Deliverance

Jon Voyt — Ed

Bört Reynolds — Lyuis

Ned Biti — Bobbi

Ronni Koks — Dryu

Jeyms Dikki — şerif Ballard

Gerbert Kovard — tişsiz odam

Bill Makkinni — toğlik

1973 — «Oskar» mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi film (Jon Burmen), eng yaxşi rejissyor (Jon Burmen), eng yaxşi montaj (Tom Pristli)

1973 — BAFTA mukofotiga uçta nominatsiya: eng yaxşi operator ishi (Vilmoş Jigmond), eng yaxşi montaj (Tom Pristli), eng yaxşi saundtrek (Jim Atkinson, Volter Goss, Dug Törner)

1973 — «Oltin globus» mukofotiga 5 ta nominatsiya: eng yaxşi drama filmi, eng yaxşi rejissyor (Jon Burmen), eng yaxşi dramatik aktyor (Jon Voyt), eng yaxşi ssenariy (Jeyms Dikki), eng yaxşi original qöşiq («Dueling Banjos», muallifi Artur Smit, moslaştirgan Stiv Mandel va Erik Vaysberg)

1973 — AQŞ Rejissyorlar gildiyasining eng yaxşi rejissyorlik uçun mukofotiga nominatsiya — badiiy film (Jon Burmen)

1973 — AQŞ Ssenariyçilar gildiyasining eng yaxşi moslaştirilgan drama uçun mukofotiga nominatsiya (Jeyms Dikki)

«Deliverance» filmining markaziy mavzusi sivilizatsiya (şahardan kelgan qahramonlar) va tabiat (Appalaçining yovvoyi ölkasi va uning aholisi) örtasidagi munosabatlarga pessimistik qaraşdir. Operatorning mahorat bilan tasvirlagan tabiat gözalligi va kuçi begona kişilarning hayotiga eng qöpol tarzda kirib keladi va özining şafqatsiz moddiyligini namoyon qiladi: semiz Bobbining toğliklardan biri tomonidan zörlanişi (filmning boşida qahramonlar sivilizatsiya yovvoyi tabiatni zörlaydi, deb gaplaşişlari diqqatga sazovor), qadimiy qurol — kamon yordamida odamni öldiriş, Lyuisning oçiq sinişi, boşi orqasiga taşlangan qöli bilan ölik Dryuning tabiiy bölmagan holati. Şu bilan birga, taşqi jihatdan eng jasur qahramon Lyuis, özining maqsadi omon qoliş ekanini eʼlon qilsa-da, öz şeriklari uçun faqat yuk bölib çiqadi. Aksinça, tinç oilaviy hayotidan mamnun Ed taşqi şaroitlar toqnaşuvida omon qolişga intilib, tubdan özgaradi. Qutqarilgan qahramonlarni kutib oladigan sivilizatsiyaning ramzi esa daryo qirğoğidagi zanglagan avtomobil qoldiqlari böladi. Ammo qahramonlar haqiqiy qutulişga erişmaydi (filmning nomiga qaramay), çunki ular bilan sivilizatsiya institutlari, masalan, din engolmaydigan aybdorlik hissi qoladi (filmning yakuniy sahnalaridan birida hatto çerkov ham bu joylardan «qoçib ketadi»).

Ikki million dollarlik byudjetning deyarli yarmi tabiiy şaroitda suratga olişga sarflangan (ikki oy davom etgan), suratga oliş asosan Jorjiya ştatining Rabun okrugida, Çattooga daryosida (ingl. Çattooga River) bölib ötgan. Şu bilan birga, filmning barça sahnalari kino uçun juda kam uçraydigan xronologik tartibda suratga olingan. Bundan taşqari, törtta asosiy aktyorning hammasi, hatto juda xavfli sahnalarda ham, dublyorsiz işlagan. Qiziq, filmda Bobbi eng bepisand va sustkaş qilib körsatilgan bölsa-da, tört aktyordan aynan uning obrazini yaratgan Ned Biti suratga oliş paytida kanoeda suziş tajribasiga ega edi.

Ssenariyda zörlaş sahnasi faqat haqoratli sözlardan iborat bölgan, «çöçqa çinqiriği» esa dastlab telekörsatuv versiyasi uçun öylab topilgan, reytingni yumşatiş maqsadida. Burmanga bu ğoya yoqqan va u uni kino versiyasiga ham kiritgan. Ned Biti bu ğoya uning özi ekanini daʼvo qilgan, Kristofer Dikki esa öz xotiralarida ğoyani suratga oliş guruhi aʼzolaridan biri taklif qilganini yozgan.

Filmning oxirida şerif rolini epizodik tarzda öynagan, öz nomidagi romanning muallifi Jeyms Dikki özi.

Film ekranlarga çiqqandan söng suratga olingan joylarga sayyohlar kela boşladi, ular bu hududni öz közlari bilan körişni istardi. Film çiqqanidan keyin köp ötmay uçta sayohat firmasi faqat şunday sayyohlar bilan şuğullandi. Öşa paytda Jorjiya ştatining gubernatori bölgan Jimmi Karter kinokompaniyalarni ştatida tabiiy şaroitda suratga olişga jalb qiliş maqsadida kino komissiyasini tuzdi. Keyinçalik bunday idoralar har bir ştatda paydo böldi.