Borat. Ikkinçi qism: Asaşay rejimiga ulkan pora yetkazib beriş, bir vaqtlar uluğ Qozoğiston xalqi manfaati uçun (ingl. Borat Subsequent Moviefilm: Delivery of Prodigious Bribe to American Regime for Make Benefit Once Glorious Nation of Kazakhstan), qisqaça «Borat 2» — Jeyson Uolinerning ingliz komigi Sasha Baron Koen ssenariysi asosida suratga olingan, Britaniya-Amerika psevdohujjatli komediyasi. Koen filmda boş rolni ijro etgan. Bu «Borat» filmining davomi. Film 2020-yil 23-oktabrda Amazon Prime Video videoxizmatida çiqdi. U «Oskar» mukofotiga nomzod bölgan filmlar orasida asl nomi eng uzun (asl nusxada 110 belgi) film hisoblanadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Sacha Baron Cohen, Maria Bakalova, Tom Hanks
3Syujet
Boratning Amerikaga birinçi safaridan keyin Qozoğistonni masxara qila boşlaşdi, şuning uçun jurnalistni…
Boratning Amerikaga birinçi safaridan keyin Qozoğistonni masxara qila boşlaşdi, şuning uçun jurnalistni GULAGga jönatişdi. 14 yil ötgaç, Boş vazir Nazarboyev Boratni kabinetiga çaqirib, unga yangi topşiriq beradi. U Amerikada endi yangi yaxşi hukmdor — Makdonald Tramp borligini aytadi. Tramp Vladimir Putin, Jair Bolsonaro, Kim Çen In va Kenneth West kabi «zör» jahon rahbarlari bilan döst. Nazarboyev ham Trampning şu döstlar doirasiga kirişni xohlaydi. U Boratga Amerikaga borib, vitse-prezident Mayk Pensga maymun Jonni, Qozoğiston madaniyat vaziriga va mamlakatdagi birinçi porno yulduziga sovğa qilişni buyuradi. Ketişdan oldin Borat qişloğiga boradi va uning uyini yovuz qöşnisi egallab olganini, şuningdek, ön beş yoşli qizi Tutar borligini bilib oladi.
Borat AQŞga yuk kemasida yetib boradi va yölda köplab öyin-kulgilarga duç keladi, Jonni esa kruiz kemasida suzadi. Texasga kelgaç, Borat özining maşhur şaxs ekanini bilib qoladi. U Jonni solingan konteynerni kutib oladi, lekin unda uning qizi böladi, u safar davomida maymunni yeb qöygan edi. Borat faks orqali Nazarboyevga voqeani xabar qiladi, u esa uni qatl qiliş bilan tahdid qiladi. Oxir-oqibat Borat Pensga maymun örniga öz qizini sovğa qilişga qaror qiladi. U Tutar uçun qafas sotib oladi, uni salonlar va dökonlarga olib boradi, kiyintirib, jozibali qilmoqçi böladi. Turli ayollar Tutarga xonim bölişni örgatadi. Qizining mahoratini sinaş uçun Borat uni debyutantlar balига olib boradi, lekin Tutarning hayz körişi tufayli ular odatdagi ota-qiz raqsi örniga unumdorlik raqsini ijro etişadi. Tutar tasodifan öyinçoq bolani yutib yuboradi va ayollar salomatligi markaziga boradi, u yerda ruhoniy qiz homilador bölgan deb öylab, uni abort qilişdan qaytaradi.
Tutarni sovğa qiliş uçun Borat konservatorlar konferensiyasiga kiradi va niqob sifatida Ku-kluks-klan kostyumini kiyib oladi. Hojatxonada u Tramp qiyofasiga kiradi va qizini yelkasiga ortib, Pensga taqdim etmoqçi böladi, lekin qöriqçilar unga xalaqit berişadi. Tutar Trampning boşqa har qanday döstiga uni sovğa qilişni taklif qiladi. Maykl Flinn, Maykl Koen, Stiv Bannon va Pol Manafort allaqaçon hibsga olingan, Rudi Julianiy esa hali ozodlikda. Bu siyosatçi haqida qandaydir yozişgan edi, unda u töla kökrakli ayol bilan munosabatda ekan, şuning uçun Borat Tutarning kökragini kattalaştirişga qaror qiladi. Operatsiya uçun pul topiş maqsadida u sartaroş bölib işga kiradi. Tutar qora tanli enaga bilan qoladi va uning bilan muloqot qiliş orqali otasi uni butun umri davomida seksistik yolğon bilan örab kelganini tuşunadi. U respublikaçilar ayollar klubi hojatxonasida özini qondirişga urinadi va qinning qölini tişlamayotganidan juda hayron böladi. Otasi bilan uçraşganda Tutar Xolokost bölmagan, deb eʼlon qiladi va buni Facebookdagi Xolokostni inkor etuvçilar sahifasiga tayanib asoslaydi, söngra ketib qoladi.
Hayron bölgan Borat öz joniga qasd qilişga qaror qiladi. U stereotipik yahudiy kiyimini kiyib, sinagogaga boradi va u yerda navbatdagi otişmani kutadi. U yerda Borat ikki yahudiy buvisi bilan uçraşadi va ulardan Xolokost haqiqatan ham bölganini bilib oladi. Kötarinki kayfiyatda u qizini qidirişga otlanadi, lekin şahar koronavirus pandemiyasi tufayli böşab qolganini köradi. Ikki fitna nazariyasi tarafdori Boratga ular bilan birga özini izolyatsiya qilişga ruxsat berişadi. U Tutar reporter bölib, Olimpiyada karantinga qarşi ötayotgan «Huquqlar uçun yuriş»ni yoritişini bilib oladi. Yangi döstlari bilan Borat öşa yurişga boradi. Tutar, agar otasi Julianiyga qizini bermasa, vatanida uni öldirişlarini bilib, yordam berişga rozi böladi. Biroq Borat qora tanli enaga bilan gaplaşgaç, qizini sevişini va uni heç kimga bermoqçi emasligini tuşunadi. Tutar Julianiy bilan intervyu oladi va uni öziga jalb qilişga urinadi. Intervyudan keyin ular yotoqxonaga kirişadi, lekin tösatdan u yerga Borat yugurib kiradi va qizi örniga özini taklif qiladi. Vazifasini bajara olmagan u Qozoğistonga qaytib ketadi.
Uyda Borat Nazarboyev uni dunyoga Qozoğistonni masxara qilgani uçun öç oliş uçun işlatganini bilib oladi: safardan oldin uni koronavirus bilan zararlaşgan, u nol-bemor bölgan va Amerikaga suzib ketayotib, kasallikni butun sayyoraga tarqatgan. Borat Nazarboyevning eʼtirofini yozib oladi va boş vazirni şantaj qiladi. Boş vazir taslim bölişga va islohotlar boşlaşga majbur böladi. Mamlakatda ayollarga nisbatan duşmanona köplab qonunlar bekor qilinadi, Tutar esa jurnalist böladi.
4Rollarda
Sasha Baron Koen — Borat…
Sasha Baron Koen — Borat Sagdiyev
Mariya Bakalova — Tutar Sagdiyeva
Dani Popesku — boş vazir Nazarboyev
Jinis Jons — enaga
Rudi Julianiy — kameo
Mayk Pens — kameo
Tom Xenks — kameo
Rita Uilson — kameo
5Işlab çiqariş
Filmni suratga oliş rejalari haqida birinçi xabarlar 2007-yildayoq paydo bölgan, lekin keyinçalik ular rad…

Filmni suratga oliş rejalari haqida birinçi xabarlar 2007-yildayoq paydo bölgan, lekin keyinçalik ular rad etilgan. 2020-yil sentabr oyi boşida film töliq suratga olinib, montaj qilingani va kino sanoati rahbarlariga namoyiş etilgani maʼlum böldi. Şu bilan birga, kartina kulgili darajada uzun nom oldi. 2020-yil 1-oktabrda filmning birinçi teaseri va tölaqonli treyleri taqdim etildi. 2020-yil 23-oktabrda, AQŞ prezidentlik saylovlari arafasida, filmning raqamli relizi bölib ötdi.
Ekranda filmning uçta nom varianti paydo böladi: «Boratning vitse-prezident Mixail Pensga, yaqinda kamsitilgan Qozoğiston xalqi manfaati uçun seksual maymun körinişidagi sovğasi», söngra «Boratning qizi Mixail Pensga, kamsitilgan Qozoğiston xalqi manfaati uçun sovğasi» va nihoyat «Borat Rudi Julianiyga seksual sovğa taqdim etadi, oxirgi urinişda Boratni qatldan qutqariş va kamsitilgan Qozoğiston xalqiga foyda keltiriş uçun». Rasmiy töliq nom yakuniy titrlarda körsatiladi.
«Borat 2» saundtrekiga rossiyalik elektro-reyv guruhi Little Big ijrosidagi «Gonna Make You Sweat (Everybody Dance Now)» qöşiqning kaver-versiyasi kiritilgan.
6Baholar
Metacritic saytida «Borat 2» 100 balldan 68 ball oldi, bu «umuman olganda qulay» şarhlarni bildiradi. Rotten…

Metacritic saytida «Borat 2» 100 balldan 68 ball oldi, bu «umuman olganda qulay» şarhlarni bildiradi. Rotten Tomatoes saytida uning reytingi 10 balldan 7,2 ni taşkil etdi. Uşbu saytdagi şarhlovçilarning 85 foizi filmni ijobiy baholadi va Sasha Baron Koenning komik isteʼdodi Amerika madaniyatidagi nomaqbul jihatlarni foş etişning «ötkir vositasi» bölib qolayotganini tan oldi. Köplab şarhlarda film umuman ijobiy şarhlarga sazovor bölgani aytilgan, garçi BBC va Reuters tanqidiy konsensusni «aralaş» deb taʼriflagan.
IndieWireʼdan Erik Kon filmga 5 balldan 5 ball qöydi va yozdi: «Oxirgi çiqişidan 14 yil ötib, Borat hali töliq uyğonmagan, lekin uning vaqti keldi: bu kuydiruvçi hazil heç qaçon bunçalik zarur tuyulmagan edi. Faollik va tomoşabopligini uyğunlaştirgan holda, Baron Koenning bugungi kungaça eng yaxşi filmi bizga dunyodan qörqiş uçun yangi sabablar beradi, lekin şu bilan birga undan kuliş imkonini ham beradi». Chicago Sun-Timesʼdan Richard Roper filmga 4 yulduzdan 3 yulduz qöyib, yozdi: «Borat… AQŞga qaytib keldi — qariganroq, ahmoqroq, ança maşhurroq va ehtimol, 2006-yildagidan ham köproq siyosiy notöğri va haqoratli darajada kulgili». The Guardianʼdan Piter Bredşou filmga 5 yulduzdan atigi 3 yulduz qöydi, baribir unda «bir neçta haqiqatan ham kulgili va ötkir siyosiy lahzalar» borligini tan oldi. The A.V. Clubʼdan Jessi Xassenjer filmga «törtlik» qöyib, uni «köpinça kulgili va baʼzan qiziqarli syujetli» deb atadi. New York Timesʼdan Devika Giriş «Borat»ning davomi birinçi film kabi şokoloqli va ötkir emasligini taʼkidladi.
The Daily Telegraph uçun şarhida Robbi Kollin filmga 5 yulduzdan 2 yulduz berdi va uni «umidsiz darajada eskirgan», «yarim şakllangan va zaif boğlangan hazillar zanjiri» deb atadi. Chicago Tribune kinojurnalisti Maykl Fillips ham 2 yulduz berib, davomni birinçi filmga qaraganda «qöpolroq» va «sentimentalroq» deb atadi. The Wrapʼdan Alonso Dyuralde filmga salbiy munosabat bildirib, unga «satira jasadini qayta tiriltirişda qahramonona muvaffaqiyatsizlikka uçraganini» yozdi. Birinçi film haqida özini «öta muxlis» deb eʼlon qilgan Dyuralde yozdi: «Davom kelajakda (umid qilamizki, baxtliroq kelajakda) retrospektivda kulgili tuyulişi mumkin, lekin hozirça bu asosan yoqimsiz tajriba».
«Virjiniya ştatidagi qozoqlar jamiyati assotsiatsiyasi Amerika va Britaniya kino akademiyalariga, rejissyorlar gildiyasiga va «Oltin globus» mukofotiga murojaat qilib, «Borat 2»ni mumkin bölgan nomzodlar röyxatidan çiqarişga çaqirdi. Faollar komediya «vaytvoşing», etnik stereotiplar, irqçilik, madaniy apropriatsiya va ksenofobiyani tarğib qilayotganiga işonadi». Şunga qaramay, «Kazakh Tourism» xorijiy turistlarni Qozoğistonga jalb qiliş kampaniyasi doirasida özining videoroliklaridan birida «Borat 2»dagi «Very Nice» iborasidan foydalangan. Bu rolik virusli maşhurlikka erişgan va bu ibora endi Qozoğistonning turistik şiori sifatida ilgari surilmoqda. Bu munosabat bilan The New York Timesʼda «Qozoğiston teskari yöldan boradi va «Borat» filmini «Very Nice» [yaxşi] sifatida qabul qiladi» degan maqola çiqqan.
7Mukofotlar va nomzodliklar
«Oskar», 2021. «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» va «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi aktrisa» toifalarida…

«Oskar», 2021. «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» va «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi aktrisa» toifalarida nomzodlik — Mariya Bakalova.
«Oltin globus», 2021. «Eng yaxşi film — komediya yoki myuzikl» va «Komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi aktyor» toifalarida ğalaba — Sasha Baron Koen, şuningdek «Komediya yoki myuzikldagi eng yaxşi aktrisa» toifasida nomzodlik — Mariya Bakalova.
«BAFTA», 2021. «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli» toifasida nomzodlik — Mariya Bakalova.
«Tanqidçilar tanlovi», 2021. «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi aktrisa» toifasida ğalaba — Mariya Bakalova, şuningdek «Eng yaxşi komediya filmi» toifasida nomzodlik.
«AQŞ prodyuserlar gildiyasi mukofoti», 2021. «Eng yaxşi film» toifasida nomzodlik — Sasha Baron Koen, Monika Levinson va Piter Beynxem.
«AQŞ kinoaktyorlar gildiyasi mukofoti», 2021. «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi ayol roli» toifasida nomzodlik — Mariya Bakalova.
«AQŞ ssenaristlar gildiyasi mukofoti», 2021. «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» nominatsiyasida ğalaba — Sasha Baron Koen, Entoni Xayns va Den Suimer.
8Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB9Franşiza tartibida
2 film
10Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Борат 2» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
