«Belfast» (ingl. Belfast) — 2021-yilda Kenneth Branagh öz ssenariysi asosida suratga olgan britaniyalik biografik dramatik film. Qora-oq rangda suratga olingan filmda boş rollarni Caitriona Balfe, Judi Denç, Jamie Dornan, Ciarán Hinds va debyutant Jude Hill ijro etgan. Branagh «eng şaxsiy filmim» deb atagan bu kartina 1960-yillarning oxirida Belfastdagi (Şimoliy Irlandiya) tartibsizliklar davrida işçi oilaning va ularning kiçik öğlining bolaligi haqida hikoya qiladi.
Mirovoy premyera 2021-yil 2-sentabrda 48-Telluride kinofestivalida bölib ötdi. Xususan, film 46-Toronto xalqaro kinofestivalida tomoşabinlar simpatiyasi mukofotini qölga kiritdi. Lenta AQŞda 2021-yil 12-noyabrda Focus Features kompaniyasi tomonidan, Buyuk Britaniya va Irlandiyada esa 2022-yil 21-yanvarda Universal Pictures kompaniyasi tomonidan prokatga çiqarildi. Kartina tanqidçilardan ijobiy şarhlar oldi va dunyo böylab 34 mln dollar yiğdi.
AQŞ Milliy kinotanqidçilar kengaşi «Belfast»ni 2021-yilning eng yaxşi 10 filmi röyxatiga kiritdi. Lenta 79-«Golden Globe» mukofoti marosimida «Eng yaxşi drama filmi» toifasi bilan birga yetti nomzodlikka, 27-«Critics' Choice» mukofotida esa «Eng yaxşi film» toifasi bilan birga ön bir nomzodlikka sazovor böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Judi Dench, Ciarán Hinds, Jamie Dornan
3Syujet
Film Belfastda (Şimoliy Irlandiya) yaşovçi protestant oilaning hayotini, ularning 9 yoşli öğli Buddi nigohi…
Film Belfastda (Şimoliy Irlandiya) yaşovçi protestant oilaning hayotini, ularning 9 yoşli öğli Buddi nigohi orqali, 1969–1970-yillarda Belfastda sodir bölgan tartibsizliklar fonida hikoya qiladi. Buddining otasi Pa Angliyada işlaydi, oila esa — ona, katta aka Uill, ota tomonidan bobo va buvisi — Belfastda yaşaydi.
1969-yil 15-avgustda Buddi yaşaydigan köçada bir guruh protestantlar mahalliy katoliklarning uylariga hujum uyuştirib, tartibsizlik keltirib çiqaradi. Şunga javoban şahar aholisi ularning qaytib kelişiga yöl qöymaslik uçun köçada tösiq quradi. Pa oilasining ahvolini biliş uçun Angliyadan uyga keladi. Oila çerkovga boradi, u yerda ruhoniy ikki yöl ayrilişi haqida dabdabali nutq sözlaydi; Buddi bu ritorikani butun film davomida qayta-qayta öylab yuradi. Buddida sinfdoşi, katolik qiz Kathleenʼga nisbatan his-tuyğular paydo böladi va oxir-oqibat ular döst bölib qolişadi.
Mahalliy jinoyat boşliği va provokator Billy Clanton Pa oldiga kelib, uni «ish»da iştirok etişni talab qiladi; Pa rad etganda, u battar tajovuzkor bölib, Buddini ham qistab bezovta qilişda davom etadi. Şu orada Buddining oilasi töplangan qarzlarini tölaşga harakat qiladi. Pa Sidney yoki Vankuverga köçib ketişni orzu qiladi, ammo bu istak onada norozilik uyğotadi. Biroq milliy ziddiyat kuçayib, otasining ish beruvçilari unga lavozim kötarilişi va Angliyada bepul uy taklif qilgani sababli, ona ham Belfastdan ketişni istaydi. Ota-ona bu masalani öğillar bilan muhokama qilişga harakat qiladi, ammo Buddi Belfastni tark etişni istamay, isteriya qiladi.
Buddi va Moira ismli qiz konfet dökonidan şokoladli konfetlar öğirlaydi. Söroq paytida Buddi politsiyaçiga şeriklarining ismini aytmaydi. Şundan söng Moira Buddini mahalliy tödasiga jalb qiladi, u esa supermarketni talon-taroj qilişda iştirok etadi. Buddiga kir yuviş kukuni solingan quti olib çiqiş topşiriladi, şundan söng u uyga qaytadi. Ona uni koyiydi va Buddi bilan Moirani supermarketga qaytib, öğirlangan narsalarni qaytarişga majbur qiladi. Billy paydo bölib, politsiyadan qoçiş uçun ularni garovga oladi. Pa, Uill va armiya tartibsizlik joyiga yetib keladi. Natijada Billy bilan töqnaşuv boşlanadi, u otişma uyuştirişga urinadi, ammo Pa va Uill uni zararsizlantirişga muvaffaq bölişadi. Politsiya Billyni hibsga oladi, u esa qasos olişga qasamyod qiladi.
Belfastda yaşaşning endi xavfsiz emasligini tuşungan oila Angliyaga köçib ketişga qaror qiladi. Ketişdan oldin Buddi Kathleen bilan xayrlaşadi va otasi bilan suhbatda, u katolik bölişiga qaramay, u bilan munosabatlar qurişi mumkinligini aytadi. Pa esa bu jihatning heç qanday ahamiyati yöqligini javob qiladi. Buvisi oilaning portga boradigan avtobusga ötirganini kuzatib turadi.
4Rollarda
Jude Hill —…
Jude Hill — Buddi
Caitriona Balfe — «Ma», Buddining onasi
Jamie Dornan — «Pa», Buddining otasi
Judi Denç — Buddining buvisi
Ciarán Hinds — Buddining bobosi
Colin Morgan — Billy Clanton
Mairead Tyers — xola Eileen
5Işlab çiqariş
2020-yil sentabrida Judi Denç, Jamie Dornan, Ciarán Hinds, Caitriona Balfe va Jude Hill filmning aktyorlar…
2020-yil sentabrida Judi Denç, Jamie Dornan, Ciarán Hinds, Caitriona Balfe va Jude Hill filmning aktyorlar tarkibiga qöşildi.
Suratga oliş 2020-yil sentabrida, COVID-19 pandemiyasi avjiga çiqqan paytda boşlandi. Suratga oliş avval Londonda, keyin Belfastda ötkazildi. Suratga oliş 2020-yil oktabrida yakunlandi. Film dastlabdan qora-oq rangda suratga olindi.
6Premyera
Filmning mirovoy premyerasi 2021-yil 2-sentabrda «Telluride» kinofestivalida bölib ötdi. Film Torontodagi…
Filmning mirovoy premyerasi 2021-yil 2-sentabrda «Telluride» kinofestivalida bölib ötdi. Film Torontodagi xalqaro kinofestivalda ham namoyiş etilib, «Tomoşabinlar simpatiyasi mukofoti»ga sazovor böldi. 2021-yil 8-noyabrda filmning Los-Anjelesdagi Kinematografik sanʼat va fanlar akademiyasi muzeyida premyerasi bölib ötdi.
Filmni AQŞda Focus Features, Buyuk Britaniyada esa Universal Pictures kompaniyasi tarqatdi.
7Tanqidçilar baholari
Rotten Tomatoes saytida film 240 ta şarh asosida 87% reytingga ega, örtaça bahosi 7,8/10. Tanqidçilarning…
Rotten Tomatoes saytida film 240 ta şarh asosida 87% reytingga ega, örtaça bahosi 7,8/10. Tanqidçilarning umumiy fikri şunday: «Kenneth Branagh uçun çuqur şaxsiy loyiha bölgan „Belfast“ kuçli aktyorlar jamoasi va rejissyorning mahorati tufayli hikoyasidagi kamçiliklarni yengib ötadi». Metacritic saytida film 45 ta tanqidiy şarh asosida 100 ballik şkala böyiça örtaça 77 ball oldi, bu esa «umuman olganda ijobiy şarhlar» degan maʼnoni anglatadi.
8Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Белфаст (фильм)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.