«Bad Santa» — Terry Zwigoff rejissyorligidagi qora komediya bölib, 2003-yilda ekranlarga çiqqan. Ijroçi prodyuserlar sifatida Coen aka-ukalar iştirok etgan, boş rollarni Billy Bob Thornton va Tony Cox ijro etgan. Film «Golden Globe» mukofotining «Komediya yoki myuzikl» janridagi eng yaxşi erkak roli nominatsiyasiga körsatilgan (Billy Bob Thornton). Filmning şioru: «Get Naughty This Holiday Season» («Bu bayramda töliq böşaşing!»).
Film AQŞʼda R yoşga oid reyting bilan prokatga çiqdi, sababi — köp miqdordagi nomaqbul sözlar, zöravonlik va jinsiy aloqa sahnalari. 2004-yilda DVDʼda Amerika Kino Assotsiatsiyasi reytingi berilmagan versiya «Badder Santa» nomi bilan çiqdi (filmning turli versiyalarini ajratiş maqsadida). 2007-yil noyabrda «Badder Santa» Blu-ray Discʼda çiqarildi. 2006-yil noyabrda DVDʼda çiqqan rejissyor versiyasi Terry Zwigoff monteji va uning audioşarhlarini öz içiga oladi. Uşbu versiya prokatdagi versiyadan 3 daqiqaga, reytingsiz versiyadan esa ön daqiqaga qisqa.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Billy Bob Thornton, Bernie Mac, Lauren Graham
3Sujet
Filmning boş qahramoni Willie — şahvatparast, içkilikka berilgan, omadsiz odam bölib, bir muddat panjara…
Filmning boş qahramoni Willie — şahvatparast, içkilikka berilgan, omadsiz odam bölib, bir muddat panjara ortida ötirgan. Hozir u şerigi Marcus bilan, qora tanli pakana bilan birga, yirik savdo markazlarini talaş bilan şuğullanadi. Har Rojdestvo oldidan şeriklar dökonda işga joylaşadi: Willie bolalarni öyin-kulgi bilan xursand qiladigan Santa-Klaus sifatida, Marcus esa elf sifatida. Bayram oldidan keçasi Marcus özining kiçik gabaritlaridan foydalanib, savdo markazidagi biror yaşirin joyga yaşirinadi va qöriqçilar ketgaç signalizatsiyani öçiradi. Keyin tajribali «seyf oçuvçi» Willie seyfni oçadi va ikki öğri butun kelgusi yilga yetarli boylikka ega böladi. Ammo Willie tuzalişga vaʼda bergan bölsa-da, olgan pullarini içkilik va ayollarga sarflaydi va yangi talonga kelganda qaşşoq bölib qoladi…
Bu safar talonga tayyorgarlik unçalik muvaffaqiyatli ötmaydi. Dökon menejeri Bob Çipeska yangi yollangan Santaning xulqidan xavotirda — u har kuni mast bölib, qarğanadi va kiyiniş xonalarida taşrif buyuruvçi ayollar bilan anal jinsiy aloqa qiladi. Yangi xodimlarni işdan böşatişga urinişlar Çipeska uçun yaxşi natija bermaydi, çunki Willie unga eslatadi: «qora tanli pakana»ni işdan böşatiş jamiyat tomonidan kamsitiş sifatida qabul qilinişi mumkin, Santa esa janjalni kattalaştirişga doim tayyor. Çipeska xavfsizlik xizmati boşliği Jinga murojaat qilib, bu juftlikni işdan böşatişga imkon beradigan faktlarni topişda yordam söraydi. Ammo Gin oddiy odam emas. Willie va Marcusning jinoiy faoliyatini bilib qolgaç, u öğrilarni öz uluşiga qöşişga majbur qiladi va evaziga ularni politsiyaga topşirmaslikka vaʼda beradi.
Ish vazifalarini bajariş jarayonida Willie qalin, ahmoq va ğalati bola — Thurman Mermanni taniştiradi. Bola Santa-Klausning mavjudligiga işonmaydi va şunçaki Willieʼda döst topişga harakat qiladi. Bolaning otasi pora olgani uçun qamoqda, onasi vafot etgan, bolaga esa aqldan ozgan va kun böyi televizor köradigan buvisi «qarab turadi». Willie, albatta, bu fursatdan foydalanib, sodda bolaning hisobiga boyişni öylaydi — Mermanlarning haşamatli uyiga köçib ötadi, oilaviy seyfdan olingan pullarni sarflaydi, qamoqda ötirgan Thurmanning otasining BMWʼsiga minib işga boradi.
Asta-sekin bola bilan muloqot Willieʼga taʼsir qila boşlaydi va u ğazablanib, bolani masxara qilayotgan ösmirlarni urişga majbur böladi. Şundan söng Willie yangi döstiga kuraşişni örgatişga urinadi va uni Marcus bilan sparring ötkazişga majbur qiladi, biroq bu yaxşi natija bermaydi. Willie öziga xos bölmagan işlar bilan şuğullanadi: Thurman uyi oldidagi köçani çiroqlar bilan bezaydi, bolaga Rojdestvo uçun nima sovğa qilişni öylaydi.
Talon oldidan Marcus sevgilisi Luis bilan birga Ginni öldiradi va haddan taşqari köp muammo tuğdirayotgan Willieʼdan qutulmoqçi böladi. Jinoyat avjiga çiqqan paytda, seyf oçilib, pullar şeriklar qöliga tuşganda, Marcus rejasini amalga oşirmoqçi böladi, ammo şu payt poyondan politsiyaçilar çiqadi. Maʼlum böladiki, Thurman politsiyaga Willieʼning öz-özini öldiriş uçun tayyorlagan vido xatini topşirgan, unda ular Marcus bilan birga sodir etgan barça jinoyatlar tasvirlangan. Willie dökondan qoçişga urinadi va bola uçun olgan sovğani — puşti fil şaklidagi yumşoq öyinçoqni ham olib ketadi. Politsiya Mermanlar uyining ostonasida «Yomon Santa»ni quvib yetadi va qurolsiz Willieʼning orqasiga sakkiz öq uzadi.
Film Thurmanning Willieʼdan xat va sovğalar (puşti fil va futbolka) olişi sahnasi bilan tugaydi. Xatda Willie fil qonga bulğanligi uçun uzr söraydi va özining hozirgi ahvoli haqida gapirib beradi. U tirik qoladi (öqlar jigardan taşqari hayotiy muhim aʼzolarga tegmagan, jigar esa içkilik tufayli baribir halok bölişi kerak edi) va Thurman politsiyaga topşirgan xat tufayli, uni iqror böliş sifatida qabul qilişgani va Santani quvgan politsiyaçilarning vakolatlarni suiisteʼmol qilgani sababli, nafaqat oqlangan, balki jamoatçilik lavozimiga ham tayinlangan. Şu orada Willie yonida bölmaganda, uni barmen dösti Sue qarab turadi — Willie uni Thurman bilan bir kunda tanişgan edi.
Thurman velosipedda sayr qiliş uçun çiqadi, ammo unga Willie oldin kaltaklagan ösmirlar yetakçisi yaqinlaşadi. Bu bezori döstining endi yöqligini va bola qarşilik körsatmasligini bilib, unga tahdid qiladi. U yigitdan velosipedini berişni talab qiladi va yigit jim turib, eʼtibor bermagaç, bezori qöpol ohangda baqiradi. Şundan söng Thurman qiçqirib, Willie uni Marcus bilan sparringda örgatganidek, bezorining tizzasiga tepadi va velosipedga minib ketadi. Orqasiga qaramay, u sovğa qilingan futbolkadagi yozuv bilan birga örta barmoğini körsatadi: «Agar sen yalanğoç va mast holda ziyofatda bölsang, har narsa bölişi mumkin».
4Ijodiy jamoa
Rejissyor — Terry…
Rejissyor — Terry Zwigoff
Ssenariy — Glenn Ficarra, John Requa
Prodyuserlar — John Cameron, Sarah Aubrey, Ethan Coen, Joel Coen
Operator — Jamie Anderson
Kompozitor — David Kitay
5Işlab çiqariş
Dastlab Willie rolini Bill Murray ijro etişi kerak edi, biroq u «Tarjima qiyinçiliklari» filmida iştirok…

Dastlab Willie rolini Bill Murray ijro etişi kerak edi, biroq u «Tarjima qiyinçiliklari» filmida iştirok etgani sababli rad etişga majbur böldi. Bu rolga Jack Niçolson ham qiziqiş bildirgan edi, ammo u «As Good as It Gets» filmining suratga olinişi bilan band edi.
«Bad Santa» filmidagi Bob Çipeska roli «Golden Globe» va «Emmy» mukofotlari sohibi maşhur aktyor John Ritterning karerasidagi sönggi rol böldi. Ritter 2003-yil 11-sentabrda vafot etdi.
Suratga oliş boşida 2002-yil martning oxirida rejalaştirilgan edi, ammo film 2002-yil 8-iyuldan sentabrgaça Nyu-Yorkda suratga olingan.
6Kassa yiğimlari
AQŞ prokatida film 60 060 328 dollar, dunyoning qolgan qismida esa 16 428 561 dollar…
AQŞ prokatida film 60 060 328 dollar, dunyoning qolgan qismida esa 16 428 561 dollar yiğdi.
7Qabul qilinişi
«Vremya novostey» naşri şarhlovçisi Larisa Yusipovaning fikriça, mualliflar muvaffaqiyatli kulgiga oladigan…
«Vremya novostey» naşri şarhlovçisi Larisa Yusipovaning fikriça, mualliflar muvaffaqiyatli kulgiga oladigan mavzulardan biri — siyosiy töğrilik va u bilan boğliq Amerika jamiyatidagi muammolardir.
Katya Tarxanova öz şarhida filmga 7 ball qöygan. Uning fikriça: «Happy end — yomon Santa yaxşi bölib qolgani emas. Happy end — yetim bola Santaga öğil emas, fohişa esa xotin emas, ammo ularga birga böliş baribir yoqimli va oddiy». Filmga yuqori baho bergan Roger Ebert ham: 3+1⁄2.
8Davomi
2015-yil 15-dekabrda davomning 2016-yil 23-noyabrda çiqişi rejalaştirilgani eʼlon qilindi. «Bad Santa 2»…
2015-yil 15-dekabrda davomning 2016-yil 23-noyabrda çiqişi rejalaştirilgani eʼlon qilindi. «Bad Santa 2» filmi eʼlon qilinganidek çiqdi.
9Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Плохой Санта» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.