Congo

Ekvatorial Afrikaning çuqur hududlariga amerikalik TraviCom kompaniyasi tomonidan ekspediciya yuborildi. Ular mikroelektronikada işlatiş uçun yangi turdagi olmoslarni qidirmoqda. Sputnik orqali videoaloqada ştab-kvartira bilan boğlaniş paytida sayohatçilarga nomaʼlum junli mavjudotlar hujum qiladi va ekspediciya aʼzolarining hammasini tez va şafqatsizlarça öldiradi.

Qidiruvga yangi jamoa jönatiladi. Unga TraviCom xodimi, doktor Karen Ross (Lora Linni) kiradi. U TraviCom egasi Travis (Joe Don Beyker)ning öğli Çarlining (Bruce Kempbell) nomzodi bölib, uni topmoqçi. Karen Berkli universiteti xodimi, primatlar xulqi tadqiqotçisi Piter Elliott (Dylan Walsh) bilan birga ketadi. Piter gorilla Emi bilan ötkazgan tajribalarda ajoyib natijalarga erişgan. U murakkab tizim yaratib, gorillaning işora tilini ovozga aylantirgan va şu tufayli maymun bilan muloqot qiliş mumkin bölgan. Gorilla tuşida qörqinçli orzular körgani uçun Piter va yordamçisi Richard (Grant Heslov) Emini öz vataniga qaytarmoqçi böladi. Homiy sifatida şubhali odam, boy ruminiyalik Herkermer Homolka (Tim Curry) çiqadi.

Afrikaga uçib kelgaç, ular tölaqonli ekspediciya tuzadi. Unga yölboşçi Munro Kelly (Ernie Hudson) va uning dösti Kaega (Adewale Akinnuoye-Agbaje) qöşiladi. Ekspediciya yölda turli tösiqlarga duç keladi: daryoda suv aysbergi… aniqroği, gipopotamlarning hujumi va Kongo Respublikasi havo hududiga bostirib kirganda samolyotga öq uzilişi. Yöl davomida maʼlum böladiki, Munro Homolkani taniş ekan va u Homolkani Zinj deb atalgan yöqolgan şaharni qidirayotganda örmondan olib çiqqan. Bu şaharda göyo şoh Sulaymonning maşhur konlari bölgan. Homolka turli dalillar (qadimiy uzuk, Emining çizgan rasmi bilan fotosurat) orqali gorilla Emi Zinj şahrini körgan va ularni öşa yerga olib boradi, deb isbotlaydi. Munro bunga şubha bilan qaraydi va bunday şahar mavjud emas, deb hisoblaydi. Biroq ekspediciyani Arvohlar qabilasi topgan, yöqolgan ekspediciya aʼzosi hayratga soladi: u Emini körib, dahşatli qiçqiradi va öladi.

Yöqolgan şaharga yetib borgaç, ular lager qoldiqlarini topadi, lekin jasadlar yöq. Köp ötmay şaharning doimiy aholisi — kulrang gorillalar paydo böladi. Ular Richard va ikki yuk taşuvçini öldiradi. Ekspediciya şahar yonida tungi lager quradi va gorillalarning hujumiga bardoş beradi. Devorlarda takrorlanadigan ieroglifni körgan Homolka uning maʼnosini tarjima qiladi: «Biz sizni kuzatyapmiz». (Keyinroq Piter bu sözlarni eslab, bu dressirovkaçilar va murabbiylarning sözlari ekanini aytadi.) Ertasi kuni, hamma şahardan çiqişga urinayotganda, devordagi freskalar orqali ular şaharning tarixini bilib oladi. Sulaymon odamlari konlarni himoya qiliş uçun kulrang gorillalarni örgatgan: ular begona kişilarni öldirişga örgatilgan, eng agressiv bölganlari tanlangan va bu xulq rağbatlantirilgan. Keyin gorillalar öz xöjayinlariga hujum qilgan, şahar böşab qolgan va yöqolib ketgan. Şu paytda zilzila sodir böladi va u yaqin atrofdagi vulqonning uyğonayotganidan darak beradi. Çiqiş yölini qidirayotgan guruh tasodifan konlarga çiqadi. Bu yerda gorillalarning uylari bölgan köplab ğorlar bor. Baxtdan esankiragan Homolka yerda yotgan olmoslarni yiğiştiradi va qoçişga urinadi. Gorillalar uni, Kaegani va ekspediciyaning köpçilik aʼzolarini öldiradi. Şu orada Karen va Piter ölgan Charli va qolgan ekspediciya aʼzolarining jasadlarini topadi. Tirik qolgan Munro gorillalarga qarşi öq uzişga urinadi va öqlarning tugab borayotganini aytadi. Karen Charli sinab körgan lazerni topib, unga olmosni örnatadi. Şu paytda gorillalar Piterni uşlab oladi va uni parçalamoqçi böladi, şunda konlarga Emi yugurib kelib, uni qutqaradi. Karen lazerni zaryadlab, öt bilan yölni tozalaydi. Ular konlardan çiqişi bilanoq vulqon otilişi boşlanadi. Konlarni lava bosib, ğorlar va ularning yaşovçilari töliq yöq böladi. Kuçli yer silkinişlari şaharni vayron qiladi.

Xavfsiz masofaga yetgaç, Karen Munroga paraşyut-şarni tayyorlaşni aytadi. Şar uçinçi ekspediciya samolyotining qoldiqlari orasidan topilgan edi. Karen özi Travis bilan boğlanadi. Suhbat davomida maʼlum böladiki, Travisni öğlining taqdiridan köra topilgan olmoslar köproq qiziqtirmoqda. Karen öç oliş uçun lazer yordamida aloqa sputnigini yöq qiladi. Piter Emi bilan xayrlaşadi: Emi u oldin tanişgan «yaxşi gorillalar» tomon ketadi. Omon qolgan uçlik şarda uçib ketadi. Oxirida Karen lazerdan olmosni çiqarib, Piterdan uni taşlab yuborişni söraydi, va Piter şunday qiladi.