2009-yil aprelda Afrika sohillari yaqinida somalilik qaroqçilar AQŞ bayrogi ostida suzuvçi MV Maersk Alabama konteyner kemasini egallaşga uriniadi. Ekipaj qarşilik körsatadi, biroq qaroqçilar bortga çiqib, kapitan Richard Fillipsni garovga olib ketadi. Bu ikki yuz yil içida AQŞ bayrogi ostidagi birinçi yuk kemasining qaroqçilar tomonidan egallanişi böldi.
Filmni britaniyalik rejissyor Paul Greengrass suratga olgan, boş rolni Tom Hanks ijro etgan. Qaroqçilar yetakçisi Abduvali Musa rolida Barkhad Abdi çiqadi. Ssenariy muallifi Billy Ray, musiqasi Henry Jackman. Film biografik triller-boevik janrida, Trigger Street Productions studiyasi tomonidan tayyorlangan. 2013-yil 11-oktabrda AQŞda prokatga çiqqan, u «Oskar» mukofotiga 6 ta nominatsiyaga sazovor böldi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Tom Hanks, Catherine Keener, Chris Mulkey
·Ensiklopediyadan
Hmm, I need to be careful: the heading and text should be translated into Uzbek, not left in English. Let me produce the translation.
Note: the system reminder appears inside the user turn, so itʼs not from the user; Iʼll ignore it and proceed normally. The text provided is a Wikipedia article (Russian version given), which Iʼm translating — thatʼs fine.
Output:
«Kapitan Fillips» (ingl. Captain Phillips) — 2013-yilda suratga olingan amerikalik biografik jangari-triller, britaniyalik rejissyor Pol Grinqrassning sakkizinçi töliq metrajli filmi. Film 2009-yilning aprelida Maersk Alabama kemasining egallab olinişi asosida yaratilgan bölib, kapitan Richard Fillipsning hikoyasini aks ettiradi — somalilik qaroqçilar garovga olgan amerikalik savdo flotining dengizçisi haqida. Filmda Tom Xenks Fillips rolida, şuningdek Barxad Abdi qaroqçilar yetakçisi Abduvali Musa rolida suratga tuşgan.
Billi Reyning ssenariysi Fillipsning 2010-yilda çiqqan «Kapitanning burçi» kitobiga asoslangan bölib, uni Fillips Stefan Talti bilan hamkorlikda yozgan. Skott Rudin, Dana Brunetti va Mayk De Luka loyihaning prodyuserlari böldi. Film 2013-yil 27-sentabrda Nyu-York kinofestivalida premyerasini ötkazdi, 2013-yil 11-oktabrda esa ekranlarga çiqdi. Film tanqidçilar tomonidan ijobiy baholangan holda tijorat jihatdan ham muvaffaqiyatli bölib, 55 million dollar byudjet bilan prokatda 220 million dollar yiğdi. Film «Oskar» mukofotiga 6 ta nominatsiyaga sazovor böldi, jumladan «Eng yaxşi film», «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» va «Eng yaxşi ikkinçi rejadagi erkak roli» (Abdi uçun) nominatsiyalari.
3Syujet
2009-yilda Richard Fillips Oman şahridagi Salaladan Mombasaga (Keniya) yönalgan, qurolsiz konteyner kemasi MV…
2009-yilda Richard Fillips Oman şahridagi Salaladan Mombasaga (Keniya) yönalgan, qurolsiz konteyner kemasi MV Maersk Alabama qömondonligini qabul qiladi, buyruq Guardafui böğozi orqali ötiş edi. Afrika şoxi sohillaridagi qaroqçilik faolligidan xavotirlanib, u va birinçi yordamçi Şeyn Merfi kemada qatʼiy xavfsizlik çoralarini köradi hamda maşğulotlar ötkazadi. Maşq paytida kapitan kemani ikkita qayiqda kuzatib kelayotgan somalilik qaroqçilarni payqaydi va Fillips yordam çaqiradi. Qaroqçilar radioeşittirişlarni tinglaşini bilgan holda, u harbiy kemani çaqirayotgandek qiladi va havodan zudlik bilan qöllab-quvvatlaş söraydi. Bir qayiq javoban burilib ketadi, boşqasi esa — Abduvali Musa boşçiligidagi, tişigaça qurollangan tört qaroqçidan iborat ekipaj bilan — Maersk Alabama izidan ötişga urinib, dvigateli işdan çiqadi.
Ertasi kuni Musaning qayiği endi ikkita taşqi dvigatel bilan jihozlangan holda, bortida öşa tört qaroqçi bilan qaytib keladi. Fillips va uning ekipajining saʼy-harakatlariga qaramay, qaroqçilar öz trapini kemaga mahkamlaydi. Ular bortga çiqqanida, Fillips ekipajga maşina bölinmasiga yaşirinişni buyuradi, qaroqçilar esa köprikka bostirib kirib, Fillipsni va boşqa ekipaj aʼzolarini nişonga oladi. Fillips Musaga kema seyfidan 30 000 dollar taklif qiladi, lekin Musa kema va ekipajni yuk taşuvçi kompaniyadan millionlab dollar suğurta evaziga ozod qilişni buyuradi. Ular kemani tintuv qilar ekan, Şeyn eng yoş qaroqçi Bilalda sandal yöqligini köradi va ekipajga maşina bölinmasi yölagini singan şişa bilan töşaşni buyuradi.
Boş muhandis Mayk Perri kemani elektr energiyasidan uzadi va pastki qavatlarni zulmatga çömdiradi. Bilal maşina bölinmasiga yetib borganda oyoqlarini kesib oladi, Musa esa qidiruvni yakka özi davom ettiradi. Ekipaj aʼzolari Musani piçoq bilan tahdid qilib qarşi olişadi va uni hamda boşqa qaroqçilarni qutqaruv qayiğiga ötkazib yuborişga kelişib olişadi. Biroq Musaning öng qöli Nur Naji, Fillips ular bilan birga bormasa, Abduvali Musa bilan birga qutqaruv qayiğiga ötirişdan boş tortadi. Hamma qutqaruv qayiğiga joylaşgaç, Naji Fillipsga hujum qiladi, uni qayiqda qolişga majbur qiladi va qayiqni suvga tuşiradi.
Qutqaruv qayiği Somali tomon yöl olar ekan, qaroqçilar orasida keskinlik kuçayadi, çunki ular ovqat sifatida isteʼmol qilgan ösimlik asosidagi amfetamin tugab qoladi va ular öz vatan kemasi bilan aloqani yöqotadi. Naji hayajonlanadi va ular AQŞ dengiz flotining esminetsi USS Bainbridge tomonidan töxtatilganda, Musaning rahbarligiga şubha bilan qaraydi. «USS Bainbridge» kapitani Frenk Kastellanoga qaroqçilarning Somali sohiliga yetib olişiga har qanday yöl bilan tösqinlik qiliş buyurilgan. Qöşimça kemalar yetib kelganida ham, Musa özi juda uzoqqa borganini va taslim bölmasligini aytadi. Muzokaraçilar uni fikridan qaytara olmaydi va DEVGRU jamoasi aralaşiş uçun paraşyutda tuşadi, şu paytda Fillips qutqaruv qayiğidan qoçişga harakat qiladi, lekin Naji uni tez uşlab olib, kaltaklaydi.
Uç nafar DEVGRU otişmaçisi pozitsiyalarini egallar ekan, Kastellano va DEVGRU tinç yeçim topişda davom etadi va oxir-oqibat qutqaruv qayiğini buksirga oladi. Musa «USS Bainbridge»ga çiqişga rozi böladi, u yerda unga klanining oqsoqollari Fillipsni ozod qiliş uçun pul tölaş böyiça kelişiş uçun kelayotgani aytiladi. Qutqaruv qayiğida Fillips, agar uni öldirişsa, xotiniga xayrlaşuv xatini yozadi, Naji esa hamma narsani öz nazoratiga olişga qaror qiladi. Naji Fillipsning xat yozayotganini payqaydi va uni tortib oladi. Fillips qasos oliş uçun Najini kaltaklaydi, to Bilal uni AK-47 avtomatining qöndoği bilan orqasiga urib tinçlantirgunça.
Qaroqçilar Fillipsni boğlab, közini boğlaşadi, Naji esa Fillipsni yanada qattiqroq kaltaklaydi va Bilal bilan Elmining eʼtirozlari uçun ularni haqorat qiladi, hatto dengiz flotining oqsoqollar muzokaraga kelmagani sababli ularni aldaganini aytadi. Naji Fillipsni otişga tayyorlanganda, «USS Bainbridge» ekipaji buksirni töxtatadi, natijada Elmi, Bilal va Naji muvozanatini yöqotadi. Bu otişmaçilarga uçta aniq öq uziş imkonini beradi va ular bir vaqtning özida uçala qaroqçini öldiradi. Abduvali Musa qaroqçilikda hibsga olinadi va qamoqqa olinadi. Fillips qutqaruv qayiğidan olib çiqiladi va jarohatlariga tibbiy yordam körsatiladi. Şok va dezorientatsiyaga qaramay, u öz hayotini saqlab qolgani uçun qutqaruv jamoasiga minnatdorçilik bildiradi.
Epilogda Richard Fillipsning 2009-yil 17-aprelda Vermontga qaytib, oilasi bilan birlaşgani, Abduvali Musaning qaroqçilikda sudlanib, hozir Indiana ştatidagi Terre-Haute federal islohot majmuasida 33 yil jazo ötayotgani va 2010-yil 25-iyulda kapitan Fillipsning yana dengizga qaytgani bayon etiladi.
4Yaratilişi
Asirlikdan ozod etilganidan köp ötmay, Richard Fillips «Kapitanning burçi» xotira kitobini yozdi, unda boşqa…

Asirlikdan ozod etilganidan köp ötmay, Richard Fillips «Kapitanning burçi» xotira kitobini yozdi, unda boşqa narsalar qatorida bu ajoyib voqea haqida batafsil hikoya qildi. Uning ekranlaştiriş huquqlarini darhol Columbia Pictures kinokompaniyasi sotib oldi va rejissyorlik kursisiga «Oskar» nominanti Pol Grinqrassni ötirdi. Rejissyor örniga Ron Xovard ham daʼvogar edi, keyinroq u «Poyga» filmiga ötib ketdi. Diqqatga sazovor tomoni şundaki, «Poyga»ni avvaliga Grinqrassning özi suratga olmoqçi edi.
Grinqrass öz navbatida boş rolga maşhur aktyor Tom Xenksni tasdiqladi. Xenks keyinçalik, rejissyor bilan işlaşga uni yaqin dösti Met Deymon köndirgani haqida eslagan.
Rolga tayyorgarlik köriş uçun Xenks ikki marta Vermontga uçib bordi, haqiqiy kapitan Fillips bilan uçraşib suhbatlaşiş uçun. Filmning asosiy suratga oliş işlari Maltada, haqiqiy MV Maersk Alabama kemasi bilan töliq bir xil bölgan kemada olib borildi.
5Tarixiy işonçlilik
Kitobni ekranlaştirgan kinokompaniya Maersk Alabama ekipajining köp aʼzolariga filmda ularning tasvirlanişi…

Kitobni ekranlaştirgan kinokompaniya Maersk Alabama ekipajining köp aʼzolariga filmda ularning tasvirlanişi huquqi uçun har biriga 5000 dollar töladi. Bu dengizçilar öz voqealar versiyasini ovoz beriş huquqiga ega emas, lekin hammasi ham bunday bitimga rozi bölmadi. Aynan ular filmdagi Fillipsning qahramonona qiyofasini tanqid qilişdi. Ularning sözlariga köra, yomon obröga ega bölgan Fillips xavfsizlik talablariga beparvo munosabatda bölgan, mağrurligi tufayli va ekipaj istagiga qarşi kemani Somali sohiliga juda yaqin olib borgan. Keyin, hujumdan oldin va hujum paytida kapitan qarşilik rejasini umuman tuzmagan, balki tez orada garovga tuşib, ozod qilingunça heç qanday çora körmagan. Taʼkidlanişiça, «qahramon» tuşunçasiga kema mexanigi Mayk Perri köproq mos keladi, u şaxsan ekipajni yaşirgan, kemani elektr energiyasidan uzgan va qaroqçilar yetakçisini qölga olgan.
6Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB7Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Капитан Филлипс» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.

