«Babar: The Movie» — Jean de Brunhoffning şu nomli bolalar kitoblari qahramonlari asosida yaratilgan 1989-yilgi animatsion sarguzaşt filmi. U teleserialning birinçi faslini yakunlovçi qism sifatida xizmat qiladi, çunki ikkinçi fasl köp ötmay efirga çiqa boşlagan.
Film Kanadaning Nelvana Limited animatsiya studiyasi va Fransiyaning Ellipse Programme studiyasi hamkorligida, The Clifford Ross Company iştirokida işlab çiqarilgan. Kanadada filmni Astral Films, AQŞda esa New Line Cinema tarqatgan. Bu film New Line Cinema studiyasining 1980-yildagi «Hurray for Betty Boop» filmidan keyingi ikkinçi animatsion filmi hisoblanadi.
1Rollarda
2Syujet
Fil mamlakatining Ğalaba paradi arafasida Babar tört farzandiga fillar şohi sifatida birinçi kunlari haqida…
Fil mamlakatining Ğalaba paradi arafasida Babar tört farzandiga fillar şohi sifatida birinçi kunlari haqida hikoya qilib beradi.
Şoh bölgan birinçi kuni undan Fil mamlakatining yillik paradi uçun nom tanlaş söraladi. Babar darhol nom tanlaydi, lekin Cornelius va Pompadour unga bu masalani komitet tomonidan puxta örganiş kerakligini aytadi. Şunda Babarning amakivaççasi Celeste xonaga kirib, uning uyi nosoz karkidonlar hukmdori Rataxes va uning tödasi tomonidan hujumga uçraganini xabar qiladi. Kansler-maslahatçilar uning gapini masxara qilib, rad etadi. Ammo Babar Celeste oldida özini körsatiş va kuçli adolat tuyğusi bilan zudlik bilan karkidonlarni yengiş uçun fil qöşinini çaqirişni buyuradi.
Biroq maslahatçilarining sekin ish yuritişi va ehtiyotkorligi tufayli Babar qöşinni yiğiş kamida uç kun davom etişini bilib qoladi. Endi kutişni istamagan va Celeste oldidagi vaʼdasini bajarmayotganini his qilgan Babar amakivaççasi Arthurga şohlik işlarini öz zimmasiga olişni topşirib, özi xavfli örmonga yolğiz jönaydi. U Celeste qişloğini olov içida köradi: karkidonlar katta fillarni qullikka olib, ularni karkidonlar şahrini qurişda işlatmoqda. Babar aralaşişga urinadi, lekin unga hujum qilinadi va Celeste qişloq quduqiga taşlab yuboriladi.
Ertasi kuni ongiga kelgan Babar Celeste ni quduqdan qutqaradi va ular Rataxesning ğazabidan onasini hamda boşqa fillarni qutqariş uçun yölga çiqişadi. Yölda ular Zephir ismli maymunni uçratadi, u ularga Rataxesning uyasi qayerdaligini aytadi. Babar va Celeste Rataxesga duç kelişadi; u tong paytida Babarning şohligiga bostirib kirişni rejalaştirgan. Karkidonlar yaşirinadigan joy böylab şiddatli quvğindan söng Babar va Celeste qamoqqa taşlanadi. Ular Zephir bilan birga qoçib, Fil mamlakatiga qaytişadi va şahar taşqarisida Rataxes qöşinining lager qurganini körişadi.
Karkidonlar lageriga yaşirinça kirib, ular özlarini jangçi qiyofasiga solib, hujum rejalari haqida «maxsus topşiriq» söraşadi, ammo oxir-oqibat aniqlanib qolişadi. Ular katapulta orqali qoçib, favvoraga tuşişadi, bu Babarning maslahatçilarini hayratga soladi.
Rataxes hujumga tayyorlanib, Fil mamlakati bir soatdan keyin vayron bölişini eʼlon qiladi. Vaqt yutiş uçun Babar Cornelius va Pompadourga Rataxesni özlarining «komitet» tartibi bilan çalğitişni buyuradi. Fillar Babar bilan birga ulkan fil maketini yasaşadi, bu esa Rataxes va uning askarlarini qörqitib qoçiradi.
Quyoş çiqqaç, Babarning döstlari unga kunni va şaharni saqlab qolgani uçun tabriklaşadi, lekin ularning birinçi Ğalaba paradi tuşdan keyin ötkazilişini bilib hayron qolişadi. Keyin bu paradning nomi şu bölib qolgan, çunki komitet unga boşqa nom topa olmagan, deb eslaydi keksa Babar.
Babar hikoyasini tugatayotganda farzandlarining hammasi uxlab qolganini köradi. U eşikni yopgaç, bolalar hikoyadagi sahnalarni qayta ijro etişni boşlaydi, to u ularga uxlaşni buyurgunça.
3Prokat
1989-yil may oyida Torontodagi Nelvana animatsiya studiyasi «Babar: The Movie» filmini öşa yilning 28-iyuliga…
1989-yil may oyida Torontodagi Nelvana animatsiya studiyasi «Babar: The Movie» filmini öşa yilning 28-iyuliga qadar AQŞning 800 dan ortiq kinoteatrida namoyiş etişini eʼlon qildi. Biroq film Şimoliy Amerikaning atigi 510 ta maskanida namoyiş etildi va 1 305 187 AQŞ dollari yiğdi. «Chicago Tribune» gazetasi filmni kassada muvaffaqiyatsiz deb baholadi, ammo film uyda video çiqarilişi hisobiga sarflangan mablağini qoplab oldi. AQŞ va Kanadada muvaffaqiyatsiz çiqqan bölsa-da, u öşa yili ingliz tilli Kanadada eng köp daromad keltirgan beşta film qatorida böldi va C$500 000 yiğdi. Bu Nelvananing 1997-yildagi «Pippi Longstocking» filmigaça bölgan sönggi animatsion badiiy filmi edi, şuningdek 1999-yilda çiqqan yana bir Babar filmi «Babar: King of the Elephants» ham şu yerda tugaydi. Film 2004-yilda Artisan Entertainment tomonidan DVD körinişida çiqarilgan, keyinroq kompaniya Lionsgate tomonidan sotib olingan. Köp ötmay Lionsgate ning Nelvana Babar kutubxonasiga tarqatiş huquqi tugagaç, tarqatiş huquqini Entertainment One qölga kiritdi va filmni 2013-yilda qayta DVD körinişida çiqardi.
Filmning Cathy East Dubowski tomonidan yozilgan va Renzo Barto tomonidan rasmlangan kitob-moslaşmasi 1989-yil noyabrda Random House naşriyoti tomonidan çop etilgan.
4Saundtrek
Filmda beşta asosiy qöşiq bor, ularni Molly Johnson, Judy Tate, The Nylons guruhi hamda aktyorlar Stephen…
Filmda beşta asosiy qöşiq bor, ularni Molly Johnson, Judy Tate, The Nylons guruhi hamda aktyorlar Stephen Ouimette, Chris Wiggins va John Stocker ijro etgan.
Qöşiqlar (paydo böliş tartibida):
«Elephantland March» — muallifi Maribeth Solomon; ijroçilari The Nylons, Judy Tate, Debbie Fleming (Debbie Flemming nomi bilan), John Rutledge va Neil Donell.
«The Committee Song» — muallifi Philip Balsam (Phil Balsam nomi bilan); ijroçilari Stephen Ouimette, Chris Wiggins va The Nylons.
«The Best We Both Can Be» — muallifi Maribeth Solomon; ijroçisi Molly Johnson.
«Monkey Business» — muallifi Maribeth Solomon; ijroçilari John Stocker, Judy Tate, Debbie Fleming (Debbie Flemming nomi bilan), John Rutledge, Neil Donell va The Nylons.
«Rataxes' Song» — mualliflari Kevan Staples, Marvin Dolgay va Carole Pope; ijroçisi Charles Kerr.
5Qabul qilinişi
Film tanqidçilar tomonidan aralaş baholarga sazovor böldi. «The New York Times» gazetasida Stephen Holden…
Film tanqidçilar tomonidan aralaş baholarga sazovor böldi. «The New York Times» gazetasida Stephen Holden yozişiça, Babar kitobining birinçi naşri Parijda 50 yildan köproq vaqt oldin çop etilgan bölib, fillar şohining sarguzaştlari öşandan beri uç darzindan ortiq kitobda hikoya qilingan va ular AQŞ hamda Kanadada olti million nusxadan ortiq sotilgan. Uning fikriça, bu qahramon mehribon va demokratik ruhdagi maʼrifatli hukmdorning yoqimli namunasi. Ammo Holden Babarning sevimli bölişiga qaramay, u kino qahramon sifatida xira ekanini, filmning işlab çiqilgan syujetida esa ötkir alegorik maʼno yöqligini taʼkidlaydi. Uning yozişiça, fillar şirin, sodda va aqlli, karkidonlar esa yovuz, xunuk, şafqatsiz va ahmoq tasvirlangan, şu sababli filmda deyarli tarang vaziyat yaratilmagan. U animatsiya yassi va siyrak, şanba kunги ertalabki multfilmlarga xos sekin harakatli ekanini ham qayd etadi.
Holdenning fikriça, multfilm qahramonlarining ovozlari ham taʼsirsiz va juda ingiçka. Musiqadagi qöşiqlar orasida eng közga taşlanadigani «The Best We Both Can Be» nomli şirin ballada bölib, u Whitney Houstonning maşhur qöşiğiga öxşab ketadi.
«Los Angeles Times» gazetasida Sheila Benson yozişiça, Babarning Rataxesni Fil mamlakati darvozalari oldida mağlub etgani, agar xotiram töğri bölsa, kitobdan olingan bölib, juda ajoyib sahna. Filmda qöşiqlar ham köp, ammo ularning köpi esda qolmaydigan, faqat qizil lenta — yaʼni byurokratiya — uluğlanadigan bir jöşqin qöşiq bundan mustasno. Uni ikki injiq saroy amaldori, Cornelius va Pompadour, ijro etadi, ularning rollarini mos ravişda Chris Wiggins va Stephen Ouimette öynagan, matnini esa Phil Balsam yozgan. Benson agar filmning köproq qismi şu ohangda bölganida, u sehrli bölişi mumkinligini, hozirgi holatda esa «Babar: The Movie» yoqimli, baʼzan quvnoq va yoş tomoşabinlar uçun xavfsiz film ekanini yozadi.
Londondagi «The Times» gazetasida David Robinson filmning asl kitobning ruhiga va uning nafis, minimalistik grafik uslubiga juda sodiq ekanini aytadi. Uning fikriça, hikoyaning jozibasi aynan eng kiçik tomoşabinlar uçun, ammo film haqiqiy fillarni saqlab qoliş uçun mablağ yiğişga yordam berayotgani yaxşi.
Filmga Rotten Tomatoes saytida reyting beriş uçun yetarli şarh yöq.
6Kadrlar
2
1 · TMDB
2 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Babar: The Movie» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.