Barfi!

Ranbir Kapoor — Murphy (Barfi laqabi bilan), Darjilingda er-xotinning farzandi sifatida kar va soqov bölib tuğilgan, optimist, köçada özini epçil tutadigan, jozibali yoş yigit.

Priyanka Çopra — Jhilmil Çatterjee

Ileana DʼCruz — Şruti Ghoş Sengupta

Saurabh Şukla — inspektor Sudhanşu Dutta

Aşiş Vidyarthi — Durjoy Çatterjee: Jhilmilning otasi

Sumona Çakravarti — Piyali: Şrutining dösti

Jisşu Sengupta — Ranjeet Sengupta: Şrutining nişonlisi, keyinçalik eri

Roopa Ganguly — Ghoş xonim: Şrutining onasi

Uday Tikekar — Ghoş janob: Şrutining otasi

Haradhan Bandopadhyay — Daju: Jhilmilning maxsus parvariş uyi egasi

Arun Bali — Nanaji: Jhilmilning onasi tomonidan bobosi

Preeti Mamgain — Çatterjee xonim: Jhilmilning onasi

Akaş Khurana — Jungbahadur Çhetri: Barfining otasi

Kenneth Desai — katta inspektor

Rajeev Mişra — inspektor Duttaning yordamçisi

Bholaraj Sapkota — Bhola: Barfining dösti

Sujata Sehgal — Ms. DʼSouza: Jhilmilning maxsus parvariş uyining asosçilaridan biri

Rejissyor Anurag Basu özining oldingi rejissyorlik ishi Kites (2010) ustida işlayotganda, ikki sahifalik qisqa hikoya yozgan, u keyinçalik Barfi! ssenariysiga aylangan. Basu yozgan film ssenariysi ikki vaqt davri örtasida almaşib turgan va u çiziqli bölmagan hikoya tuzilişini saqlab qolgan. U ssenariy personajlar muhabbatining ösişi uçun 30 yillik vaqt oraliği talab qilgani uçun filmning fonini 1970-yillarga qöyganini aytgan.

2010-yil iyun oyida Anurag Basu öz filmida uçta asosiy rol bölişini tasdiqlagan: kar-soqov yigit, aqliy nogiron qiz va rovi. Oldingi nomlari Khamoşi yoki Silence bölgani uçun, ommaviy axborot vositalari hikoyani qora va ğamgin deb xabar bergan. Biroq Basu, aksinça, filmning xursand kayfiyatli ekanini aytgan. Basuning sözlariga köra, u Buster Keaton va Charlie Çaplinga hurmat bajo keltirib, sukut davri kinosi ruhidagi sahnalar qöşgan va filmda jismoniy komediyadan, jim qismlarni öz içiga olgan holda foydalangan.

2010-yil martda Ranbir Kapoor va Asin Thottumkal filmda boş rollarni ijro etişga yollangani xabar qilingan, keyin ularning örniga Katrina Kaif olingan, u vaqtda film Khamoşi, keyin esa Silence deb atalgan. Buni Basu tasdiqlagan.

Basu autizmli qiz Jhilmil rolini Asin Thottumkalga bermoqçi bölgan. Basuning rafiqasi Tani bu rol uçun Çopraning nomini taklif qilgan. Biroq Basu Çopraning maşhurligi tufayli tomoşabinlar personajni emas, “Priyanka Çopra”ni köradi deb qörqqan. Basu şunday tuşuntirgan: «Men Priyanka Çopra personajda körinib qoladi va Jhilmil işlamay qoladi deb qörqardim. Köplab filmlarda taniş yuzlar personajga zarar yetkazgan». Priyanka Çopra rolga tasdiqlangan, lekin Basu avval işlab çiqiş (workshop) ötkazmoqçi bölgani uçun bu haqda eʼlon qilinmagan. Uç kunlik maşğulotdan keyin Basu Çopra rolni ijro eta olişiga işonç hosil qilgan va uni tanlaganidan xursand ekanini aytgan. Keyinçalik Basu Çopradan keyin bu rol uçun heç bir aktrisaga murojaat qilmaganini oçiqlagan.

Çopra filmga tasdiqlanganidan keyin, Kaif sabablarini aniq aytmagan holda loyihani tark etgan. Ommaviy axborot vositalari Kaifning Çopraga kuçliroq rol berilgani sababli rozi bölmagan bölişi mumkinligini xabar qilgan. Keyinçalik ommaviy axborot vositalarida Kaifning örniga Asin Thottumkalga yana rovi roli taklif qilingani, lekin Asin sanalar töqnaşuvi tufayli rad etgani yozilgan. Ommaviy axborot vositalarining xabar berişiça, Çopraning roli kuçliroq bölgani uçun boşqa aktrisalar filmda iştirok etişni istamagan. 2010-yil iyulda Mumbai Mirror Çopra rovi rolini öynaşga tayyor ekanini xabar qilgan, şunda boşqa aktrisa filmga olinişi mumkin bölgan, çunki u filmning töxtab qolişini istamagan. Basu bu voqeani tasdiqlab: «Haqiqatan ham, biz boşqa rolga aktyor topa olmadik», deb aytgan. Bir qança aktyorlar bilan muammolarga duç kelgaç, Basu ikkinçi ayol rolga butunlay yangi, taniş bölmagan yuzni tanlaşga qaror qilgan. 2010-yil dekabr oyi boşida telugu filmlarida işlagan aktrisa Ileana DʼCruz ikkinçi ayol boş rol uçun tasdiqlangan. U rovi va Kapoorning birinçi sevgilisi sifatida rol öynagan va şu film orqali Bollivuddagi debyutini qilgan.

Kapoor filmda kar va soqov yigit rolini ijro etgan. Kapoorning sözlariga köra, u Roberto Benigni, Charlie Chaplin va bobosi Raj Kapoor kabi ekran afsonalaridan ilhom olgan. Boş qahramonning jismoniy nogironligi tufayli Basu heç qanday imo-işora tilidan foydalanmoqçi bölmagan, faqat baʼzi xulq-atvor naqşlaridan foydalangan. Kapoor öz personajini oddiy, hayotdan zavqlanadigan va yaxşi yurakli yigit sifatida tasvirlagan.

Çopra Jhilmil rolini ijro etgan. Basu Çopraning rolini filmdagi “eng qiyin” rol deb atagan. Rolga tayyorlaniş uçun Çopra bir neça ruhiy kasalliklar muassasasiga borgan va autizmli odamlar bilan vaqt ötkazgan. U Hindistonda autizm haqida xabardorlik juda past bölgani uçun rol uçun biroz örganişga töğri kelganini aytgan. Çopra Hind filmlaridagi qahramon sifatida egallagan barça tormozlardan voz keçib, Jhilmilni öylamasdan ijro etişi kerakligini aytgan. U Jhilmilga aylaniş uçun ikki marta harakat qilişi kerak bölganini tuşuntirgan, çunki fikrlari va xulq-atvori örtasidagi farq tufayli öz personajini öziga yaqin his qilmagan.

Rovi va boş qahramonning birinçi sevgilisi rolini ijro etgan DʼCruz: «Şruti juda nozik rol, çunki u filmda turli bosqiçlardan ötadi», dedi.

Basuning sözlariga köra, Kapoor, Çopra va DʼCruzning personajlaridan keyin eng muhim rol inspektor Duttaniki bölgan. Basu bu rolni «ajoyib» personaj deb atagan, u kulganda boşqalarni yiğlatadi.

Asosiy suratga oliş 2011-yil martda boşlangan. Barfi! 2011-yil iyuni va 2012-yil fevrali oraliğida, asosan Darjilingda suratga olingan. 2011-yil martda Basu şaharda joylarni aniqlaştiriş uçun Kolkataga borgan. Mumbaida suratga oliş 2011-yil 20-martda boşlanib, 2011-yil maygaça davom etgan. 2011-yil iyunda aktyorlar va jamoa Darjilingda suratga olişgan. 2011-yil dekabrda baʼzi sahnalar Coimbatore atrofida, ayniqsa Pollaçi va Ootyʼda olingan. Kapoor personajini politsiyaçilar tomlar ustida quvib yuradigan sahnalar 2012-yil yanvar oxirida Kolkatada suratga olingan. Çopraga oid bir qança sahnalardan taşqari suratga oliş 2012-yil aprelda yakunlangan. Prodyuserlar 2011-yil sentyabrdagi suratga oliş jadvali bekor qilingani va hali suratga olinişi kerak bölgan sahnalar kutib turgani sabab, çiqariliş sanasini 13-iyuldan 2012-yil 31-avgustga köçirgan. Şu bilan birga, DʼCruz hind tilini bilmagani va filmda işlaş davomida uni örganmoqçi bölgani uçun, Basu 2012-yil aprel oxirigaça DʼCruzning ovoz yoziş qismlarini boşlagan.

Filmning musiqasi va fon partiturasi Pritam tomonidan yaratilgan. Qöşiq matnlarini Swanand Kirkire, Aşiş Pandit, Neeleş Misra va Sayeed Quadri yozgan. Saundtrek albomida 2012-yil 9-avgustda çiqarilgan olti ta asl qöşiq bor. Saundtrekka braziliyalik bossa-nova taʼsir qilgan. Priyanka Çopra filmda bir qöşiqni ijro etişi kerak edi, lekin uning Universal Music bilan şartnomasi bu taklifni qabul qilişiga tösqinlik qilgan. Saundtrek albomiga “Fatafati” nomli qöşiq ham kiritilgan, uni Pritam Çakraborty, Arijit Singh va Nakaş Aziz ijro etgan. Bu qöşiq filmda işlatilmagan, lekin 2012-yil 10-sentyabrda YouTubeʼda reklama singl sifatida, suratga oliş ortidagi kadrlar bilan birga çiqarilgan. Qöşimça vokalni Ranbir Kapoor ijro etgan. Qöşiqda Amitabh Bhattaçarya yozgan bengal tilidagi baʼzi matnlar ham bor.

Filmning rasmiy treyleri 2012-yil 2-iyulda barça aktyorlar iştirokida taqdim etilgan. Unda dialog bölmagan, komediya imo-işoralar va harakatlar orqali ifodalangan va tanqidçilar hamda tomoşabinlar tomonidan yaxşi qabul qilingan. Çopraning personaji treylerlarda sir saqlangan, çunki yaratuvçilar tomoşabinlarda qiziqişni oşiriş uçun uning haqida köp narsa oşkor qilişni istamagan va faqat film çiqişi yaqinida oçilgan. UTV marketing böyiça ijroçi direktori Şikha Kapur şunday tuşuntirgan: «Priyanka Barfida juda öziga xos personajni öynaydi, şuning uçun biz uning sirini saqlab qolmoqçimiz. Birinçi treylerda Ranbir ijro etgan Barfi namoyon böladi. Priyankani film çiqqunça oşkor qilmoqçi emasmiz».

UTV Motion Pictures filmni reklama qiliş uçun The Flavour of Barfi nomli YouTube ilovasini yaratgan. Ilova filmdagi personaji körinişidagi Ranbir Kapoorni namoyiş etadi va foydalanuvçilarga harakatlarni yoziş imkonini beradi, Kapoor ularni ijro etadi. Ilovada ikkita bölim bor: biri foydalanuvçilarga Barfining kayfiyatini özgartirişni taklif qiladi, ikkinçisi esa uning flirt qilişini tomoşa qiliş imkonini beradi. Film Hindistonning turli şaharlarida reklama qilingan. Bangalordagi Phoenix Mallʼda filmni tarğib qilayotganda olomon tösiqlarni buzib ötgan.

Filmga asoslangan mobil video öyin Barfi! The Official Movie Game ham UTV Indiagames tomonidan çiqarilgan.

Barfi! 2012-yil 14-sentyabrda Hindistonda 700 kinoteatrning 1300 ekranida çiqarilgan. Reliance Home Entertainment filmni 2012-yil noyabr örtalarida barça mintaqalarda NTSC formatiga mos bir diskli töplamda DVD va Blu-ray şaklida çiqargan. DVD va Blu-ray disklarida qöşimça materiallar bölgan: filmni suratga oliş jarayoni, «Fatafati – Behind The Scenes» va öçirilgan sahnalar. Video CD versiyasi ham şu vaqtda çiqarilgan. Filmni translyatsiya qiliş eksklyuziv huquqini Zee Network va UTV Movies sotib olgan. Şartnomaga filmning premyera huquqlari va UTVʼning boşqa bir qança loyihalari kiritilgan. Huquqlar yetti yilga beriladi, ular ikki kanal uçun ham premyera körsatuvini öz içiga oladi. Zee Network bir neça marta namoyiş qiliş huquqiga ega böladi, UTV Movies esa tanlangan namoyiş huquqlariga ega böladi. Şartnomaning narxi işlab çiqaruvçi kompaniya tomonidan oşkor qilinmagan. Film Netflixʼda ham mavjud. Film 2025-yil 19-iyulda JioHotstarʼda bepul premyera sifatida namoyiş etilgan.

Yaponiyada film 2014-yil avgustda çiqarilgan. U olti Yaponiya şahrida — Tokio, Yokohama, Nagoya, Osaka, Kioto va Fukuokada — önta ekranda namoyiş etilgan.

2012-yil 12-sentyabrda britaniyalik işlab çiqaruvçi Murphy Radio özining 1970-yillardagi bosma reklamalaridagi Murphy bolalar logotipi ruxsatsiz Barfi!da işlatilganini daʼvo qilgan. Prodyuser Siddharth Roy Kapur Murphydan huquqiy xabarnoma olganini, lekin niyatda heç qanday yomonlik yöqligini aytgan, çunki körsatilgan brend «juda ijobiy nuqtai nazardan» tasvirlangan.

Film çiqqanidan keyin bir qança bloglar va Twitter, Facebook hamda YouTube ijtimoiy tarmoqlari foydalanuvçilari rejissyorni plagiatda ayblagan. Ommaviy axborot vositalari Basu asl manbalarga havola qilişga urinmagan deb yozgan. YouTubeʼga Hollywood filmlari — Cops, The Adventurer, City Lights, Singin' in the Rain, Project A, The Notebook va Benny & Joon bilan yonma-yon taqqoslovçi bir qança videolar yuklangan. Ular Barfi!ning musiqa rejissyori Pritamni fon musiqasini frantsuz filmi Amélieʼdan köçirişda ham ayblagan.

Basu filmni himoya qilib, u bu asarlardan ilhom olganini va Barfi! asl syujet, ssenariy, personajlar va vaziyatlarga ega ekanini aytgan. U Keaton va Çaplinga hurmat bajo keltirganini aytgan. Barfi!ning Eng yaxşi çet tilidagi film uçun Oskarga tanlanişi plagiat sababli tanqid qilingan, lekin Oskar tanlov qömitasi rahbari Manju Borah filmni himoya qilib şunday degan: «Barfi! taşqariga yuborilişga loyiq. Tanlov juda oçiq jarayon bölgan, uç-tört bosqiçli qattiq muhokamalardan söng u oxirgi uç film orasidagi eng yaxşisi bölib çiqqan».

Barfi! çiqqan paytda keng tanqidiy eʼtirof olgan, tanqidçilar aktyorlar ijrosi, rejissura, ssenariy, operatorlik, musiqa va jismoniy nogiron odamlarning ijobiy tasviri uçun maqtagan. Zee News filmga 5 baldan 5 ball qöygan va şunday degan: «Umuman olganda, Anurag Basuning Barfi! filmi tomoşabinlari uçun mukammal şirin neʼmat. Muhokama qilinganidek, öz filmlarida nogironlarni zerikarli va bemaʼni qilib körsatgan rejissyorlar Barfi!dan saboq olişlari kerak». The Times of India gazetasining Madhureeta Mukherjee filmga 4/5 baho berib, şunday degan: «Kapoor öz karerasidagi eng qiyin ijrosi bilan bizni “lol” qoldiradi. Anʼanaviy tayançlar — sovuq iboralar, dhamaakedaar dialog-bozlik, yalanğoç tanalar va boşqa “itemlar”siz u har bir kadrda sizni hayratga soladi. Çopra uçun bitta söz bor — BRAVO! Haddan taşqari bosiq ijro qilişi kerak bölgan rolda u buni ajoyib tarzda bajargan».

Koimoiʼdan Roşni Devi şunday yozgan: «Barfi! sizda iliq, erkalovçi, sehrli tuyğu qoldiradi, unga mos bir neçta köz yoshi bilan. Uni tomoşa qilişga arziydi», u filmga umumiy 5 balldan 3,5 ball qöygan. Bollywood Hungamaʼdan Taran Adarş filmga 5 balldan 4 ball qöyib şunday degan: «Barfi toza havo nafasiga öxşaydi. Uning eng katta ğalabasi şuki, u sizda kuçli his: baxt tuyğusini qoldiradi!» Indo-Asian News Service filmga 5 balldan 4 ball berib şunday degan: «Barfi! kinematografik jihatdan zamonaviy durdonaga iloji boriça yaqin turadi. Uni ötkazib yuboriş jinoyat bölardi. Uni qabul qiliş esa yuksaklikka aşula aytiş demakdir». Daily News and Analysisʼdan Aniruddha Guha filmga 5 balldan 4 ball qöyib, film «sizni şaxsiy darajada öziga jalb qiladi» deb yozgan va qöşimça qilgan: «Barfiʼni ötkazib yuborib bölmaydi. Sabr talab qiladi, lekin mukofoti ajoyib».

The Telegraph gazetasining Pratim D. Gupta şunday degan: «Barfi!ning buyukligi şundaki, bu hikoya emas, balki faqat hikoyaçilikdir. Bu öz ustida çöqqiga çiqqan rejissyor bölib, ajoyib iqtidorni bravurali kulminatsiyaga olib keladi. Faqat ölimning eşigini körgan odam hayotga şunday derazalar oça oladi». Filmfare filmga 5 balldan 4 ball qöyib şunday degan: «Barfi! — bir sahnada ham kuldirib, ham yiğlatişi mumkin bölgan kamdan-kam film. Uning texnik mahorati faqat hissiy murakkabligi va çuqurligi bilan raqobatlaşadi. Pritamning musiqasi allaqaçon ajoyib bölgan bu hikoyaga sukut davri kinosining yoqimli jozibasini qöşadi, bu sözlar yetarli emas bölgan holat». Rediff.comʼdan Raja Sen filmga 5 balldan 3,5 ball berib yozgan: «Barfi! — orqaga va oldinga ötadigan qiziqarli hikoya bilan yaxşi tuzilgan ssenariy, lekin oxiriga kelib hammasi yomonlaşadi».

Hindustan Times uçun yozgan Anupama Çopra filmga 5 balldan 3 ball qöyib şunday degan: «Bu film mehr bilan yaratilgan, ajoyib çizilgan lavhalar, Kapoor va Çopraning ajoyib ijrolari va Pritamning gözal saundtreki bilan mustahkamlangan. Şunga qaramay, men uçun Barfi! öziga xos darajada çalkaş tajriba böldi: yoqadigan narsalar juda köp edi, lekin film heç qaçon qismlari yiğindisidan köproq bölmadi». CNN-IBNʼdan Rajeev Masand filmga 5 balldan 3 ball berib şunday degan: «Barfi! buyuk kino böliş imkoniyatiga ega edi, lekin hozirgi körinişida u hurmatga sazovor film, şunga qaramay körişga arziydigan köp boşqa filmlardan yaxşiroq». Aksinça, Outlookʼdan Namrata Joşi şunday fikrda: «Flashback içidagi flashback hikoyasi juda beöxşov va çözilib ketadi, triller burilişi mutlaqo maʼnosiz [...] juda sunʼiy va özini ortiqça gözal körsatişga harakat qiladi, hamda juda soxta va plastik tuyuladi».

Film xorijda ham yuqori tanqidiy eʼtirof olgan. Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida 14 tanqidçi şarhining 86 foizi ijobiy, örtaça reyting 7,2/10. The New York Timesʼning Rachel Saltz şunday degan: «Bollivud sentimentallikdan qörqmaydi. Barfi! baʼzan — garçi bu boşqa hind filmlaridan sezilarli darajada köp emas bölsa-da — maxsus saboq beruvçi maxsus sevişganlar haqidagi taxminiga köra şunday». The Hollywood Reporterʼdan Lisa Tsering filmni «yangiça noTijorat maşq» deb atagan va «dardli bollivud romantik komediyasi» deb qöşimça qilgan. Aktyorlar ijrosi haqida u şunday yozgan: «[...] Basu Kapoorga, ayniqsa Çopraga yöl-yöriq körsatib, ular ajoyib darajada bosiq va tabiiy ijro etişgan». Varietyʼdan Ronnie Sçeib şunday yozgan: «Miçel Hazanaviciusʼning oq-qora sukut davri hurmati “The Artist”dan farqli ölaroq, Basuning filmi tovuş va rang bilan tölib-toşgan; faqat nutqi va eşitişi buzilgan Basu sukutga mahkum». Los Angeles Timesʼdan Gary Goldstein filmni yanada tanqid qilgan, «mehnatkaş jamoa, boy saundtrek, ekzotik joylarda suratga oliş va soçilib yotgan iliqlik»ni maqtagan bölsa-da, uni «köngiloçar emas, balki çidamlilik sinovi» deb atagan.

Barfi!ga filmning özini tan olişdan tortib, rejissura, ssenariy, operatorlik, musiqa va aktyorlar ijrosigaça bölgan turli toifalarda köplab mukofot va nominatsiyalar berilgan. Film 85-Oskar mukofotlarida Eng yaxşi çet tilidagi film nominatsiyasi uçun Hindistonning rasmiy nomzodi sifatida tanlangan. Film 58-Filmfare mukofotlarida yetakçi 13 ta nominatsiyaga ega bölib, Eng yaxşi film, Eng yaxşi aktyor (Kapoor), Eng yaxşi ayol debyuti (DʼCruz) va Eng yaxşi musiqa rejissyori (Pritam) nominatsiyalari ham kiritilgan holda yetakçi 7 ta mukofot ğolibi bölgan. Barfi! 19-Screen mukofotlarida yetakçi 23 ta nominatsiyaga ega bölib, 9 tasini qölga kiritgan, şu jumladan Eng yaxşi rejissyor (Basu), Eng yaxşi aktyor (Kapoor) va Jodi No. 1 (Kapoor va Çopra). 14-Zee Cine mukofotlarida Barfi! 9 ta nominatsiyaga ega bölib, 8 ta mukofotni qölga kiritgan, şu jumladan Eng yaxşi film, Eng yaxşi rejissyor (Basu) va Eng yaxşi aktrisa (Çopra).