Bombay Talkies

Kiriş

Syujet hind kinosini nişonlovçi antologiya sifatida birlaştirilgan törtta alohida qisqa filmdan iborat. Har bir qism yetakçi zamonaviy rejissyor tomonidan suratga olingan bölib, şaxsiy özlik va badiiy halollikdan tortib ota-ona kutişlari va avlodlar aylanmasigaça bölgan mavzularni yoritadi.

Ajeeb Dastaan Hai Yeh (rejissyor Karan Johar)

Yigit Avinaş otasi bilan töqnaşib, özining gomoseksual ekanini qatʼiy aytadi va oilasi uni şarmanda qiliş uçun işlatgan haqoratli yorliqlarni rad etadi. Ruhan ezilgan, lekin yangidan boşlaşga qaror qilgan Avinaş ota uyini tark etadi. Temir yöl bekatida u «Ajeeb Dastaan Hai Yeh» maşhur qöşiğini kuylayotgan yoş qizga duç keladi.

Avinaş jurnalda stajyor bölib işga kiradi va u yerda Gayatri bilan tanişadi. Gayatri qatʼiy odam Devga uylangan. Avinaş Gayatriga özining jinsiy yönalişini aytganida, uning progressiv va heç narsadan xafa bölmagan munosabati ular örtasida çuqur döstlik uyğotadi. Avinaşning tuğilgan kunida Gayatri uni uyiga keçki ovqatga taklif qiladi. Oldindan u Devni, körinib turgan darajada noqulay ahvoldagi eriga, hamkasbi gomoseksual ekanini aytib qöygan edi.

Keçki ovqat vaqtida Avinaş va Dev eski hind kinosiga bölgan umumiy iştiyoqi orqali yaqinlaşadi. Ular orasidagi bir lahzalik jismoniy yaqinlik Devda sezilarli reaksiya uyğotadi. Ertasi kuni Gayatri uyda yöqligidan foydalanib, Avinaş Devning uyiga boradi, unga musiqa CDʼsini beradi va uni öynoqi ohangda «çiqib kelişga» undaydi. U Devni qöşiq kuylaydigan yoş qizning oldiga olib boradi, qiz «Lag Jaa Gale» qöşiğini ijro etadi. Dev qattiq taʼsirlanib, qizga katta miqdorda pul beradi. Qiz pulni öz ukalari-singillarini boqiş uçun işlatişini aytganda, Dev uni yolğon gapirayotganini nazarda tutib istehzo bilan söraydi, qiz esa qisqagina qilib öz halolligini himoya qiladi.

Avinaş Dev yaşirin gomoseksual ekanligiga işonç hosil qiladi. Biroq ertasi kuni uning kutganlari barbod böladi: Gayatri xursand bölib, u va Dev juda şiddatli bir keçani birga ötkazganini aytadi. Özining mavjudligi Devning bostirilgan istaklarini uyğotganini anglagan, aççiqlangan Avinaş uni ish joyida töxtatadi. Avinaş uni his-tuyğuli quçoqlaşga uringanda, uyalgan va ğazablangan Dev uni şafqatsizlarça kaltaklaydi. Bu zarba Avinaşda öz otasining avvalgi jismoniy zöravonligi bilan boğliq bostirilgan travmani qayta uyğotadi.

Keyinçalik ikkilanayotgan Dev keçirim söraş uçun Avinaşning kvartirasiga keladi. Inkor va istak örtasida qolgan Dev Avinaşni yana kaltaklaydi, söngra şiddat bilan öpayni boşlaydi. Dev yana zöravonlik qilişni boşlaganda, ğazablangan Avinaş uni haydab yuboradi. Avinaş darhol haqiqatni aytiş uçun Gayatrini qidiradi. Jahli çiqqan Gayatri uni tinglaşdan boş tortadi va uyiga qarab çiqib ketadi. Dev kelib, uni öpmoqçi bölganda, Gayatri uni itaradi. U şuni anglaydiki, nikohlari buzilişiga uning özining yetarli emasligi emas, balki eri içida bostirilgan jinsiy istaklari sabab bölgan. Özini erkin deb eʼlon qilgan Gayatri munosabatni tugatadi.

Filmning yakuni ğamgin montaj bilan tugaydi: Avinaş yolğiz öz karavotida ötiradi; Gayatri mustaqil ravişda yuziga bezak beradi; uysiz qolgan Dev esa yoş qöşiqçi qiz yonida turadi. Qiz pul söraganda, Dev pulim yöq deydi. Qiz uni yolğonçi deb ayblaydi, Dev esa uning avvalgi sözlarini böşgina takrorlaydi — yolğon gapiriş yomon — bu esa uning butun hayoti va nikohi yolğon ustiga qurilganini körsatadi.

Star (rejissyor Dibakar Banerjee)

Satyajit Rayning «Patol Babu, Film Star» qissasi asosida yaratilgan syujet otasi vafot etganidan keyin xotini va kasal qizini boqiş uçun kuraşayotgan, muvaffaqiyatsiz sahna aktyori Purandar haqida. Qizi doim otasining teatrlaştirilgan hikoyalarini intiqlik bilan kutadi, lekin otasining tuşkun holati uni muntazam ravişda hafsalasi pir qiladi. Xotini ish topişga undaydi, lekin mağrur Purandar ish izlab bormaydi, imkoniyatlar özi topib kelişini kutadi.

Tasodifan u köçadagi olomon orasidan tanlanadi va kinosuratga oliş paytida yetakçi aktyor bilan tasodifan töqnaşib ketadigan piyoda rolini öynaydi. Sценariyni söraganda, uning butun roli faqat bitta böğinli undov — «Eh!» ekanini bilib, u ruhan tuşkunlikka tuşadi.

Xörlangan Purandar suratga oliş maydonçasidan ketişni öylaydi. Biroq u özining marhum sahna ustozini köradi, ustoz unga aktyor rolga butun fidoyilik bilan yondaşsa, heç qanday rol ahamiyatsiz emasligini eslatadi. Ruhlanib, Purandar maydonçaga qaytadi va özining jismoniy improvizatsiyalarini ham qöşgan holda nuqsonsiz, çuqur öylangan ijro namoyiş etadi, bu rejissyorlarning keng maʼqullaşiga sazovor böladi. Mehnatiga haq olişni kutmay, Purandar badiiy qoniqiş bilan maydonçani tark etadi. U uyga şoşiladi va qiziga özining kinotajribasini jonli hikoya qilib beradi; qizi quvonadi va nihoyat uning hikoyalarga bölgan orzusi amalga oşadi.

Sheila Ki Jawaani (rejissyor Zoya Akhtar)

Ön ikki yoşli Vicky Bollivud raqslariga yaşirinça qattiq iştiyoq bilan qiziqadi. Qatʼiy otasi esa uni anʼanaviy erkaklarga xos sport turlari bilan şuğullanişga majbur qiladi va uni qattiq futbolçi qilişga harakat qiladi. Aktrisa Katrina Kaifning sodiq muxlisi bölgan Vicky «Sheila Ki Jawani» qöşiğining xoreografiyasini yodlab oladi. Ota-onasi uydan çiqib ketganda, u onasining kiyimlarini kiyib, erkin raqs tuşadi. Oxir-oqibat, uni qaytib kelgan ota-onasi tutib oladi va xulqi uçun qattiq tanbeh beradi.

Keyinroq, televizion intervyuni tomoşa qilayotganda, Vicky Katrina Kaifning jamiyat qoidalarini buziş, taşqi tösiqlarga qaramay orzular ortidan boriş va boşida ehtiroslarni asrab-avaylaş haqida gapirganini eşitadi. Uning sözlaridan ilhomlangan Vicky davom etiş uçun jasorat topadi. Şu orada Vicky singlisi maktab ekskursiyasiga bormoqçi böladi, lekin otasi unga zarur bölgan ₹2 000 pulni bermaydi, çunki oila uy xarajatlarini Vickyning istamagan futbol maşğulotlariga sarflab bölgan.

Ota-onasining taʼlimdan köra Vicky yoqtirmaydigan sportga ustunlik berişidan norozi bölgan singlisi öz noroziligini bildiradi. Vaziyatning tizimli adolatsizligini anglagan Vicky yeçim topadi. U kerakli pulni topiş uçun raqs tuşişni taklif qiladi. Birgalikda aka-singil taşlab qöyilgan garajda mahalla bolalari uçun kiçik, çiptali raqs keçasini taşkil qiladi, u yerda Vicky sevimli kino qöşiqlariga oçiqdan-oçiq va faxr bilan raqs tuşadi.

Murabba (rejissyor Anurag Kaşyap)

Allahabaddan kelgan yigit Vijay, oğir kasal otasining sönggi, ğalati istagini bajariş uçun Mumbayga boradi. Otasi bu istak unga maʼnaviy tasalli berib, umrini uzaytirişiga işonadi, şuning uçun Vijaydan Bollivudning superstari Amitabh Baççanni topib, unga uyda tayyorlangan murabbadan (meva qaymoqi) bir parça yediriş va qolgan yarmini qaytarib olib kelişni söraydi.

Mumbayda Vijay aktyorning kuçli xavfsizlik tizimini çetlab ötişda oğir sinovga duç keladi. Oçlik va pulsizlikdan azob çekib, omon qoliş uçun mayda işlarga kirişga majbur böladi, lekin oxir-oqibat Bachchan bilan qisqa şaxsiy uçraşuvga erişadi. Vijayning çidamliligidan taʼsirlangan aktyor uning iltimosini bajaradi, murabbaning yarmini yeydi va qolganini qaytaradi.

Ğolib kayfiyatda Vijay Allahabadga qaytiş uçun poyezdga çiqadi va yöl hamrohlariga sayohati haqida faxr bilan gapirib beradi. Fojia şundan boşlanadi: bir şafqatsiz yölovçi şişa idişni sindiradi, boşqasi tasodifan qolgan murabbani ezib taşlaydi. Yuragi ezilgan va otasining umidini saqlab qolişga intilgan Vijay uyga yetib kelişdan oldin yangi idiş va yangi murabba sotib oladi.

U almaştirilgan murabbani taqdim etganda, otasi darhol aldovni sezadi va asl idiş singanini töğri taxmin qiladi, şu sababli Vijay haqiqatni tan olişga majbur böladi. Kulimsirab, ota avlodlar orasida yaşirin qolgan sirni oçadi: ön yillar oldin uning öz otasi unni Mumbayga xuddi şunday topşiriq bilan jönatgan edi — superstar Dilip Kumarga asal solingan idişga barmoğini botirtiriş kerak edi. U aktyorga yetib borganda, asal çumolilar bilan qoplangan edi va Dilip Kumar rad etdi. Ölayotgan otasini tinçlantiriş uçun Vijayning otasi asalni jimgina almaştirgan, barmoğini unga botirgan va uni haqiqiy deb körsatgan. Uning bobosi esa bexabar holda asalni yillar davomida yeb, uzoq umr körgan. Film Vijayning otasi hayotning muqarrar ravişda aylanib kelişi haqidagi mulohazasi bilan yakunlanadi.