*Days and Nights in the Forest* (bengal tilida: Araṇyēra Dinarātri) — 1970-yilda suratga olingan, hind bengal tilidagi dramatik film. Rejissyori Satyajit Ray bölib, ssenariysi Sunil Gangopadhyayning şu nomli romani asosida erkin moslaştirilgan. Filmda karnaval uslubidagi adabiy usul qöllanilgan. Film Berlin xalqaro kinofestivalining 20-festivalida Oltin ayiq mukofotiga eng yaxşi film nominatsiyasida tanlangan. Goutam Ghose rejissyorligida suratga olingan «Abar Aranye» davomi 2003-yilda çiqarilgan.
Film 1970-yilda Nyu-York kinofestivalida namoyiş etilgan va tomoşabinlardan turib olqişlar olgan.
Film 2025-yilda The Film Foundation tomonidan kinorejissyor Wes Anderson kömagida 4K formatda tiklangan. Tiklaş 2025-yilgi Kann kinofestivalining «Klassika» bölimida, şuningdek, 2025-yilgi Nyu-York kinofestivalining qayta namoyiş bölimida taqdim etilgan. Şimoliy Amerikada tiklangan filmni Janus Films tarqatgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Soumitra Chatterjee, Sharmila Tagore, Aparna Sen
Sharmila Tagoreaktyor3Syujet
Filmning syujeti yozuvçi Sunil Gangopadhyayning poetik ijodining dastlabki yillarida qilgan şunga öxşaş…
Filmning syujeti yozuvçi Sunil Gangopadhyayning poetik ijodining dastlabki yillarida qilgan şunga öxşaş sayohati bilan boğliq. Hikoya fikrlari turliça bölsa-da, yaxşi döst bölib qolgan tört döst atrofida keçadi. Törttala döst maʼlumotli bölib, jamiyatning turli qatlamlaridan kelgan va film ularning qişloqdagi qisqa dam oliş sayohatini kuzatadi.
Guruh yetakçisi Asim — ular minadigan maşinaning egasi, yengil işda işlaydi, ayollar suhbatini yaxşi köradi, şu bilan birga ular uni qanday körişlarini juda öylaydi. Sanjoy mehnat sohasida rahbar, lekin amalda adabiyotga butunlay şönğişni istaydi. Hari — oçiq va töğridan-töğri gapiradigan kriketçi, uni taşlab ketgan qizni unutmoqçi böladi. Şekhar guruhning masxarabozi, işsiz yagona kişi. U atrofga qiziqiş bilan qaraydi, lekin döstlari mast bölib, öz norozilik va alamlarini tökayotganda özi höl bölib qoladi.
Ular şahar hayotining zerikarli kundaligidan qoçib, Jharkhand ştatidagi qabila yaşaydigan Palamu tumaniga yöl olişadi. Ular bu yerning afsonalarini öqigan: oçiqköngil, sodda va gözal qabila ayollari haqida. Örmon içidagi davlat mulki bölgan bungalodagi çowkidar (qorovul)ga pora berib, u yerda turiş uçun joy topişadi, çunki ularda bu yerda yaşaşga ruxsatnoma yöq. Bu turar joy ularning şahar hayotidan va tsivilizatsiyadan uzoqligini ifodalaydi: ular soqol oliş-olmaslik haqida öylaşadi. Keçqurun ular yaqin atrofdagi qişloqqa içişga boradi, u yerda Hari mahalliy santal qabilasidan Duli ismli ayol bilan yaqinlaşadi, çunki ayol ularning yoniga yana içkilik sörab keladi.
Soqol olmaslik qarori örmonda Şekhar ikki ayolni körganda barbod böladi. Ular özlarini taniştirişadi: bu ayollar Aparna va uning kelini Jaya bölib, yaqin atrofdagi uyda Aparnaning otasi va Jayaning öğli bilan turişadi. Şahar aholisining ikki guruhi bu yerda bir-birini topganidan deyarli xursand bölişadi. Asim Aparna bilan noz-karaşma qiladi va uni xonasini körsatişga köndiradi. U nafis va sirli Aparnaga intiladi, lekin uning vazminligi, hozirjavobligi va aqli oldida ojiz qoladi. Keçasi tört döst yana qişloqqa içkilik içgani boradi. Hari Dulini topa olmagani uçun xafa böladi. Dam oliş uyiga qaytişayotganda ular, Aparna va Jaya maşinasini tanimasdan, unga baqirib qöyişadi. Ular uxlab qolişadi va ertasi kuni Jayaning uyidagi nonuştani ötkazib yuborişadi. Bungalo oldida ular tiffin (ovqat solingan idiş)ni topib, uni qaytariş uçun Aparnaning uyiga borişadi.
Keyinroq konservator bungaloga keladi va guruhni rasmiy ruxsatsiz undan foydalanayotganini uşlab oladi. Ularni haydab yuboriş arafasida, konservatorning tanişi Aparna vaziyatni nafislik va vazminlik bilan hal qiladi. Aparnaning otasi Jayaning öğli bilan ketganda, guruh suhbatlaşib, öyin öynaşga qaror qiladi. Öyin avjiga çiqadi, kuraşda faqat Asim va Aparna qoladi. Şu paytda Aparna ataylab ğalabani Asimga topşiradi; Asim esa ğalaba uçun butun işonçini tikkanga öxşaydi.
Keskinlik qişloqdagi yarmarkada avjiga çiqadi, u yerda tört döst öz yöllariga ketişadi. Şekhar Asimdan qarzga olgan pul bilan qimor öynagani ketadi. Hari Dulini örmonga olib kirib, u bilan munosabatda böladi. Aparna özining vazmin taşqi körinişi ortidagi zaifroq tomonini oçganda, Asim özining ğururi va öziga bölgan işonçi barbod bölganini his qiladi. Şuningdek, Aparna Asimning burjuaça va şahar befarqligini körsatadi: uç kun bungaloda yaşaşganiga qaramay, u va döstlari çowkidarning xotini haqida söraşni öylaşmagan. Şu orada Şekhar, guruhning masxarabozi bölişiga qaramay, barça döstlariga yordam berişga özini majbur topadi (ayniqsa, jarohat olib, talon-taroj qilingan Hariga). Burjuaça axloqiy qaraşlari bilan çeklangan Sanjoy esa Jayaning jasur yaqinlaşuviga javob bera olmaydi.
Ertasi kuni ertalab tört döst Kalkutaga jönab ketişadi, çunki yangi döstlari şoşilinç ravişda qaytişga majbur bölişgan. Xayrlaşuv sovğasi sifatida ular, doimo ehtiyotkor Jaya yuborgan, qaynatilgan tuxumli bir lagan olişadi.
4Aktyorlar
Soumitra Çatterjee — Aşim…
Soumitra Çatterjee — Aşim rolida
Subhendu Çatterjee — Sanjoy rolida
Samit Bhanja — Hari rolida
Rabi Ghoş — Şekhar rolida
Pahari Sanyal — Sadaşiv Tripathi rolida
Şarmila Tagore — Aparna rolida
Kaberi Bose — Jaya rolida
Simi Garewal — Duli rolida
Aparna Sen — Harining sobiq sevgilisi rolida
5Qabul qilinişi
Dunyo böylab tanqidçilar filmni juda yuqori baholaşgan. The New Yorker jurnalining muxbiri Pauline Kael…

Dunyo böylab tanqidçilar filmni juda yuqori baholaşgan. The New Yorker jurnalining muxbiri Pauline Kael şunday yozgan: «Satyajit Ray filmlari menda boşqa har qanday rejissyorning asarlaridan köra murakkabroq baxt tuyğusini uyğotişi mumkin… Ray kabi heç kim oddiy narsalarni qayta baholaşga bizni undamagan». Reeling kitobida Kael yana qöşimça qilgan: «Buyuk kino sanʼatkorlaridan birining katta filmi, boş rollarda Soumitra Çatterjee va benihoya nafis Şarmila Tagore».
David Robinson Financial Times gazetasida yozgan: «Har bir söz va imo-işora taniş, tuşunarli va haqiqiy… Ray ijodi eng yaxşi holatida, xuddi şu kabi, tanlaş va taqdimotning har bir jihatida — vaqt, ijro, montaj, musiqa — ğayrioddiy töğrilik bilan ajralib turadi, bu esa uni muhokamadan taşqarida qöyadi».
Jonathan Rosenbaum özining «1000 ESSENTIAL FILMS» röyxatida bu filmni 1970-yilda çiqqan sevimli filmlaridan biri sifatida qoldirgan. The New York Times gazetasi filmni «hayot keçiriş yaxşi ekanini qandaydir tarzda isbotlaydigan kamdan-kam, soğinçli film» deb taʼriflagan.
Britaniyalik kino tanqidçisi Tom Milne filmni şunday maqtagan: «Ray asta-sekin mutlaq turğunlikning sehrli dunyosini yaratadi: yaltiroq yoz kuni, tinç örmon çekkasi, soya soyali xiyobonda yurgan ikki ayol, muhabbat va muhabbatga bölgan ehtiyoj aks-sado berayotgan iztirobli intilişlar… Gözal suratga olingan va gözal ijro etilgan, bu, ehtimol, Rayning şohasari».
The Village Voice naşrining tanqidçisi William Paul Ğarbda filmning muxoliflaridan biri bölgan. U yozgan: «Days and Nights 50-yillardagi ideal art-house filmiga ğalati tarzda öxşaydi: noaniq darajada insonparvar, lekin inson hayotining murakkabliklarini heç qanday his etmaydigan, dabdabali, syujeti kam, lekin xarakterga boy bölişga intiladigan, samimiy his-tuyğularning belgisi sifatida uslubiy jihatdan noqulay, va butun film nomi filmning özidagi har qanday narsadan köra köproq sheʼriy bölgan sarlavha bilan birlaştirilgan».
Andrew Robinson «The Inner Eye» kitobida şunday taʼkidlagan: «Ğarbdagi ham filmning muxlislari, ham muxoliflari film ularga şaffof ekanligiga işonişgan. Ular filmning köplab “sözlari va imo-işoralari” taniş bölmagan dunyoni yaşirişi mumkinligini anglamagan körinişadi».
6Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Days and Nights in the Forest» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.