Black Lightning

2004-yilda Moskva turgan tektonik plita ostida olimlar katta almaz konini topadilar. Biznesmen Viktor Aleksandroviç Kuptsov ularni qanday bölmasin egallaşga qaror qiladi, şu maqsadda ulkan burğilaş qurilmasi quriladi. Filmning boşida Kuptsov işlayotgan burğini kuzatadi, şu payt olimlardan biri jarayonni töxtatişni talab qiladi va yer osti silkinişlari tufayli şahar qulaşi mumkinligiga işora qiladi («Bu şaharning geologik poydevori-ku! Agar u yorilsa…»). Unga tezda javob beriladi: «Almazlar meniki böladi!» Burğilaş tezligi pasaya boşlaydi, keyinroq burği töxtaydi. Kuptsov va olim xonani tark etadilar. Olim biznesmenga burği işlaşi uçun «nanokatalizator» deb ataladigan qurilma kerakligini aytadi. Bu qurilma sovet lunohodi tomonidan olingan oy tuproği namunalarida topilgan kristall asosida yaratilgan bölib, oddiy yoqilğini köp marta oşirilgan energiya salohiyatiga ega nanoyoqilğiga aylantira oladi. Biroq nanokatalizator yöqolgan va uning joylaşgan joyi nomaʼlum.

Beş yil ötadi. Moskva-Siti hududida qaziş işlari olib borayotgan işçilar Sovet Ittifoqi davridagi yer osti laboratoriyasini topadilar, u yerda qariyb qirq yildan beri çangga kömilgan eski avtomobil turardi. Topilmani sotişdan tuşadigan pulni bölişişga kelişib olgan işçilar maşinani yer yuziga çiqarib, avtobozorga qöyadilar.

Filmning boş qahramoni — Moskva davlat universiteti (MGU) talabasi Dmitriy Maykov. Tramvay haydovçisi oilasidan çiqqan Dima sinfdoşi Anastasiya Svetlovaga befoyda oşiq böladi. Nijniy Novgoroddan poytaxtni zabt etiş uçun kelgan Anastasiya esa Dimaning örniga boy biznesmen öğli, «major» Maksni afzal köradi. Maks oq «Mercedes-Benz C-klass» maşinasiga ega. Maks özi yoqtirgan qiz bilan Venetsiyaga uçib ketişga qodir. Maks Dimani öz maşinasining rulida ötirişga ruxsat berganda, raqibini yöldan olib taşlaş uçun u döstini tahqirlaydi: salonga ötirgan Nastyaga Dimani özining şaxsiy haydovçisi deb taqdim etadi.

Dimaning tuğilgan kuni keladi. Talaba otasidan sovğa sifatida 1966-yilda işlab çiqarilgan qora GAZ-21 «Volga» avtomobilini oladi. Dima xafa böladi — u bunday «antikvar» bilan sinfdoşlarini faqat kuldirişini biladi. Maşinaning bardaçogida Dima eski yumşoq patefon plastinkasini va uç olimning fotosuratlarini topadi. Dastlab u bunga ahamiyat bermaydi. «Volga»ni uy oldidagi avtoturargohda qoldirib, yigit institutga avtobusda yetib olişga qaror qiladi, lekin biznesmen Viktor Kuptsovning maʼruzasiga keçikadi. Kuptsov talabalarga hayotda va biznesda muvaffaqiyatga olib boradigan yöl — bu faqat şaxsiy manfaatni eng oliy qöyadigan egoist yöli ekanini aytadi. Maykovning keçikiş sababini (Dima keksa odamga avtobusga çiqişda yordam bergan va özi jönab keta olmagan edi) masxara qilgan Kuptsov Dimaga bir million rubl beradi, çunki u heç kimga boşqa yordam bermasligini vaʼda qiladi, şunda Kuptsovning maʼruzalariga ulgurişi mumkin. Maykov pulni Kuptsovga qaytaradi, Kuptsov esa talabaga özi bir vaqtlar noldan boşlaganini, gul sotganini aytadi.

Kuptsov va uning xodimlari Moskva-Sitidagi qazilgan laboratoriyaga tuşadilar. Nanokatalizator örniga ular yagona nanoyoqilği konteynerini topadilar. Keyin Kuptsov nanokatalizator «Volga GAZ-21» avtomobiliga örnatilganini bilib oladi. Kuptsovning odamlari laboratoriyada yöq bölgan maşinani izlaşni boşlaydilar.

Kuptsovning maʼruzasi taʼsiri ostida Dmitriy öz maşinasida gul yetkazib beriş firmasida işlay boşlaydi. Qahramonga köp pul topişga Moskvaning tirbandliklari xalaqit beradi. Kuptsovning odamlari Maykovning «Volga»sini körib, uni quvib ketadilar. Kuptsov xizmatkorlarining maşinasi Dimaning maşinasiga deyarli töqnaşib ketayotganda, yigit qörquvdan bir vaqtning özida tormoz va sidelka pedallarini keskin bosadi va raketa dvigatellari bilan jihozlangan maşina uçib ketadi, şu tufayli töqnaşuvdan qoçiladi. Uçadigan avtomobilni qanday boşqarişni yaxşi bilmagan Dima Moskva çekkasidagi taşlandiq zavodga urilib, eski şinalar uyumiga kirib boradi, şundan söng u «Volga»ni yetkazib berişi kerak bölgan barça gullar bilan birga qöniş joyida taşlab ketadi.

Qanday maşina unga tegkanidan qiziqib qolgan Dima Maksning yordamida haşamatli Moskva tungi klubiga kiradi va diskjokey pleyerida «Volga»dan topilgan plastinkani tinglaydi. Yozuvdan u uçadigan maşinani yaratgan olimlarning ismlarini bilib oladi, ularni ijtimoiy tarmoqda topadi va «Moskovskiy Komsomolets» gazetasi muxbiri niqobi ostida ularning ikkitasi — er-xotin Pavel Perepyolkin va Olga Romantseva oldiga boradi. Dima olimlarga ularning ixtirosi haqida katta maqola yozmoqçi ekanini aytadi. Olimlar ixtiroga maxfiylik grifi olib taşlangan deb öylab, Maykovga «Volga» haqidagi barça qiziqtirgan tafsilotlarni aytadilar, Romantseva esa Dimaga uçuvçi avtomobil uçun yöriqnomani beradi, uni uçinçi olim — Mixail Yelizarov tuzgan edi.

Maykov «Volga»ni tez özlaştirib oladi va gullarni havo orqali yetkazib berişni boşlaydi, tirbandliklarni çetlab ötadi. U rahbariga yetkazilgan zararni qoplaydi va yaxşi pul topa boşlaydi. Keyinroq Dima Nastyani haşamatli restoranga taklif qiladi. Lekin uning xudbinligi tufayli Dima avval Maks va Nastya bilan janjallaşadi, keyin esa köçada piçoqdan yaralangan odamga yordam bermaydi. Bu odam uning otasi bölib çiqadi — uni talonçi öldirgan (Dima uni avval zararsiz qilgan edi). Talonçi orqali Kuptsovning odamlari «Volga»ni haydagan odamni (va orqali maşina egasiga yetişni) topmoqçi edilar. Otasining ölimi Dmitriyning hayotga munosabatini özgartiradi — u maşinasidan yordam va qöllab-quvvatlaşga muhtoj odamlarga yordam beriş uçun foydalanişga qaror qiladi va superqahramonga aylanadi. Tez orada şaharning deyarli barça aholisi uning muxlisiga aylanadi, jurnalistlar esa unga «Qora çaqmoq» laqabini beradilar.

Şu orada Kuptsov «Qora çaqmoq» benzinini nanoyoqilğiga aylantiruvçi nanokatalizatorni ovlaşni boşlaydi. Nanoyoqilği yer osti burğilaş uçun işlatilişi mumkin. Kuptsovning odamlari Dimani qoçoqlarni taʼqib qiliş haqida xabar bilan aldaydilar, özlari esa politsiyaning patrul maşinasini öğirlaydilar va maşinani granatometdan urib tuşirmoqçi böladilar, lekin uriniş natijasida jinoyatçilar maşinasi «Qora çaqmoq» tomonidan katta balandlikka kötariladi va Janubiy Butovodagi uylardan biri tomiga urilib parçalanadi. Kuptsovning xizmatkorlari esa zörğa tirik qoladilar.

Maks «Qora çaqmoq» uçuvçisining haqiqiy ismi va qiyofasini heç kim bilmasligidan foydalanadi va Nastyaga aynan özi superqahramon ekanini, Moskvaning jinoyat dunyosini dahşatga solayotganini aytadi. Bundan oldin «Qora çaqmoq» Nastyaning hayotini saqlab qolgan edi: tom çetidan unga tuşayotgan ulkan muzlatgiç qiliçini öz bortiga qabul qilib olgan, maşinadan qiz oyoqlariga Maksning imzosi bilan Nastyaga möljallangan atirgul gulçambari tuşadi, uni yigit Maykovning firmasiga buyurtma bergan edi. Nastya Maksning «Qora çaqmoq» uçuvçisi ekaniga işonadi, Dimaning yangi yilni u bilan kutiş taklifini rad etadi va raqibining oldiga ketadi.

Kuptsov nanokatalizatorni qölga kiritiş vaziyatini qiyin deb tuşunib, uçadigan «Volga» işlab çiqaruvçilarini topadi va qahramonga yordam beriş niyatini bildirib, ulardan zamonaviy qurolli «Qora çaqmoq» analogini buyurtma qiladi, asos qilib zirhli kumuşrang «Mercedes-Benz S-klass»ni oladi. Qiyinçilik şundaki, olimlar yangi nanokatalizatorni tayyorlay olmaydilar, çunki öşa vaqtda Oyni örganiş paytida sovet avtomatik stansiyalari orqali olingan kerakli materiallar yöq. Yer osti laboratoriyasida topilgan nanoyoqilği zaxirasi olimlar — Mixail Yelizarov, Pavel Perepyolkin va Olga Romantseva maʼlumotiga köra kam bölib, yangi uçiş apparatini faqat uç soat işlatişga yetişi mumkin. Kuptsov öz maqsadlariga erişiş uçun şunçaga yetadi deb şubhalanmaydi.

Perepyolkin tasodifan Kuptsovning odamlarining suhbatlarini eşitib qoladi va qolganlarga uning haqiqiy niyatlarini aytadi — «Qora çaqmoq»ni yöq qiliş va nanokatalizatorni olib, almazlargaça burğilaş, millionlab aholini halokatga mahkum etiş. U qoçiş urinişini tomga, yordam çaqiriş uçun, qabul qiladi. Lekin bundan öziga kerakli narsani oliş imkoniyatini körgan Kuptsov tayyor «Mercedes»ga ötiradi va taşqaridan Maykovning «Alмаз Başnya» osmonʼöpar binosi tomiga kelişini kutadi. Dima yovuz odam bilan jang qilişga ulgurmaydi: u «Qora çaqmoq»ni ikkita issiqlik raketasi bilan urib tuşiradi, nanokatalizatorni olib, «Volga»ni Moskva daryosi muzi ostiga yuboradi. Kuptsov nanokatalizatorni burğiga ulaydi, unga Perepyolkin, Romantseva va Yelizarov zanjirband qilingan böladi, burği esa poytaxt Rossiyaning geologik poydevorini yemira boşlaydi.

Sevimli Anastasiyaning qönğiroği, u haqiqatda Dmitriyni sevişini, «superqahramon» Maksni emasligini tuşunadi, qahramonni öziga keltiradi. Dima olimlarning «nanokatalizator öçirilganda yoki yöq bölganda maşinada maxsus zaxira konteyner bor, u öttiz daqiqaga yetadi», degan sözlarini eslaydi. Dvigatelni işga tuşirib, u muz ostidan ballistik raketa kabi uçib çiqadi, Kuptsovning «Alмаз Başnya» içidagi uyasiga uçib boradi va olimlarni hamda butun şaharni qutqaradi, nanokatalizatorni qölga oladi va burğini töxtatadi. Kuptsov burğining töxtaganini «Mercedes»idagi asboblarda köradi. Maşinasidagi karnaylar bilan jihozlangan video kuzatuv tizimi orqali biznesmen «Qora çaqmoq»ning kimligini bilib, Dimaga qizi uning garovida ekanini aytadi (aslida esa u Yangi yil munosabati bilan talabalar ziyofatida), agar uni qaytarib olişni istasa, nanokatalizatorni unga berişi kerak. Dima Nastyaga qönğiroq qilib, yovuz odam aytgan sözlarning töğriligini tekşirişni boşlaydi, lekin Kuptsov universitetga bostirib kirib, talabalarni qörqitadi, söng Nastyaning telefonini olib, Dimaga javob beradi va unga Qizil maydon ustida uçraşuvni belgilaydi.

Yangi yilni kutayotgan odamlar olomoni ustida osilib turgan Dima Kuptsovga nanokatalizatorni körsatadi va Nastyaga signal bera boşlaydi: «Uç qönğiroq, uç signal, cho-nği-ting» («Tri zvonka, tri signala, vy-ho-di») (oldin Dima Nastyaga otasi tramvay haydovçisi sifatida onasini şu tarzda fara signallari va qönğiroqlar bilan uçraşuvga çaqirgani haqida aytgan edi). Nastya jasorat bilan Kuptsovning maşinasidan sakraydi, Dima uni «Volga»sining kapotiga ilib oladi va yumşoq qilib yangi yilni kutayotgan muskovitlar olomoni örtasiga tuşiradi. Nastya «Qora çaqmoq» uçuvçisida sevimli odamini taniydi, Dima esa Nastyaning qölida unga berilgan oilaviy qimmatbaho buyum — yurak şaklidagi osilmali kulonni köradi.

Almaşuv bölmasligini tuşungan Kuptsov «Qora çaqmoq»ga issiqlik raketalari bilan hujum qiladi. «Volga»ning favqulodda manevrligidan foydalanib, Dima snaryadlarning köpçiligidan qoçadi, lekin u qurilayotgan osmonʼöpar binolardan biri orqali uçib ötganda, raketalardan biri uning maşinasi bortiga tegadi. «Volga»dan çiqib ketgan Dima, bino çetida temir armatura ustida osilib turgan maşinadan, yöqolgan nanokatalizatorni zörğa uşlab oladi va tubsiz çuqurlik ustida osilib qoladi, maşina kapotidagi «buğu»dan uşlab turadi. Kuptsovning ğalabasi uzoq davom etmaydi — Dima maşinani jarlikka ağdarişga muvaffaq böladi, quladigan paytda kabinaga çiqib, dvigatelni işga tuşiradi. Maykov «Volga» dvigatellarining barça zaxiralarini işga soladi va uni vertikal yuqoriga yönaltiradi. «Qora çaqmoq» Kuptsovning maşinasi burniga urilib, birinçi kosmik tezlikni oladi va «Mercedes»ni Yer orbitasiga çiqaradi, u yerda uning nanoyoqilğisi tugaydi. Kuptsov kosmik kostyumsiz, kislorod zaxirasisiz, kosmik radiatsiyadan himoyasiz va dunyo sovuğidan heç narsa bilan himoyalanmagan holda orbitada heç qanday omon qoliş imkoniyatisiz qoladi. Favqulodda konteynerdagi nanoyoqilği tugaşidan oldin, old farralardagi tormoz dvigatellarining oxirgi çiqindisi bilan Dima «Volga»ni yana atmosferaga qaytaradi. Favqulodda paraşyutlar tufayli u Kiyev vokzali yaqinidagi Moskva binolaridan biri tomiga yumşoq qönadi. Jang davomida maşina jiddiy zarar köradi, lekin uning uçuvçisi — superqahramon tirik va soğ-salomat qoladi.

Ertasi kuni Dima va Nastya birga sayr qiladilar. Birinçisining savoliga, «Qora çaqmoq»ning qizi bormi, Nastya javob beradi: «Albatta, bor». Şundan keyin sevişganlar öpişadi.

Filmda, şuningdek, boşida Maykovning Kuptsov maʼruzasiga keçikişiga sabab bölgan keksa odam bilan boğliq komik çiziq ham bor. Bu odam surunkali alkogolik — u osmonda ikki marta tasodifan «Qora çaqmoq»ni köradi va oq isitma (delirium tremens) bilan kasallanganiga qaror qiladi. Hayotidan qörqib, u içişni taşlaydi va ikki içkilikbozdoşini ham bu zararli odatdan voz keçtiradi. Film finalida uçta sobiq alkogolik, professional sport bilan şuğullanuvçilarga aylanib, qorli Moskva böylab yuguriş qiladi va öpişib turgan Dima va Nastya yonidan ötib ketadilar.