Blonde

Loyiha 2010-yil may oyida eʼlon qilingan edi, boş rolni Naomi Watts ijro etişi kerak edi, Andrew Dominik esa rejissyor va ssenariy muallifi bölişni rejalaştirgan edi. Suratga olişni boşlaş 2011-yil yanvarga rejalaştirilgan edi, lekin öşa paytda suratga oliş boşlanmadi. Dominik keyinroq 2013-yilda işni davom ettiriş umidi borligini aytdi. 2014-yil aprelida Jessica Chastain Wattsning örniga Monro rolini ijro etişi kutilgan edi, lekin bir neça oy ötib nomaʼlum sabablarga köra loyihani tark etdi. 2016-yil avgustda Netflix filmni tarqatiş huquqlarini sotib oldi. 2019-yil martda pre-prodakşn boşlanganligi maʼlum böldi. Ana de Armas boş rolni oldi, Brad Pitt, Dede Gardner, Jeremy Kleiner, Tracey Landon va Scott Robertson Plan B Entertainment kompaniyasidan prodyuser bölişdi. Suratga oliş 2019-yil 4-avgustda boşlandi va 6-oktabrgaça Los-Anjelesda davom etdi.

2021-yil yozida Andrew Dominik va Netflix örtasida yakuniy versiya böyiça nizo çiqqanligi maʼlum böldi. Tayyor filmni körgan xizmat rahbarlari haddan taşqari oçiqlik va zörlaş sahnalaridan dahşatga tuşdilar. Ular bu sahnalarni kesişni talab qilişdi, lekin Dominik buning qatʼiy qarşisida edi. Natijada reliz bir neça marta köçirildi. Uzoq muzokaralardan söng Dominikka lentani rejissyor versiyasida çiqarişga ruxsat berildi va unga eng katta yoş çeklovi — NC-17 reytingi berildi. Bu kartina xizmatning şu reytingga ega birinçi original loyihasi böldi.

Filmning jahon premyerasi 2022-yil 8-sentabrda 79-Venetsiya kinofestivalining tanlov dasturi doirasida bölib ötdi. Ertasi kuni lenta Deauvilledagi Amerika kinosi festivalida namoyiş etildi, u yerda Ana de Armas «Gollivudning yuksalayotgan yulduzi» mukofotini oldi. 16-sentabrda film AQŞning bir qator şaharlarida çeklangan prokatga çiqdi. Netflixdagi reliz 28-sentabrda bölib ötdi.

Barça qöşiqlarning mualliflari va prodyuserlari Nick Cave (Andrew Dominikning dösti, uning «Ещё раз с чувством» hujjatli filmi qahramoni) va Warren Ellis böldi.

Film qarama-qarşi şarhlar oldi. Rotten Tomatoes agregatorida uning reytingi 41 % ni taşkil etdi, örtaça baho esa 5.5/10 böldi. Saytning umumiy xulosasiga köra: «„Blonde“ ni tomoşa qiliş qiyin bölişi mumkin, çunki u ekspluatatsiya va unga iştirok etiş haqidagi mulohazalar orasida tebranadi, lekin Ana de Armasning yorqin ijrosi ekrandan bir daqiqa ham köz uzmaslikka majbur qiladi». Metacriticʼda film 100 balldan 50 ball oldi, bu «aralaş yoki örtaça şarhlar» degani.

Filmning Venetsiyadagi jahon premyerasida tomoşabinlar ijodkorlarni 14 daqiqalik turib olqişlar bilan kutib olişdi, bu festival tarixida yilning rekordi böldi. Tanqidçilar Ana de Armasning öyinidan hayratda qolişdi, vizual va operator işini yuqori baholaşdi, lekin Andrew Dominikning rejissyorlik qaraşiga aralaş munosabatda bölişdi: fikrlar bildirildiki, film juda fojiali, çözilgan va ayrim joylarda batafsil va şafqatsiz jinsiy sahnalar hamda boşqa intim lahzalar tufayli yoqimsiz. Empireʼdan Kathryn Bray fikriça, «Blonde» Monroning hayoti sirini oçişga muvaffaq bölmagan: uning fikriça, kartina «doim sevgililarini „dadajon“ deb çaqiradigan va har bir yangi muvaffaqiyatsizlikka öşa titrab yiğlayotgan ingenyu grimasi bilan javob beradigan kiçkina yöqolgan qizni» körsatadi. Vanity Fairʼdan Richard Lawson filmni anʼanaviy biopikka «qiziqarli muqobil» deb atadi, Deadline Hollywoodʼdan Damon Wise esa unda David Lynch filmlariga öxşaş, syurrealistik, dahşatli uslubdagi «qörqinçli film»ni kördi.

The Hollywood Reporterʼdan David Rooney «Blonde» ni «köriş şart» deb atadi, garçi uning «vahşiy haddan taşqiligi va şubhali zöravonligi» bölsa ham. GQʼdan Jack King ham şarhida «şafqatsiz qatʼiyat» haqida yozdi. The Guardianʼdan Leslie Felperin filmni «ajoyib, taʼsirli va juda asabiylaştiruvçi» deb taʼriflab, beş yulduzdan uçtasini qöydi, çunki unda «hammasi haddan taşqari». IndieWireʼdan Sophie Monks Kaufman Armasning öyini va rejissyorlikdan hayratga tuşdi, lekin Monroning tasvirini tanqid qildi: «Bu yerda Marilyn — jozibali, nafas bilan gapiradigan, otasi bilan muammolari bor blondinka. Va bu hammasi, döstlar». New York Timesʼdan Manohla Dargis, «yana bir bor rejissyor [Monroning] ongiga kirişdan köra, uning tanasini örganişga köproq qiziqadi» deb yozdi; tanqidçining fikriça, «Marilyn Monroe 36 yil davomida boşidan keçirgan barça xörlik va dahşatlarni hisobga olsak, uning „Blonde“ning vulgarligidan azob çekmagani — bu yengillik, bu eng yangi nekrofil köngiloçar film bölib, uni ekspluatatsiya qiladi». Los Angeles Timesʼdan Justin Chang filmning «Marilyn Monroeni azob çekiş timsoliga aylantirayotganini», uning oğriğiga şunçalik obsessiv ravişda eʼtibor qaratayotganini yozdi, şuning uçun filmdagi hamdardlikning hatto qisqa lahzalari ham ekspluatatsiyaning yana bir şakli kabi his qilinadi.

Vultureʼdan Bilge Ebiri yozdi: «Baʼzan film hayvonning közlari bilan qarab turilgan göştxonaga öxşaydi». The New Yorker uçun yozgan şarhida Anthony Lane de Armasning öyini va filmning vizual uslubini yuqori baholadi, lekin Monroning tasvirini «yorqin, haddan taşqari çözilgan va adolatsiz» deb keskin tanqid qilib, qahramonga «ayiq xizmati» körsatilganini aytdi. Slant jurnalidan Jake Cole Laynni qöllab-quvvatlab, «Blonde» da «feminizmning eng yomon turini» kördi: «U ayolni „qutqariş“ istagiga şunçalik berilganki, qutqarişni yanada munosib qiliş uçun uni imkon qadar qurbonga aylantiradi». Timeʼdan Stephanie Zaçarek Dominikni «Marilyanning haqiqiy hayotdagi köp qirraliligi uçun joy qoldirmagani» uçun tanqid qildi: tanqidçining fikriça, «Marilyn — yorqin, ötkir, lekin köpinça muammoli aktrisa — Freyd fantaziyalaridagi ataylab nodon blondinka qiyofasida deyarli körinmaydi». The Independentʼdan Jessie Thompson filmga beş yulduzdan bitta yulduz qöydi, uni «tahqirlovçi, ekspluatatsion va ayollarga nafratli», «zerikarli, öziga mamnun va nima demoqçi ekanligi haqida tasavvurga ega bölmagan» deb taʼrifladi.

Romani asosida film suratga olingan Joyce Carol Oates uni «Ana de Armas va Andrew Dominik yaratgan Marilyn Monroning nafis portreti» deb atadi; «agar ulardan biri örnida boşqa kimdir bölganida, ehtimol bunday benuqson natija bölmasdi. Filmning ohangini tasniflaş qiyin: na syurrealistik, na töliq realistik, na „dahşatli“, lekin dahşat qörquvi bilan singdirilgan». Ana de Armas alohida maqtovga sazovor böldi, yozuvçi uning öyinini «hayratlanarli» deb atadi. Aktrisa Jamie Lee Curtis, aktyor Tony Curtisning qizi, u Monro bilan «Some Like It Hot» filmida birga suratga tuşgan, filmning qöpol montajini körgaç, şunday dedi: «Men polga yiqildim. Bunga işona olmadim. Ana butunlay yöqolib ketdi. U Marilyn edi». Filmda Monroning uçinçi eri Arthur Millerni öynagan Adrien Brody kartina haqida şunday fikr bildirdi: «Bu ajoyib va kuçli. Andrew Dominik şunçaki hayratlanarli, va u bilan işlaş imkoniga ega bölganimdan juda minnatdorman. U juda isteʼdodli, Ana de Armas esa şunçaki dahşatli darajada ajoyib. U Marilyn sifatida ham, Norma Jeane sifatida ham tengsiz. Juda işontiradi». Filmning prodyuserlaridan biri Brad Pitt de Armas «bu rolda fenomenal» ekanini taʼkidladi: «Bu murakkab vazifa edi, filmni yaratiş ön yil davom etdi. Faqat Anani topgandan keyingina biz nihoyat finişga yetişimiz mumkin böldi».

Film NC-17 eng katta yoş reytingi berilgani haqida xabar tarqalgaç bahslarga sabab böldi; köpçilik film Monroga nisbatan ekspluatatsion bölib qolişidan xavotirda edi. Screen Dailyʼga bergan intervyusida reyting haqida gapirgan Dominik şunday dedi: «Bu talabçan film. Agar u tomoşabinga yoqmasa, bu gödaklarça tomoşabinning muammosi. U davlat lavozimiga nomzod emas».

Treylerlar çiqqandan söng de Armasning Monro rolidagi tanlovi baʼzi tomoşabinlar orasida salbiy reaksiya uyğotdi: uning etnik kelib çiqişi Monronikiga mos kelmasligi, nutqida kuba aksenti sezilgani haqida fikrlar paydo böldi. Monroning rasmiy vakillari — The Marilyn Monroe Estate kompaniyasi — de Armasni qöllab-quvvatlab bayonot berdi: «Marilyn Monroe — avlodlar va tarixdan taşqariga çiqadigan, Gollivud va pop-madaniyatning yagona ikonasi. Bu rolni oladigan har qanday aktyor unga katta masʼuliyat yuklanganini biladi. Treylerga qarab, Ana de Armas ajoyib tanlov ekanini aytiş mumkin. U Marilyn Monroning jozibasini, insoniyligini va zaifligini aniq yetkazdi. Filmning töliq körinişini körişga sabrimiz yetmayapti!».

«Kinopoisk» va /Film naşrlari «Blonde» ni 2022-yilning eng yaxşi filmlari röyxatiga kiritdi. Şu bilan birga, Entertainment Weekly va WhatCulture naşrlari uni yilning eng yomon kartinalari qatoriga kiritdi.

«Blonde» «Golden Raspberry» antimukofotiga eng köp nominatsiyalar (sakkiztasi) böyiça yetakçi böldi. Natijada u 2023-yilda antimukofotning «eng yomon film»i deb topildi va «eng yomon ssenariy» antimukofotini oldi.