(şuningdek «Mahkam bağlanganlar»; ingl. *Dead Ringers*) — kanadalik rejissyor Devid Kronenberg suratga olgan, 1988-yilda ekranga çiqqan triller. Avoriazdagi Xalqaro fantastik kino festivalining Grand-prisi sohibi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Jeremy Irons, Geneviève Bujold, David Cronenberg
3Syujet
Egizak aka-uka Elliot va Beverli Mantllar juda muvaffaqiyatli ginekologik klinikada birgalikda operatsiyalar…
Egizak aka-uka Elliot va Beverli Mantllar juda muvaffaqiyatli ginekologik klinikada birgalikda operatsiyalar qiladi. Işonçliroq va sinik Elliot uyatçan va passiv Beverlining tadqiqotlari asosida karyera qiladi. Elliot bemorlarni ayblaydi va ulardan zerikkaç, ayollar almaşinuvni sezmagan holda Beverlining qöliga «ötadi».
Klinikaga aktrisa Klair Nivo murojaat qiladi. Maʼlum böladiki, uning «uçta baçadon böyni» bor va u homilador böliş ehtimoli kam. Elliot Klairni ayblaydi, söngra Beverlini u bilan yotişga majbur qiladi. Biroq Beverli Klairga boğlanib qoladi, bu egizaklar örtasidagi muvozanatni buzadi. Bundan taşqari, Klair dori-darmonni suiisteʼmol qiladi, Beverli esa unga örganib qoladi va xizmat mavqeidan foydalanib dori topa boşlaydi. Klair almaşinuvni bilib qolganda, u bilan aka-ukalar örtasida restoranda şiddatli sahna böladi, lekin keyinçalik Beverli va Klairning munosabatlari qayta tiklanadi. Beverlini tuş-kabuslar qiynay boşlaydi: unda u aka-uka qorin qismidan birlaşgan, xuddi egizak siyamlik kabi körinadi.
Klair 10 haftalik suratga oliş uçun ketadi. Bu Beverlini klinik depressiyaga soladi, dori-darmonni suiisteʼmol qiliş kuçayadi. U ğayritabiiy jinsiy aʼzolarga ega mutant ayollarni tasavvur qila boşlaydi va metall bilan işlaydigan rassomga ğalati ginekologik asboblar töplamini buyurtma qiladi. Beverli operatsiya paytida şu asboblardan biri bilan bemorni jarohatlagaç, aka-ukalar darhol amaliyotdan çetlatiladi va maʼmuriy taʼtilga yuboriladi.
Elliot tuşunadi: u Beverli bilan şunçalik boğlanganki, agar aka-uka halok bölsa, u ham uning ortidan ketadi. Elliot ukasini klinikada qamab qöyadi va «qon oqimlarini sinxronlaştiriş» uçun özi ham dori qabul qiladi. Klair qaytib keladi va Beverlini öziga çaqiradi. Beverli qorovul yordamida klinikadan çiqadi, Klairning oldiga boriş yölida metallçi rassomning vitrinasida öz asboblarining nusxalarini körib qoladi va ularni öğirlaydi. Klairning oldida bir hafta ötkazgaç, u öziga keladi va Elliot uni qidirmayotganidan juda hayron böladi. U asboblar bilan klinikaga qaytadi va Klairga ular siyamlik egizaklarni ajratiş uçun möljallanganligini aytadi.
Klinika axlatga tölib ketgan, hamma yerda dori-darmon soçilgan, Elliot esa zaharlaniş holatida: egizaklar örinlarini almaştirgan. Aqldan ozgan holda ular «tuğilgan kunni» nişonlaydi va Beverli öz asboblari bilan «egizaklarni ajratiş operatsiyasini» ötkazadi, Elliotning qornini yorib taşlaydi. Ertasi kuni ertalab u klinikadan çiqadi, Klairga qönğiroq qiladi, lekin «Bu kim?» degan savolga javob bermaydi, klinikaga qaytadi va ölik Elliotning quçoğida jon beradi.
4Rollarda
Jeremi Ayronz — Beverli Mantll / Elliot…
Jeremi Ayronz — Beverli Mantll / Elliot Mantll
Jenevyev Bujold — Klair Nivo
Haydi fon Pallesk — Keri
Barbara Gordon — Danuta
Şirli Duglas — Laura
Stiven Lak — Anders Uollek
Jill Hennessi — Mimzi
Jacqueline Hennessi — Koral
5Işlab çiqariş
Mantll egizaklarining prototipi Styuart va Syril Markus aka-ukalari bölgan: ularni Syrilning Manhettendagi…

Mantll egizaklarining prototipi Styuart va Syril Markus aka-ukalari bölgan: ularni Syrilning Manhettendagi kvartirasida ölik holda topişgan. Markuslar tarixi Bari Vud va Jek Geyslend yozgan «Egizaklar» (Twins, 1977) novellasida bayon etiladi, u ssenariy asosiga qöyilgan.
Filmning işçi nomi «Gemini» (ingl. «egizaklar») edi. Studiya uni maʼqullamadi va «Twins»ga özgartirdi, biroq Kronenbergning ilk ikki filmini prodyuser qilgan Ivan Reytman rejissyorni bu nomdan foydalaniş huquqini sotişga köndirdi. Natijada «Egizaklar» nomini Reytmanning kartinasi oldi.
Robert De Niro Mantll egizaklari rolidan voz keçdi, çunki özini ginekolog rolida noqulay his qilişini aytdi; rolni Uilyam Xert ham rad etdi. Kronenbergning Klair roli uçun ikkinçi varianti Margo Kidder edi; diqqatga sazovori şuki, u Brayan De Palmaning «Opalar» filmida ajratilgan siyamlik egizaklarni öynagan.
Dastlab Jeremi Ayronsning ikkita alohida garderobi va grim xonasi bor edi, u qaysi egizakni öynayotganiga qarab ulardan foydalanardi; lekin tez orada u «hikoyaning butun mohiyati şundaki, baʼzan kim kimligiga şubha qiliş kerak» ekanligini tuşundi va şundan keyin kiyim-keçaklarni aralaştirib, bitta grim xonadan foydalanadigan böldi.
Ikkala egizak ekranda birga körinadigan kadrlar kompyuter texnologiyasi moving-matte qöllanilişining dastlabki natijalaridan biridir.
Premiere jurnali «Dead Ringers»ni «25 ta eng xavfli film» röyxatiga kiritdi.
6Mukofotlar va nominatsiyalar
1989 — Avoriazdagi Xalqaro fantastik kino festivalida Grand-pri va C.S.T. Award…

1989 — Avoriazdagi Xalqaro fantastik kino festivalida Grand-pri va C.S.T. Award mukofoti.
1989 — Fantasporto Xalqaro fantastik kino festivalida eng yaxşi erkak roli uçun mukofot (Jeremi Ayronz).
1989 — «Oltin ot» mukofoti eng yaxşi xorijiy rejissyorga (Devid Kronenberg).
1989 — Cahiers du cinéma jurnali yil eng yaxşi filmlari röyxatida 3-örin.
1989 — 11 ta «Genie» mukofoti: eng yaxşi film (Mark Boyman, Devid Kronenberg), eng yaxşi rejissyorlik (Devid Kronenberg), eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy (Devid Kronenberg, Norman Snayder), eng yaxşi erkak roli (Jeremi Ayronz), eng yaxşi operatorlik ishi (Piter Suşitski), eng yaxşi rassom-dekorator ishi (Kerol Spir), eng yaxşi montaj (Ronald Sanders), eng yaxşi musiqa (Govard Şor), eng yaxşi original qöşiq (Endi Nelson), eng yaxşi ovoz, eng yaxşi ovoz montaji. Bundan taşqari, lenta ikkita nominatsiyaga ega böldi: eng yaxşi ayol roli (Jenevyev Bujold), eng yaxşi kostyumlar (Denis Kronenberg).
1989 — «Kumuş lenta» mukofoti eng yaxşi erkak dublyaji uçun (Paolo Mariya Skandolo), şuningdek ikkita nominatsiya: Yevropa mukofoti (Jeremi Ayronz), eng yaxşi xorijiy rejissyor (Devid Kronenberg).
1990 — «Saturn» mukofotiga 5 ta nominatsiya: eng yaxşi dahşat filmi, eng yaxşi ssenariy (Devid Kronenberg, Norman Snayder), eng yaxşi erkak roli (Jeremi Ayronz), eng yaxşi musiqa (Govard Şor), eng yaxşi kostyumlar (Denis Kronenberg).
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB8Öxşaş filmlar
Matn: maqola tarjimasi «Связанные насмерть» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.
