Daylight

Manhetten. Kunduz. Şahar böylab noqonuniy ravişda zaharli çiqindilarni taşiydigan yuk maşinalari konvoyiga tirbandlik haqida xabar beriladi. Vaqtni tejaş uçun konvoy tunnel orqali yöl olişga qaror qiladi. Şahardagi bir neçta boşqa haydovçilar ham худди şunday qarorga kelişadi.

Öşa kuni keçqurun bir jinoyatçilar tödasi zargarlik dökonidan endigina çiqqan odamni talon-taroj qilib, katta boylikka ega böladi. Ular qölini kesib ötadigan kişan bilan boğlangan, olmoslarga töla portfelni tezda kesib taşlaşadi va uning maşinasini öğirlab ketişadi. Jinoyatçilar politsiyani ortidan quvlaşadi, lekin köp ötmay politsiya taʼqibni töxtatadi, çunki öğrilarning tunnel tomon ketayotganini payqab, Nyu-Jersi tomondagi qöriqçilarga xabar berişga va ularning özlari hal qilişiga umid qilişga qaror qiladi. Şu paytda konvoy va haydovçilar tunnelga kirib ulgurişadi. Olmoslar bilan ovora bölib qolgan jinoyatçilar esa yuk maşinalariga urilib ketişadi. Töqnaşuv ulkan kuçga ega portlaşga olib keladi: kuçli portlaş tölqini tunnelni bir neça soniya içida vayron qiladi. Uning atrofidagi barça şaxta va yölaklar şikastlanadi, butun aloqa tizimi işdan çiqadi va tunnel ikki tomondan ham bloklanib qoladi.

Tirik qolganlar orasida qörqib ketgan önlab odamlar bor: tunnel qöriqçilaridan biri, yozuvçi, reklamadagi sportçi, qizi bilan birga yaşovçi oilaviy juftlik, it bilan birga keksa juftlik va bir neçta olib ketilayotgan ösmir jinoyatçilar. Tunnel kiriş qismida Kit Latura paydo böladi. U sobiq favqulodda vaziyatlar böyiça qutqaruv bölimi boşliği bölgan, hozir esa oddiy taksi haydovçisi. U vaziyatni tezda anglaydi, tez yordam brigadasidagi eski dösti bilan uçraşadi, u esa unga yordam berişni istamaydi, şundan söng Kit Janubiy tunnelga, sobiq hamkasblari oldiga yöl oladi. Janubiy tunnel ham qisman vayron bölgan böladi. Terroristik hujumlar oqibatlarini bartaraf etiş paytida bu tunnelning har bir burçagini kezib çiqqan Kit reja taklif qiladi: tunnel şiftini qulatiş, bu yerda zaharli yonğin tezda kislorodni yutib yuboradigan joydan tirik qolganlarni ajratib turadi va qutqariş uçun vaqt beradi. Ammo sobiq hamkasblari, jumladan, hozirgi maxsus operatsiya rahbari Dennis Uilson «Mister Kaliforniya» va Frenk Kraft ham Kitni tinglaşni istamaydi, çunki ularning fikriça, allaqaçon vayron bölgan tunnelni portlatişning maʼnosi yöq. Kit boşqaruv binosiga yöl oladi.

Şu paytda tirik qolganlar asta-sekin guruhga birlaşa boşlaydi. Yozuvçi Madeline Tompson ağdarilib qolgan, qulflangan furgon topadi, unda ösmir jinoyatçilar tirik qolgan. U qafasni oçib, hammani ozod qiladi, faqat sokka tuşgan Maykini qoldiradi. U Maykini qafasdan çiqarişga muvaffaq böladi, lekin şu payt şiftdan qoplamasi yeçilgan, uçqun soçayotgan kabel tuşadi, furgon ostidan esa benzin oqa boşlaydi. Madeline qöllariga öz botinkalarini kiyib, kabelni rezina tagliklari bilan uşlaydi va Maykiga furgondan çiqiş imkonini beradi, ammo oyoq ostida benzin bor, Madelinning esa kabelni uşlab turişga kuçi yetmaydi. Tunneldagi tirik qolgan qöriqçi Jorj Tayrell tez harakat qiladi: yarim işlaydigan kamera topib, tunnelda elektr tokini öçirişni söraşga harakat qiladi. Şu orada Kit boşqaruv binosiga kirib, şovqin va xalaqitlar orasida monitorlardan birida Jorjni payqaydi. Ovoz yöq, ammo Kit Jorj elektr tokini öçirişni sörayotganini tuşunadi. Biroq tunnel boş boşqaruvçisi Norman Basset qarşilik körsatadi va elektr öçirilsa, ventilyatsiya tizimi ham öçadi, şuning uçun odamlar tutundan böğilib qolişadi, deb dalil keltiradi. Kit esa ventilyatsiya avtonom işlaşini aytadi. Oxir-oqibat elektr öçiriladi va şu bilan Madelinni qutqarib qolişadi. Uzatiş uziladi.

Boşqaruvga Frenk keladi va «Mister Kaliforniya» Janubiy tunneldagi şaxta uvalalari ostida kömilganini, endi operatsiyani u boşqarayotganini aytadi. Tunnelda kislorod eng köpi bilan 3 soatga yetadi, şuning uçun Kit ventilyatsiya tizimi orqali binodan yöl polotnosigaça ötadigan tunnelga tuşişga umidsiz uriniş qilişga qaror qiladi, Frenk esa unga ruxsat beradi. Tayyorgarlik paytida Madeline Jorjning radiosi orqali Kit bilan aloqa örnatadi va reklamadagi sportçi Roy Nord daryo tagidagi ötiş orqali janubiy tunnelga çiqib ketiş yölini bilişini aytadi. Kit Madelinga uni töxtatişni söraydi, çunki bu şaxta portlaşdan juda qattiq şikastlangan va istalgan vaqtda qulaşi mumkin, ammo Madeline uni yomon eşitadi va Roy şaxtaga kirib ketadi. Tuşişdan oldin tunnel dispetçerlaridan biri va Jorjning sevgilisi Greys Kelloway Kitdan Jorjga aytişni söraydi, u uyida karavot ostida qoldirgan bilagiizugini unga qaytarsin.

Nihoyat, ulkan ventilyatorlar orasidan ötib, Kit tunnelga kirişga muvaffaq böladi, ammo tirik qolganlar uning kelganidan xursand emas, çunki u yolğiz kelgan va barça umid Royga boğlangan edi. Kit şaxtaga Roy oldiga boradi va uni tuşişga köndirmoqçi böladi, ammo öziga işongan Roy rad etadi va Kitdan tirik qolganlarni şaxtaga ötkazişni boşlaşni söraydi. Şu paytda ularning oldiga ösmir jinoyatçilardan biri Vinsent yetib keladi va vahima içida Roydan uni olib çiqişni söraydi, ammo Kit unga joyida qolişni buyuradi. Şunda Kit Royga: «Umid qilamanki, sening işing öngidan keladi», deb aytadi va yigit bilan birga orqaga çiqişni boşlaydi. Şu soniyada şaxta qulaydi va Royni kömib yuboradi. Qulaş silkiniş keltirib çiqaradi, u esa tunnel devoridagi elektr simlarining kuçli portlaşiga sabab böladi. Portlaş ösmir jinoyatçi Kadiimni yaralaydi: devor parçalaridan biri uning qorniga teşib kirib, u halok böladi. Qörqib ketgan haydovçilar köz öngida, bir fojiadan hali öziga kelolmagan holda, tunnel şifti qulaydi. Tunnelga sovuq daryo suvi kira boşlaydi. Hamma kuygan avtomobillarga çiqib oladi, şunda ular namlanmaydi va sovuq urişidan saqlanadi. Kit Jorjni Manhetten tomondagi qutqaruvçilarning işini tekşirişga yuboradi va tirik qolganlarga özining keyingi harakatlarini tuşuntirib, eski rejasini amalga oşirişga kirişadi, buning uçun Madelinning yordamini söraydi. Elektr portlatgiçi çalkaşib ketganiga qaramay, reja muvaffaqiyatli böladi va loy odamlarni olov va suvdan ajratib turadi.

Şu orada qutqaruvçilar va tunnel maʼmuriyati meri va muhandislar bilan bahslaşadi: tirik qolganlardan bir neça soat davomida darak yöqligi, ehtimol ular halok bölganliklari va vayronalarni ajratişni boşlaş kerakligi haqida gapirişadi. «Tunnel — bu arteriya», deydi Mer. «Şahar qon yöqotmoqda. Yarim million odamning oqimini bu tunnelni çetlab ötkazişga urinib köring, şunda şunday muammoga duç kelasizki, buni tasavvur ham qilmagan bölasiz!». Frenk könişga majbur böladi. Quvonçdan nafasi böğilgan Jorj qaytib keladi. Qutqaruvçilar ularni qazib olişni boşlaşgan, ammo Kit qarşilik körsatadi, çunki işlar suv bosimini oşirib, tunnelni butunlay qulatişi mumkin. Şu paytda Jorjning ostidagi asfalt çökadi va uni taxta bilan töla pikap bosib qoladi. Jorjning böyni sinadi, u falaj bölib qoladi va harakat qila olmaydi, çuqurni esa suv töldirmoqda. Kit suv Jorjni böğib qöymasligi uçun dvigateldan şlangni suğurib oladi. Yordamga boşqa odamlar ham keladi. Birgalikda ular taxtalar yordamida riçag tamoyili böyiça pikapni kötarişadi va Jorjni çiqarib olişadi.

Işlar davom etmoqda. Kit nima qilişni bilmay, bu yoqdan u yoqqa yuradi. Odamlarni zaharli yonğindan ajratib turiş uning yagona rejasi edi, qutqariş haqida esa gap ham bölmasdi. Madeline uni nima uçun işdan böşatişganini söraydi. Maʼlum böladiki, 1995-yilda Kit janubiy Bronksdagi yonayotgan binoga birinçi bölib yetib kelganlardan biri bölgan. Uning hamkasblari bino içidagi odamlar allaqaçon albatta halok bölgan deyişgan, ammo Kit qutqariş rejasini işlab çiqqan, u esa notöğri çiqqan. Uçta qutqaruvçi, jumladan Frenkning akasi halok bölgan va Kit şarmandalik bilan işdan böşatilgan. Bu voqea gazetalarda keng yoritilgan.

Şu payt Kitning şubhalari tasdiqlanadi: muhandislarning işlari tufayli tunnelga suv bosimi ortadi va uning kiriş tezligi yana oşadi. Odamlar dahşatga tuşişadi. Kit esa sarosimaga tuşadi, lekin Normanning körsatgan tunnel maketini va 1972-yilda muhrlangan kabinalarni eslaydi, bu yerda «Krotlar» (tunnelni qurgan irland qurувçilari) dam olişgan, narsalarini saqlaşgan va ibodat qilişgan, va falaj Jorjdan ular haqida söraşni boşlaydi. Jorj esa muhrlanmagan bitta kabina (3-kabina) borligini eslaydi, u Nyu-Jersi tomonida joylaşgan. Kit şoşilib uni qidirişga ketadi. Kabinani topadi, u ibodatxonaga aylangan bölib çiqadi, Kit qaytib kelib odamlarni quruq joyga ötişni söraydi va özi Jorj bilan yolğiz qoladi. Jorj uni tunnelda qoldirib, «kun yoruğligi» tomon oldinga intilişni söraydi, Kit esa qatʼiyan rozi bölmaydi va biror narsa öylab topişga vaʼda beradi, garçi çiqişning boşqa yöli yöqligini biladi, çunki u bilan heç qayerga çiqib keta olişmaydi. Jorj Kitga Greysning bilagiizugini beradi va undan keçirim söraydi. Kit Jorjni ölişga qoldirişga majbur böladi.

Kit odamlar oldiga kelib, Jorj vafot etganini aytadi. Madeline Kit yolğon gapirganini tuşunadi, ammo u uni yoniga yöl qöymaydi. Kit hammaga uç marta çuqur nafas olişni buyuradi va odamlar kabinaga suzib yetib borişni boşlaydi. Suziş paytida keksa juftlikning iti yöqoladi — bu ularning vafot etgan öğllaridan qolgan yagona eslatma edi. Odamlar Kitdan «keyin nima böladi?» deb söraşadi, u esa qilişlari mumkin bölgan hamma narsani qilganlarini va endi ötirib, topilişlarini kutişlarini aytadi. Lekin suv heç kimga tinçlik bermaydi va yana bir silkinişdan keyin kabinaga kalamuşlar yugura boşlaydi. Hammasi devorga qaytadi, ammo Kit kalamuşlarga qarab, ular havo tomon yuqoriga, devordagi osilgan xoç ortiga yugurayotganini tuşunadi. Kit va qizining otasi Stiven xoçni olib taşlaşadi va devorda teşik körişadi: u yerda yana bir xona bor. Şu payt bosim ostidagi suv kabinani katta tezlikda töldira boşlaydi va hamma devordagi temir mixlarni qölidan kelganiça suğurib, teşikni kengaytirişga kirişadi. Kit keksa Rojer Trilling xotini Eleonor sovuq urişidan vafot etganini payqaydi va Rojer uning jasadisiz heç qayerga bormasligini aytadi. Şunda Kit boşqa heç kimni taşlab ketmasligini va agar Rojer qolsa, u ham qolişini aytadi. Rojer xotinining jasadini qoldirib, hamma bilan oldinga yöl olişga majbur böladi.

Qahramonlar keyingi xonaga kiradi, u kanalizatsiya tizimiga olib boradigan zinapoya bölib çiqadi. Suv ularga yetib keladi va u yerda ham hammani oyoqdan çalib yiqitadi. Yuqoriga çiqqaç, Kit pastdan hurişni eşitadi: bu Rojerning iti. Atrofda hamma narsa qulayotgan bölsa-da, Kit noumid qadam taşlaydi va it ortidan pastga tuşadi. Şu payt zinapoyaga ulkan osilgan tösin qulaydi va Kit undan uziladi. U hammani uni taşlab ketişga va özlari çiqib ketişga çaqiradi, ammo ular rad etişadi. Madeline latta-lupandan boğlab yasalgan arqonni uzatişga harakat qiladi, lekin u ham suvga uziladi. Kit toğ jinslaridan iborat devorga çiqişga harakat qiladi, ammo heç narsa çiqmaydi. Odamlar unga yordam berolmaydi va halok böladigan juftlikka çiroq qoldirib, oldinga harakat qilişga qaror qilişadi; ularning ortidan esa ötiş joyi qulaydi. Umidsizlikka tuşgan Madeline ular şu yerda ölib qolişlarini aytadi, lekin Kit umidini yöqotmaydi. Ular «Krotlar» asboblarini saqlagan tokçalarga suzib borib, portlatgiçni olişadi. Kit boşidan, tunnel şifti ostiga çiqib, yer qatlamini portlatişni xohlaydi. Portlaş bosimi dekompressiyaga olib keladi va agar omad kulsa, havo bilan birga ularni daryo yuzasiga otib çiqaradi.

Şu orada Norman va Greys maşinalariga qarab avtoturargoh böylab yurişadi. Norman Greysni olib ketişni taklif qiladi va tösatdan qiçqiriqlarni eşitadi. U asboblar qutisi va bakni surib qöyadi va kanalizatsiya qopqoği teşiklaridan ötib turgan barmoqlarni köradi — bu tirik qolganlar edi. Tez yordam jamoasi qopqoqni oçib, ularni çiqarib olişadi, ammo Greysning qayğusi çegarasiz: tirik qolganlar orasida Jorj yöq edi.

Holsizlangan Kit va Madeline şiftga yetib borişadi. Kit portlatgiçni örnatadi va Madelinga bu joyda ularni heç qaçon taşlab ketmasligini aytadi. Ular portlaşni kutib, suv bilan töla tunnelga sönggi marta suzib boradi. Portlaş tölqini ikkalasini ham katta tezlikda tunneldan yuqoriga otib taşlaydi, u yerda ularni yaqin atrofdagi kemalar olib ketadi. Kit va Madelinni köprik orqali tez yordam maşinalariga olib borişadi. Kit Greysga uning bilagiizugini qaytariş uçun töxtaydi. Madeline «boşqa heç narsam yöq» deb, Kit bilan birga şifoxonaga borişga qaror qiladi. Kit rozi böladi, lekin faqat bir şart bilan: «Köprik orqali boramiz».