinçli qarğa odam) bilan uçraşadi, örmonda esa Teneke Koruadam (Qalay örmonçi) va Korkak Aslan (Qörqoq şer) bilan tanişadi. Keşkin Zeka ulardan istaklariga erişiş uçun Janubiy Yovuz Jodugar (Kötu Cadi) (Suna Selen) ni öldirişni talab qiladi. Ammo döstlari uning qöşin askarlari tomonidan yöq qilingaç, Ayşecik va Korkak Aslan jodugarning zindoniga qamaladi. Ayşecik oğir qalay çelak kötarib zindonga kiradi, ammo yovuz jodugar unga polni yuvişni buyurganda, çelakni yerga qöyadi. Qiz arqonga qoqilib ketadi va uning çap poyabzali polga tuşib qoladi. Yovuz jodugar poyabzalni olib, Ayşecikni masxara qiladi. Ayşecik çelakdagi suvni olib, uning ustiga sepadi. Jodugar qiçqiradi, xizmatkorlari qoçib ketadi, lekin keyin u titray boşlaydi va nihoyat havoda buğlanib yöqoladi. Jodugarning sobiq quldorlari Korkuluk va Teneke Koruadamni ixtiyoriy ravişda qayta tiklaydi. Zumrad şahrida Keşkin Zeka özining firibgar ekanligini tan oladi, döstlariga mayda sovğalar beradi va şar bilan qoçiş paytida tasodifan Ayşecikni ortda qoldiradi. Şunda ular yana sayohatga çiqadi, çinni qöğirçoqlar va bolğa kötargan ğorodamlar bilan (Baumning Hammerheads personajlariga erkin asoslangan) yana uçraşib, raqsga tuşişadi. Söngra Yaxşi Sehrgar unga poyabzallardan qanday foydalanişni aytgaç, Ayşecik döstlari bilan xayrlaşadi, tovonlarini bir-biriga uradi va uyiga qaytib tuşadi. Qiziği şundaki, «Sehrgar Ozdan» ning biron-bir moslaşuvida birinçi marta yoş qahramon ketgandan keyin uning döstlarining reaksiyasi körsatiladi.
3Işlab çiqariş
Zeynep Değirmencioğlu Ayşecik rolini ijro etganda 17 yoşda edi, bu esa Judy Garlandning «Sehrgar Ozdan»…
Zeynep Değirmencioğlu Ayşecik rolini ijro etganda 17 yoşda edi, bu esa Judy Garlandning «Sehrgar Ozdan» (1939) filmida Dorothy rolini ijro etgan yoshi bilan bir xil edi, bu film asosida uşbu film yaratilgan. Kitobda Dorothy 10–12 yoşda deb körsatilgan.
Boş qahramonning ismi Dorothydan Ayşecikka özgartirildi. Bu Değirmencioğlunning turk pop-madaniyatidagi mavqeidan foydalaniş va Ayşecik filmlari franşizasidagi özining imzosi va nomidagi rolidan daromad oliş uçun qilingan. Karerasi davomida Değirmencioğlu köpinça qöşni qiz qolipiga solinib, turli körinişlarda Ayşecik personajini ijro etgan.
Ayşening itining ismi Boncuk (Totodan özgartirilgan) bölib, bu Turkiyada uy hayvonlari uçun juda keng tarqalgan ism. Ism özi turk tilida «munçoq» degan maʼnoni anglatadi. Yillar davomida ingliztilli tomoşabinlar uning ismini «Banju» deb notöğri tuşunişgan.
Matn: maqola tarjimasi «Ayşecik ve Sihirli Cüceler Rüyalar Ülkesinde» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.