«Çungking Express» (xitoyça anʼanaviy: 重慶森林, ingliz tilida: Çungking Express) — Gonkong rejissyori Wong Kar-wai tomonidan 1994-yilda suratga olingan film. Frantsuz yangi tölqini erkinligi, gonkong janr kinosining kuçi va musiqiy videokliplarning zamonaviyligini uyğunlaştirgani tufayli «Çungking Express» xalqaro eʼtirof qozondi.
Film bir-birini ketma-ket hikoya qiladigan va mavzu jihatidan bir-biriga öxşaş ikki hikoyadan iborat bölib, ular ajralişni boşidan keçirayotgan gonkong politsiyaçilari haqida. Birinçi hikoya 223-raqamli politsiyaçi va yoruğ parik taqqan, giyohvand moddalar savdosi bilan boğliq ayol bilan tasodifiy uçraşuviga bağişlangan. Ikkinçi hikoyada 663-raqamli politsiyaçi asta-sekin tez ovqatlaniş joyida işlaydigan Fey ismli qiz bilan yaqinlaşadi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Brigitte Lin, Tony Leung, Faye Wong
3Nom
Filmning nomi Gonkongning ikki tumaniga işora qiladi. Birinçi hikoya asosan Çimsaçöy tumanida, jumladan…

Filmning nomi Gonkongning ikki tumaniga işora qiladi. Birinçi hikoya asosan Çimsaçöy tumanida, jumladan Çungking Mansions majmuasida voqea böladi, ikkinçi hikoyaning asosiy joylari esa Sentral, Midnight Express tez ovqatlaniş joyi joylaşgan Lan Kwai Fong hududi va Central–Mid-Levels eskalatorlar tizimidir. Bu ikki şahar muhiti bir-biriga qarama-qarşi qöyilgan: Çungking Mansions ziç aholi yaşaydigan, köp millatli makon sifatida körsatilgan, Lan Kwai Fong va Central-Mid-Levels esa Ğarb isteʼmol madaniyati va şahar harakatçanligi bilan boğliq.
4Birinçi hikoya
Filmning asosiy qismi Gonkongning turistik tumanidagi keng bozorlar tarmoğida, asosan tunda sodir böladi.…

Filmning asosiy qismi Gonkongning turistik tumanidagi keng bozorlar tarmoğida, asosan tunda sodir böladi. 1994-yil 28-aprelda birinçi hikoyaning asosiy qahramonlari — jinoyatçini quvayotgan 223-raqamli politsiyaçi He Çjiu va ismi nomaʼlum, quyoş közoynagini yeçmaydigan yoruğ parik taqqan ayol birinçi marta bir lahzaga (sözning töğri maʼnosida) bir-biriga töqnaşadilar. «Bizni millimetrning öndan bir qismi ajratib turardi… 57 soatdan keyin men bu ayolga oşiq böldim», — deydi politsiyaçi öz monologida.
Mey ismli qiz, unga He Çjiu 5 yil davomida oşiq bölgan, 1-aprelda u bilan ajraşadi. Bu qadamning jiddiyligiga işonç hosil qiliş uçun u qizga öz fikrini özgartirişi uçun bir oy muhlat berişga qaror qiladi. Har kuni u oziq-ovqat dökonidan bölajak qizi yaxşi köradigan, yaroqlilik muddati 1-mayga bölgan konservalangan ananas bankasini sotib oladi. Ularning munosabatlari «yaroqlilik muddati» tugaydigan sana uning tuğilgan kuniga ham töğri keladi.
223-raqamli politsiyaçi hikoyasi bilan parallel ravişda giyohvand moddalar kontrabandasi bilan şuğullanadigan yoruğ parik taqqan ayolning hayoti ham körsatiladi. U bu maqsadda Janubiy Osiyodan kelgan odamlardan foydalanadi, lekin navbatdagi operatsiya vaqtida uning yordamçilari uni aldab, butun tovar bilan birga ğoyib bölişadi. Yöqolişni tekşirib, u muhojirlar yaşaydigan hududda aholidan befoyda söraydi. Oxir-oqibat u haqiqatni biliş va maqsadiga erişiş uçun bir savdogarning bolasini öğirlaydi. Şundan keyin duşmanlari uni tutmoqçi böladilar, lekin parikli ayol ketayotgan metro vagonida qoçib qutuladi.
30-aprel keçqurun birinçi hikoyaning ikkala asosiy qahramoni Bottoms Up klubiga dam olişga keladi. Birinçi uçragan ayolga oşiq bölişga öziga vaʼda bergan He Çjiu barda sirli parikli ayolni köradi. Ança içgandan söng ular birga mehmonxona xonasiga ketişadi, u yerda ayol uxlab qoladi. He Çjiu butun tunni televizorda filmlar tomoşa qilib ötkazadi, tong otganda esa notaniş ayolning poyabzalini tozalab, mehmonxona xonasidan çiqib ketadi. U böş stadionga boradi, yuguriş maşğulotini bajaradi va öz peyjerini öşa yerda qoldirişga qaror qiladi, çunki bölajak qizidan xabar oliş umidini butunlay yöqotgan. Oxirgi daqiqada u yangi xabar haqidagi bildirişnoma eşitadi — sirli ayol uni tuğilgan kuni bilan tabrikladi. He Çjiu buni heç qaçon unutmasligiga qasam içadi.
Yoruğ parik taqqan ayol öz tovarining yöqolişini uyuştirgan giyohvand moddalar savdogarini öziga jalb qiladi va uni revolverdan bir neça öq uzib öldiradi. U parikni taşlab, quvğinçilaridan yaşirinadi. Uning bitta samolyot çiptasi bor, u 1-mayda uçadi (uçiş manzili aytilmaydi).
5Ikkinçi hikoya
Ikkinçi hikoyaning asosiy qahramoni — Vey, u ham politsiyaçi, uning raqami 663. U, 223-raqamli politsiyaçi…

Ikkinçi hikoyaning asosiy qahramoni — Vey, u ham politsiyaçi, uning raqami 663. U, 223-raqamli politsiyaçi kabi, bölajak qizi bilan ajraşişni boşidan keçiradi, u esa styuardessa bölib işlaydi. Ularning munosabatlari tugagandan söng bir muddat ötib, u Midnight Express tez ovqatlaniş joyiga keladi, 663-raqamli politsiyaçi esa bu yerga har kuni taşrif buyuradi, va u 663-raqamli politsiyaçi uçun xat qoldiradi. Xat içida yozuvdan taşqari uning kvartirasining qöşimça kalitlari ham bor.
Fey ğalati qiz. U tez ovqatlaniş joyida işlaydi va 663-raqamli politsiyaçiga yaşirinça oşiq. Fey unga xat haqida gapiradi, uning mazmuni bilan tez ovqatlaniş joyidagi barça xodimlar allaqaçon tanişib çiqqan, lekin u bölajak qizining sözlarini öqişga jurʼat etolmay, uni keyinga qoldirişga qaror qiladi. Kalitlarni qölga kiritgan Fey Veyning kvartirasiga bir neça marta taşrif buyuradi va asta-sekin uyni tartibga keltira boşlaydi. Bu özgarişlar politsiyaçiga ijobiy taʼsir körsatadi.
Oxir-oqibat 663-raqamli politsiyaçi uning taşriflaridan xabar topadi va Feyning unga nisbatan his-tuyğulari borligini tuşunadi. U Feyni «Kaliforniya» barida uçraşuvga çaqiradi, lekin belgilangan vaqtda u kelmaydi. Tez ovqatlaniş joyining egasi va Feyning amakivaççasi uning haqiqiy Kaliforniyaga uçib ketganini aytadi va unga qölda çizilgan, bir yildan keyingi sanaga uçiş belgilangan samolyot çiptasi bölgan xatni topşiradi. Vey dastlab uni oçmoqçi bölmaydi (styuardessaning xatida bölgani kabi) va axlat qutisiga taşlaydi, lekin keyin xat mazmunini öqişga qaror qiladi, u esa yomğirda allaqaçon höl bölib ulgurgan edi.
Bir yildan keyin stiuardessa bölib işlayotgan Fey, bir vaqtlar işlagan tez ovqatlaniş joyiga taşrif buyurişga qaror qiladi. Muassasa taʼmirlaş uçun yopiq ekan, u yerda öz oldingi işini taşlagan Veyni köradi. U aytadiki, tez ovqatlaniş joyini Feyning amakivaççasidan sotib olgan va bu yerda restoran oçişga qaror qilgan. Fey u bilan xayrlaşişga şoşiladi, lekin Vey unga öşa qölda çizilgan çiptani körsatadi, uni butun şu vaqt davomida saqlab yurgan, va yomğirda höllanib öqib bölmaydigan bölib qolgan uçiş manzilini körsatişni söraydi. Fey, uning xatni öqişini kutmagan, unga yangi «çipta» yozib bermoqçi böladi va undan qayerga bormoqçi ekanini söraydi. U javob beradi: «Seni olib boradigan joyga».
6Rollarda
Brijit Lin — parikli…
Brijit Lin — parikli ayol
Takeşi Kaneşiro — He Çjiu, 223-raqamli politsiyaçi
Tony Leung Çiu-wai — 663-raqamli politsiyaçi
Wang Fei (Faye Wong) — Fey
Valerie Chow — stiuardessa
Jinquan Çen — «Midnight Express» tez ovqatlaniş joyining egasi
Tom Baker — giyohvand moddalar savdogari
Vicky Eng — barmen ayol
7Yaratiliş
«Çungking Express» «Vaqt çangi» filmini uzoq davom etgan işlab çiqarişdagi taxminan ikki oylik tanaffus…

«Çungking Express» «Vaqt çangi» filmini uzoq davom etgan işlab çiqarişdagi taxminan ikki oylik tanaffus davomida yaratilgan. Wong Kar-wai sahnalarning katta qismini Holiday Inn mehmonxonasining qahvaxonasida yozgan, bir neça yillar davomida öylab yurgan syujet ğoyalarini birlaştirgan. Işlab çiqariş asosan improvizatsiya usulida ötdi: rejissyor materialni bevosita suratga oliş jarayonida qayta işlaşda davom etdi, filmning yakuniy tuzilişi esa jumladan montaj bosqiçida şakllandi.
Bunday yondaşuv Wongning öziga xos ish uslubiga mos edi: uning filmlari ssenariysi suratga oliş boşlanganidan keyin ham sezilarli darajada özgarişi mumkin edi, alohida sahnalar va replikalar maydonçada işdan oldin bevosita işlab çiqilardi, katta hajmdagi suratga olingan material esa montajda filmning tuzilişini tubdan özgartiriş imkonini berardi.
8Suratga oliş
«Çungking Express» Wong Kar-wai tomonidan öz ssenariysi asosida «Vaqt çangi» filmini işlab çiqarişdagi 2…

«Çungking Express» Wong Kar-wai tomonidan öz ssenariysi asosida «Vaqt çangi» filmini işlab çiqarişdagi 2 oylik tanaffus davomida suratga olingan. Operator bölib Christopher Doyle iştirok etdi, u bilan Wong bir qator filmlarni suratga oldi («Wild Days» (Yovvoyi kunlar), «Vaqt çangi», «Falling Angels» (Yiqilgan fariştalar), «Happy Together» (Birga baxtli)), ular xalqaro eʼtirof qozondi. Ularning öziga xos xususiyati yorqin palitra, kadrlarning keskin almaşinişi va kameraning tez harakatlanişi böldi.
Wong Kar-waining boşqa filmi «Falling Angels» «Çungking Express» bilan bir vaqtda suratga olingan, uning voqealari ham xuddi şu lokatsiyada — Çungking Mansionsʼda bölib ötadi. Rejalaştirilgan edi, «Falling Angels» dagi hikoyalar «Çungking Express»ning uçinçi va törtinçi hikoyasi bölişi kerak edi.
9Kompozitsiya va vaqt
«Çungking Express» ajralişni boşidan keçirayotgan politsiyaçilar haqida ketma-ket hikoya qilinadigan ikki…

«Çungking Express» ajralişni boşidan keçirayotgan politsiyaçilar haqida ketma-ket hikoya qilinadigan ikki hikoya sifatida qurilgan. Syujet çiziqlari sezilarli darajada mustaqil bölsa-da, ular takrorlanuvçi vaziyatlar, joylar va motivlar bilan boğlangan. Şu bilan birga voqealar örtasidagi sabab-natija aloqasi parallellar va variatsiyalarga joy böşatadi: ikkala hikoyada ham bölajak qizidan ayriliş va tasodifiy uçraşuv motivlari takrorlanadi, Midnight Express tez ovqatlaniş joyi esa ikki hikoyaning kesişiş nuqtasi bölib xizmat qiladi.
Filmning ikki qismida vaqt turliça taşkil etilgan. Birinçi hikoya aniq muddat — 1-may atrofida quriladi: uning yaqinlaşişi soatlar, sönggi muddatlar va mahsulotlarning yaroqlilik muddati tugaş sanalari orqali taʼkidlanadi. 223-raqamli politsiyaçi uçun bu sana bölajak sevgilisini kutiş davrining tugaşini anglatadi, parikli ayol uçun esa u unga topşirilgan jinoiy operatsiyaning yakunlanişi bilan boğliq. Ikkinçi hikoyada harakat uzoqroq davrga çöziladi va bir yil ötgaç epilog bilan yakunlanadi. Yaroqlilik muddatlari va soatlar örniga asosiy obrazlardan biriga parvoz aylanadi, u samolyotlar, stiuardessa kasbi, Kaliforniya va aviaçiptalar bilan boğliq.
Vaqtni çiziqli qabul qilişning buzilişi filmning şakliy vositalari bilan qöllab-quvvatlanadi. Personajlarning ovozli monologlari ötmiş xotirasini, hozirgi zamonni va kelajakni kutişni birlaştiradi, stop-kadrlar, jamp-katlar va stretch printing texnikasi esa tasvir harakatini sekinlaştiradi, töxtatadi yoki çözadi.
10Narsalar olami va isteʼmol
Filmning badiiy tuzilişida kundalik buyumlar va ommaviy isteʼmol tovarlari muhim rol öynaydi. Wong oziq-ovqat…
Filmning badiiy tuzilişida kundalik buyumlar va ommaviy isteʼmol tovarlari muhim rol öynaydi. Wong oziq-ovqat bankalariga, kompakt-disklarga, kiyimga va uy-rözğor buyumlariga vizual ahamiyat beradi, ularni maişiy muhit elementlaridan personajlar va ularning munosabatlarini oçib beruvçi vositalarga aylantiradi. Natijada qahramonlarning his-tuyğulari köpinça töğridan-töğri emas, balki ularni örab turgan buyumlar orqali ifodalanadi.
Birinçi hikoyada 223-raqamli politsiyaçi bölajak sevgilisini kutişni har kuni sotib olinadigan ananas bankalari va ularning yaroqlilik muddati bilan boğlaydi. Ikkinçi hikoyada Fey asta-sekin 663-raqamli politsiyaçining kvartirasini özgartiradi, u yerdagi oziq-ovqat, kiyim, kompakt-disklar va boşqa buyumlarni özinikiga almaştiradi. Politsiyaçining özi nima bölayotganini tuşunmay, his-tuyğularni kvartiraga va uy buyumlariga yuklaydi va ularning özgarişini özining ajralişi bilan boğlaydi.
Sanʼatşunos Şon Redmond bunday obrazlar tizimining ikkiyoqlamaligini qayd etadi. Bir tomondan, buyumlarning «vositaçiligi» personajlarning bevosita hissiy aloqa örnatiş qobiliyatsizligini taʼkidlaydi va munosabatlarning özgaruvçanligini tovarlarning qisqa umri bilan boğlaydi. Boşqa tomondan, buyumlar qahramonlar uçun mustaqil yaqinlik tiliga aylanadi va ularga his-tuyğularni bevosita ifoda eta olmasliklarini körsatişga imkon beradi.
11Muloqot va nutq
Qahramonlarning içki holatini uzatişning asosiy vositalaridan biri ovozli monologlardir. Ularning nutqi…
Qahramonlarning içki holatini uzatişning asosiy vositalaridan biri ovozli monologlardir. Ularning nutqi ritmik va intonatsion taşkil etilgan bölib, köpinça lirik şarh xarakterini oladi: qahramonlar bir-birlari bilan bevosita baham köra olmagan keçinmalarini şakllantiradilar. Şu bois ekrandan taşqaridagi ovoz bir vaqtning özida tomoşabinning personajlarga hissiy yaqinligini va ularning hikoya içidagi izolyatsiyasini taʼkidlaydi.
Şu bilan birga qahramonlar örtasidagi bevosita muloqot köpinça bilvosita şakllar bilan almaştiriladi: peyjerdagi xabarlar, xatlar, aviaçiptalar va boşqa buyumlar orqali. Redmond bunday muloqot tizimini qahramonlar örtasidagi hissiy masofa bilan boğlaydi: ular suhbatdoşi bölmaganda öz his-tuyğularini şakllantira oladilar, lekin ularni bevosita bir-birlariga ifodalaşda qiynalişadi.
Ikkala hikoyadan ötadigan motiv — jismoniy yaqinlik bölib, u bevosita aloqaga olib kelmaydi. Redmond uni filmning boşida eslatilgan 223-raqamli politsiyaçi bilan parikli ayol örtasidagi 0,01 sm masofa bilan boğlaydi: personajlar bir neça bor bir-birlariga deyarli yaqinlaşadilar, lekin ularning munosabatlari tasodifiy uçraşuvlar, xabarlar, xatlar, ovqat va buyumlar orqali amalga oşadi. Xuddi şu vositalar bir vaqtning özida qahramonlar örtasidagi masofani qisqartiradi va uni saqlab qolişga imkon beradi.
12Şahar va global madaniyat
Filmda Gonkong mahalliy va global madaniyatning doimiy özaro taʼsiri makoni sifatida körsatilgan.…
Filmda Gonkong mahalliy va global madaniyatning doimiy özaro taʼsiri makoni sifatida körsatilgan. Personajlarning kundalik muhitini xorijiy maşhur musiqa, kinematografik obrazlar, xalqaro brendlar, Ğarb taomlari va sayohat ramzlari töldiradi. Şu obʼektlar tufayli qahramonlar öz hayotini Gonkongdan taşqaridagi uzoq makonlar bilan ruhan boğlay oladilar. Bu motiv Feyning Kaliforniyaga munosabatida eng izçil ifodalangan, bu dastlab unga avvalo musiqa va ommaviy madaniyat yaratgan obraz sifatida mavjud edi.
Bunday taşqi möljallar orasida alohida örinni Amerika madaniyati egallaydi. Redmond filmda Gollivud kinosi obrazlari, Amerika maşhur musiqasi, savdo belgilari va ommaviy madaniyatning boşqa elementlari mavjudligini qayd etadi. Şu bilan birga ularning vazifasi ikkilamçi bölib qoladi: film bu obrazlarning jozibadorligidan foydalanadi va şu bilan birga özlaştirilgan madaniy modellarning personajlarga barqaror identifikatsiya yoki hissiy qoniqiş bera oliş qobiliyatini şubha ostiga qöyadi.
Lokal va global uyğunligi filmda körsatilgan Gonkongning madaniy xilma-xilligiga mos keladi: uning makonida turli tillar, kiyim uslublari, mahsulotlar, musiqa va vizual obrazlar kesişadi. Şu sababli «Çungking Express»dagi global madaniyat mahalliy muhitdan alohida mavjud emas, balki gonkong kundalik hayotining elementlaridan biriga aylanadi.
13Gonkong va 1997-yil
Filmni talqin qilişning bir yönalişi uning 1997-yilda Gonkongning Xitoyga topşirilişi kontekstida öqilişi…
Filmni talqin qilişning bir yönalişi uning 1997-yilda Gonkongning Xitoyga topşirilişi kontekstida öqilişi böldi. Redmond takrorlanuvçi yöqotiş, ajraliş, vaqt oqimi va köçiş motivlarini Britaniya boşqaruvining sönggi yillarida hukm surgan noaniqlik hissi bilan boğlaydi. Bunday talqinda ikki politsiyaçining sevgilisini uşlab qololmasligi Gonkongning özi kelajak ustidan nazoratni yöqotişi bilan boğlanadi.
Tadqiqotçi şu tarixiy kontekst bilan ketiş va köçişning köplab obrazlarini ham boğlaydi — aeroport, samolyotlar, aviaçiptalar, stiuardessa kasbi va Feyning Kaliforniya haqidagi orzusi. Ular parvoz motivini nafaqat romantik çiziqning bir qismi sifatida, balki 1997-yil arafasida emigratsiyaga va Gonkongni tark etiş istagiga işora sifatida talqin qiliş imkonini beradi.
14Vizual uslub
Filmning vizual tuzilişi uçun harakatçan qöl kamerasi, harakatlanuvçi figuralarning xiralaşişi va beqaror…
Filmning vizual tuzilişi uçun harakatçan qöl kamerasi, harakatlanuvçi figuralarning xiralaşişi va beqaror subyektiv perspektiva xarakterlidir. Boşlanğiç sahnadayoq kamera ziç şahar olomoni içida harakatlanadi, baʼzan parikli ayolning nuqtai nazarini takrorlaydi, lekin bunday subyektiv qaraşning izçilligi uning kadrda paydo bölişi bilan buziladi. Tez montaj uzluksiz makonni tiklaşni yanada qiyinlaştiradi.
Harakat sahnalarida Wong ekran tezligini özgartirişdan foydalanadi. Quviş epizodida 223-raqamli politsiyaçi ança tez harakatlanayotgan olomon fonida sekin harakatlanadi, figuralar va neon yoruğligining xiralaşişi qahramonning atrofdagi şahar oqimidan vizual ajralişini kuçaytiradi. Montaj ayni paytda harakatning barqaror yönalişini baʼzan buzadi va makonni özgaruvçan va çalkaştiruvçi qiladi.
Yana bir takrorlanuvçi usul — parça-parça kadrlaş: personajlar deraza va oynalar orqali körsatiladi yoki buyumlar va interyer elementlari bilan qisman tösib qöyiladi. Redmond kadrdagi aks etişlar va inson figurasining töliq emasligini qahramonlarning identifikatsiya beqarorligi va hissiy uzilişi bilan boğlaydi.
15Musiqa
Wong Kar-waining sözlariga köra, musiqani tanlaş — filmni işlab çiqarişni tayyorlaş bosqiçida u qabul…
Wong Kar-waining sözlariga köra, musiqani tanlaş — filmni işlab çiqarişni tayyorlaş bosqiçida u qabul qiladigan birinçi va eng hal qiluvçi qaror. «Çungking Express» ssenariysi yozilişidan oldin ham rejissyor kinooperatorga The Mamas & the Papas guruhining «California Dreamin’» qöşiğini tinglatgan, öz ğoyasini tuşuntiriş uçun.
Filmdagi musiqa personajlarning subʼektiv idroki va istaklari bilan boğliq. Takrorlanuvçi «California Dreamin’» (The Mamas & the Papas) va Wang Feyning ijrosidagi kantopop versiyasi «Dreams» Feyni tez ovqatlaniş joyida va 663-raqamli politsiyaçining kvartirasida kuzatib boradi. Redmond ularni uning boşqa makonga va hayot tarziga, avvalo xayoliy Kaliforniyaga intilişining ifodasi sifatida köradi. Dina Vaşingtonning ijrosidagi «What a Diffʼrence a Day Makes» kompozitsiyasi 663-raqamning bölajak sevgilisi bilan boğliq bölib, filmda takrorlanuvçi munosabatlarning özgaruvçanligi va vaqt oqimi motivini taʼkidlaydi.
Bulardan taşqari, filmda Wang Feyning ijrosidagi Cocteau Twins guruhining «Bluebeard» qöşiği, Dennis Brownning «Things in Life» qöşiği va filmga maxsus yozilgan Michael Galassoning «Baroque» kompozitsiyasi qayta ijrolari mavjud.
16Kassa yiğimlari
Filmning Gonkongdagi premyerasi 1994-yil 14-iyulda bölib ötdi. AQŞda filmning namoyişi 1996-yil 8-martda 20…
Filmning Gonkongdagi premyerasi 1994-yil 14-iyulda bölib ötdi. AQŞda filmning namoyişi 1996-yil 8-martda 20 ta ekranda boşlandi. Tarqatiş bilan Kventin Tarantinoning Rolling Thunder Pictures kompaniyasi şuğullandi, u Miramax Films tarkibiga kirardi. «Çungking Express» Wong Kar-waining Qöşma Ştatlarda prokatga çiqqan birinçi filmi böldi.
Gonkongda prokat paytida film 7 678 549 gonkong dollari (taxminan 1 mln AQŞ dollari) işladi. AQŞda namoyişning birinçi haftasida «Çungking Express» 32 779 AQŞ dollari yiğdi, butun prokat davri uçun yiğim esa 600 200 dollarga yetdi. Rejissyorning kult maqomiga qaramay, kassa muvaffaqiyati Wong Kar-waining filmlarini çetlab ötardi, hatto özining Gonkongida ham. Keyinçalik Miramax Films filmni AQŞda tarğib qilgan Rolling Thunder Pictures faoliyatini töxtatdi. Sababi qaram kompaniyaning moliyaviy muvaffaqiyatsizliklari böldi.
17Tanqid
Wong Kar-wai 1994-yilda Stokgolm kinofestivalidagi «Çungking Express» muvaffaqiyatidan söng keng tanildi.…
Wong Kar-wai 1994-yilda Stokgolm kinofestivalidagi «Çungking Express» muvaffaqiyatidan söng keng tanildi. Öşanda kompaniyasi keyinçalik filmni AQŞda prokatga çiqargan Kventin Tarantino Karvayning asariga bölgan muhabbatini tan oldi. Tarantinoning qöllab-quvvatlaşi tufayli gonkongilik rejissyorning xalqaro obrösi yangi çöqqilarga kötarildi.
«Çungking Express» kino tanqidçilari orasida iliq qabul qilindi. 1996-yilda AQŞdagi premyeradan söng köplab şarhlovçilar filmning Tarantino bilan boğliqligini qayd etdilar. New York Post Wong Kar-waining asarini «Pulp Fiction» (Kriminal çtivo) bilan soliştirdi. The Washington Postdagi filmga bağişlangan maqtovli maqolasida kino tanqidçisi Xal Xinson «bu rejissyorlar hipsterlari qayerda kesişişini osongina köriş mumkin» deb yozdi. Chicago Tribune uçun şarhida Maykl Uilmington ham bu rejissyorlarni «hipsterlar» deb atadi.
Mik Lasalle (San Francisco Chronicle), şuningdek, bu «moda» rejissyorlarning anʼanaviy bölmagan ijodiy yondaşuvi örtasidagi öxşaşlikni qayd etib, «Çungking Express»ni öziga xosligi, «işlanmagan energiyasi» va Frantsuz yangi tölqini filmlariga öxşaşligi uçun maqtadi. The Village Voice naşrida Georgia Brownning şarhi ham kam xuşomadgöy emas edi, uning yagona daʼvosi filmning AQŞda namoyiş etilişini şunçalik uzoq kutiş edi.
2012-yilda Time Out Hong Kong naşridan Edmund Li Gonkongning eng yaxşi 100 filmi röyxatini tuzdi, unda «Çungking Express» 25-örinni egalladi. Amerikalik yozuvçi va tanqidçi Stiven Xolden fikriça, Wong Kar-waining filmi kult asarga aylangan.
Rotten Tomatoes saytida filmning «yangilik» reytingi 61 ta şarh asosida 89 % ni taşkil etadi, örtaça baho 10 ballik şkalada 7,9 ball, şulardan 54 tasi ijobiy, qolgan 7 tasi salbiy. Metacritic saytida, bu yerda baholar örtaça tortilgan arifmetik asosida beriladi, filmning örtaça reytingi 17 ta şarh asosida 100 ballik şkalada 77 ball («umuman ijobiy») ni taşkil etadi.
18Mukofotlar va nominatsiyalar
1994 — «Oltin ot»…
1994 — «Oltin ot» mukofoti:
Eng yaxşi aktyor (Tony Leung)
1994 — Stokgolm xalqaro kinofestivali
Eng yaxşi aktrisa (Wang Fei)
FIPRESCI mukofoti (Wong Kar-wai)
«Bronza ot: eng yaxşi film» mukofotiga nominatsiya (Wong Kar-wai)
1994 — Lokarno kinofestivali
«Oltin yölbars» mukofotiga nominatsiya
1995 — 14-Gonkong kino mukofoti:
Eng yaxşi film
Eng yaxşi rejissyor (Wong Kar-wai)
Eng yaxşi aktyor (Tony Leung)
Eng yaxşi montaj (William Chang, Eric Kwok, Kai Kit-wai)
Nominatsiya — Eng yaxşi aktrisa (Wang Fei)
Nominatsiya — Eng yaxşi ikkinçi darajali aktrisa (Valerie Chow)
Nominatsiya — Eng yaxşi ssenariy (Wong Kar-wai)
Nominatsiya — Eng yaxşi kinematografiya (Christopher Doyle, Andrew Lau)
Nominatsiya — Eng yaxşi sanʼat direktori (William Chang)
Nominatsiya — Eng yaxşi partitura (Frankie Chan, Roel Garcia)
1997 — «Independent Spirit» mukofoti
Nominatsiya — Eng yaxşi xorijiy film
19Qöşimça adabiyot
Hui-Çih Lui C. Wong Kar-Waiʼs Çungking Express: A Wild Sheep Chase Through the Norwegian Wood of Haruki…
Hui-Çih Lui C. Wong Kar-Waiʼs Çungking Express: A Wild Sheep Chase Through the Norwegian Wood of Haruki Murakamiʼs Hardboiled Wonderland. — Art Center College of Design, 1995. — 108 p.
Bettinson G. The Sensuous Cinema of Wong Kar-wai: Film Poetics and the Aesthetic of Disturbance. — Hong Kong University Press, 2014. — 176 p. — ISBN 9789888139293.
Teo S. Wong Kar-Wai: Auteur of Time. — Bloomsbury Publishing, 2019. — 191 p. — ISBN 9781839021275.
Matn: maqola tarjimasi «Чунгкингский экспресс» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.