Dharmputra — 1961-yilda suratga olingan hind tilidagi film. Rejissyori Yash Çopra, ssenariysi Açarya Çatursenning şu nomli romani asosida yozilgan. Bu Yaşning ikkinçi rejissyorlik ishi. Film Hindistonning bölinişini va hindu fundamentalizmini aks ettirgan birinçi hind tilidagi film böldi. Uni katta akasi B.R. Çopra işlab çiqardi. U özi ham Hindiston bölinişi paytida Lahordan köçib ketgan bölib, 1956-yilda Mumbaida B.R. Films studiyasiga asos solgan.
Film diniy fanatizm, taʼassub va jamoatçilik ziddiyatlari masalalarini Hindiston bölinişi fonida kötardi. Ikki yil oldin Yash Çopra "Dhool Ka Phool" (1959) filmi bilan debyut qilgan edi. Bu film Neru ğoyalaridagi dunyoviylik (sekulyarizm) ruhida suratga olingan bölib, unda musulmon kişi "noqonuniy" hind bolasini tarbiyalaydi, hamda "Tu Hindu Banega Na Musalman Banega, Insaan Ki Aulaad Hai, Insaan Banega" nomli maşhur qöşiq ijro etilgan. Uşbu filmda mavzu teskari qilib berilgan: bu yerda hindu oilasi noqonuniy musulmon bolasini tarbiyalaydi.
Bu Şaşi Kapoorning katta yoşli aktyor sifatida birinçi filmi bölib, unda u hindu fundamentalisti rolidagi asosiy qahramonni ijro etdi. Taniqli aktyor Rajendra Kumar bir qöşiq uçun nomi tilga olinmagan holda maxsus iştirok etdi, Şaşikala ham şunday qildi. Bundan taşqari, taniqli aktyor Dilip Kumar bu filmda nomi tilga olinmagan holda fonli rovçilik qildi. 9-Milliy kino mukofotlarida film hind tilidagi eng yaxşi badiiy film nominatsiyasida mukofotlandi.
1Rollarda
Mala Sinha, Shashi Kapoor
Yash Choprarejissyor
Mala Sinhaaktyor
Shashi Kapooraktyor2Syujet
Film 1925-yilda, Hindistonda Britaniya hukmronligi va Hindiston mustaqillik harakatining avj olgan davrida…
Film 1925-yilda, Hindistonda Britaniya hukmronligi va Hindiston mustaqillik harakatining avj olgan davrida boşlanadi. Hikoya Dehlidagi ikki oila — Navob Badruddin va Gulşan Rai oilalari haqida. Ikki oila şu qadar yaqinki, ular deyarli bitta uyda yaşaydi. Navobning qizi Husn Bano Javed ismli yigit bilan aloqa qiladi va homilador bölib qoladi. Navob uni Javed bilan turmuşga berişni rejalaştirganida, Javed yöqolganini bilib qoladi. Amrit Rai va uning rafiqasi Savitri Husnga bola tuğilişida yordam beradi. Ular öğil bolani, Dilipni, öz farzandliklariga olib, öz oilasi familiyasini beradi. Yoş Dilip Badruddin va Rai xonadonlarining erka farzandiga aylanadi. Şundan söng Husn Javed bilan uçraşib, unga turmuşga çiqadi. Şu orada, Britaniya hukumatini Hindistonni tark etişga majburlaş maqsadida ötkazilgan norozilik namoyişida iştirok etayotib, Navob halok böladi. Yillar ötgaç, Husn Bano va Javed Rai oilasi tomonidan iliq kutib olinib qaytib kelişadi. Şunda Husn Dilipni uçratadi — lekin bu u taşlab ketgan Dilip emas. Bu Dilip faşist, musulmonlarga nafrat bilan qaraydigan kişiga aylangan bölib, musulmonlarni Hindistondan majburan çiqarib yuboriş uçun boşqa ekstremistlar bilan birlaşgan, hatto binolarni yoqiş va odamlarni öldiriş darajasiga borgan. Bunçalik nafrat va işonçsizlik orasida Husn bilan Dilip bir-biriga qanday moslaşadi?
3Aktyorlar
Şaşi Kapoor — Dilip Rai…
Şaşi Kapoor — Dilip Rai rolida
Mala Sinha — Husn Bano rolida
Rehman — Javed rolida
Manmohan Krişna — doktor Amrit Rai rolida
Indrani Mukherjee — Meena rolida
Tabassum — Rekha Rai rolida
Deven Verma — Sudeş Rai rolida
Nirupa Roy — xonim Savitri Amrit Rai rolida
Leela Çitnis — Meenaning onasi rolida
Aşok Kumar — Navob Badruddin (Husn Banoning otasi) rolida (nomi tilga olinmagan)
Rajendra Kumar — "Yeh Kiska Lahu Hai, Kaun Mara" qöşiğida partiya rahbari rolida (nomi tilga olinmagan)
Şaşikala — "Jo Yeh Dil Deewana Maçal Gaya" qöşiğida raqqosa rolida (nomi tilga olinmagan)
Dilip Kumar — fonli rovçi sifatida (nomi tilga olinmagan)
4Musiqa
Filmning musiqasini N. Dutta…
Filmning musiqasini N. Dutta bastalagan.
5Qabul qilinişi
Böliniş paytidagi tartibsizliklarning jonli tasviri va şiorlar aytilişi kinoteatrlarda tartibsizlik…
Böliniş paytidagi tartibsizliklarning jonli tasviri va şiorlar aytilişi kinoteatrlarda tartibsizlik holatlariga olib keldi, film esa prokatda muvaffaqiyatsiz çiqdi. "Dharmputra"dagi muvaffaqiyatsizlikdan söng, hind kinosida bu mavzuga şunçalik oçiq murojaat qilişga bir neça rejissyor jurʼat etdi. Bu mavzuni keyinçalik kötargan film M.S. Sathyuning 1973-yilda suratga olingan "Garm Hava" böldi. Rejissyor Yash Çopra bundan keyin heç qaçon siyosiy film suratga olmadi va köp ön yillar ötib, 2004-yilda "Veer Zaara" filmi bilan diniy totuvlik mavzusiga yana qaytguniga qadar sevgi hikoyalariga sadoqat bilan qoldi.
6Mukofotlar
Milliy kino…
Milliy kino mukofotlari
1961: Hind tilidagi eng yaxşi badiiy film uçun Prezidentning kumuş medali
Filmfare mukofoti
1963: Eng yaxşi dialog: Akhtar ul Iman
Matn: maqola tarjimasi «Dharmputra» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.