Dil Chahta Hai

Dil Çahta Hai Farhan Akhtarning 1996-yildagi Goaga sayohatlari va Nyu-York şahrida olti hafta yaşaşi davomidagi şaxsiy tajribalari hamda kuzatuvlaridan kelib çiqqan. Dastlab film Akaş va Shalini qahramonlariga qaratilgan romantik hikoya sifatida tasavvur qilingan, ammo Akhtar syujetda hayajon va çuqurlik yetarli emasligini his qilgan. Uning ota-onasi Javed Akhtar va Honey Irani ğoyani maʼqullagan, lekin uni boyitiş uçun takliflar bergan. Ularning rağbatlantirişi bilan Akhtar hikoyani uç döst örtasidagi munosabatlar bilan kengaytirgan va şu tariqa eʼtiborni döstlik va şaxsiy ösiş mavzulariga qaratgan.

1998-yilda singlisi Zoya Akhtar bilan birgalikda Şankar Mahadevanning «Breathless» albomi uçun klip suratga olayotgan paytda Farhan filmning ssenariysini «Hum Teen» işçi nomi ostida yozişni boşlagan. Uning öz döstliklari va taşvişlarini aks ettirgan ssenariysi dastlab ingliz tilida yozilgan, keyin esa ikki oy davomida hind tiliga tarjima qilingan. Bu loyiha Farhan Akhtar va prodyuser Ritesh Sidhwanining yangi taşkil etilgan Excel Entertainment bayroği ostidagi kino debyuti böldi. Akhtarning dösti Kassim Jagmagia hikoyaga hissa qöşgan va ijodiy hamkor sifatida jamoaga qöşilgan.

Rollarga tanlov bir neça bosqiçda ötgan. Farhan Akhtar dastlab Akaş Malhotra roli uçun Akşaye Khannaga murojaat qilgan. Biroq Aamir Khan Akaşni ijro etişni xohlagaç, ança bosiq xarakterli Siddharth «Sid» Sinha rolini Khanna öz zimmasiga olişga rozi bölgan.

Saif Ali Khan Sameer Mulçandani rolini oldi. U bu rolni öz şaxsiyatiga juda yaqin deb topgan. Preity Zinta sinov suratga olişdan va uç yarim oylik tayyorgarlik davridan söng Akaşning sevgilisi Shalini rolini olgan. Sonali Kulkarni Sameerning keyinçalik fiancée böladigan Pooja rolini ijro etgan. Dimple Kapadia örta yoşli, spirtli içimliklarga qaram, ajraşgan interyer dizayneri Tara Jaiswal rolini olgan. Bu uning ekrandagi birinçi juftligi bölib, sezilarli darajada yoş aktyor bilan birga işlaşi edi. Xabarlarga köra, Kapadia suratga oliş paytida Farhan Akhtardan uni «xola» deb emas, balki ismi bilan çaqirişni talab qilgan.

Zoya Akhtar rollarga tanlov jarayoniga rahbarlik qilgan va filmning döstlik hamda şaxsiy özgariş mavzularini işonçli aks ettira oladigan uyğun ansamblni şakllantirişga eʼtibor bergan.

Dil Çahta Hai ning asosiy suratga oliş işlari 2000-yilda boşlangan va 108 kun davom etgan. Film Mumbay, Goa va Avstraliyaning Sidney şahri kabi turli joylarda suratga olingan. Xususan, uçlikning Goadagi Çapora qalʼasidagi sahnasi maşhur bölib ketgan va bu qalʼaning turistik joy sifatida şuhrat topişiga hissa qöşgan.

Film ₹80 million (taxminan US$950,000) byudjet bilan işlab çiqarilgan. Operatorlik işlarini Ravi K. Çandran olib borgan va filmning zamonaviy estetikasini aks ettirgan. Işlab çiqarişda öşa paytda hind kinosida nisbatan yangi texnika bölgan sinxron ovoz yozuvidan foydalanilgan. Ovoz dizaynini Nakul Kamte va H. Sridhar boşqargan. Montajçi A. Sreekar Prasad, prodyuser dizayneri esa Suzanne Caplan Merwanji bölgan. Kostyum dizaynini Arjun Bhasin bajargan, filmning musiqiy sahnalari xoreografiyasini esa Farah Khan qöygan.

Soç turmagi ustasi Adhuna Bhabani şu film orqali Bollivudga debyut qildi. U Avan Contractor bilan birgalikda boş qahramonlar uçun öziga xos soç turmaklarini yaratdi, ular yoşlar orasida moda yönalişiga aylandi.

Dil Çahta Hai ning saundtreki va fon musiqasini Şankar–Ehsaan–Loy bastalagan. A. R. Rahman taklifni sanalar bilan boğliq muammolar tufayli rad etgan. Qöşiqlarning matnini Javed Akhtar yozgan. Qöşiqlarni Udit Narayan, Alka Yagnik, Caralisa Monteiro, Srinivas, Şaan, Kavita Krişnamurthy, Mahadevan, Clinton Cerejo, KK, Harvey va Sonu Nigam ijro etgan. Noorani aytişiça, uçlik Farhan Akhtar, Javed Akhtar va Sidhwani bilan birga Khandalaga borgan va filmning töqqiz qöşiğidan oltitasini uç yarim kun içida bastalagan. Mendonsa bu tajribani «35% ish va 65% zavq» deb taʼriflagan hamda «ajoyib vaqt ötkazganliklarini» qöşimça qilgan. Khandalada qolgandan söng, Şankar–Ehsaan–Loy yozuvni uç hafta içida yakunlaş uçun studiya band qilgan.

Dil Çahta Hai ning saundtreki va fon musiqasini Şankar–Ehsaan–Loy musiqiy uçligi bastalagan. Bu ularning Farhan Akhtar bilan birinçi hamkorligi böldi. Loyiha uçun avval A. R. Rahman bilan maslahatlaşilgan, lekin u jadval ziddiyatlari tufayli rad etgan. Qöşiqlarning matnini Javed Akhtar yozgan. Albomdagi ijrolarda Udit Narayan, Alka Yagnik, Caralisa Monteiro, Srinivas, Şaan, Kavita Krişnamurthy, Şankar Mahadevan, Clinton Cerejo, KK, Harvey va Sonu Nigam iştirok etgan.

Albom tayyorlanişi oldidan bastakorlar Farhan Akhtar, Javed Akhtar va prodyuser Ritesh Sidhwani bilan birga Lonavalaga borgan. U yerda töqqiz qöşiqdan oltitasi uç yarim kun içida bastalangan. Ehsaan Noorani bu safarni «35% ish va 65% köngil oçiş» muvozanati sifatida taʼriflagan. Loy Mendonsa esa keyinçalik albomni uç hafta içida yakunlaş uçun yozuv studiyasi band qilinganini aytgan.

Dil Çahta Hai 2001-yilning eng kutilgan hind filmlaridan biri edi. Bunga sabab uning şahar yoşlariga bağişlangan zamonaviy syujeti bölib, bu mavzu hind kinosida kam yoritilgan edi. Filmning bir daqiqalik teatr treyleri Aamir Khanning «Lagaan» filmi bilan birga kinoteatrlarda va butun Hindiston böylab televideniyeda namoyiş etildi. Bu erta reklama va ommaviy axborot vositalarining qiziqişini uyğotiş uçun qilingan edi. Prokatdan oldin filmning maxsus namoyişi Hindistonning öşa paytdagi içki işlar vaziri L. K. Advanining Nyu-Dehlidagi uyida ötkazildi.

Film 2001-yil 10-avgustda teatrlarda namoyiş etildi. U Preity Zinta ham iştirok etgan, Ajay Devgn va Madhuri Dixit bilan birga rolda çiqqan «Yeh Raaste Hain Pyaar Ke» romantik dramasi bilan bir vaqtda çiqdi. Içki prokatdan söng Dil Çahta Hai bir neçta xalqaro kinofestivalda, jumladan, 33-Hindiston xalqaro kinofestivalida, 14-Palm Springs xalqaro kinofestivalida va 11-Ostin kinofestivalida namoyiş etildi.

Film hind televideniyesida StarPlus kanali orqali 2002-yil 17-avgustda birinçi marta namoyiş etildi. 2007-yil 14-dekabrda u bitta diskli NTSC keng ekranli DVD körinişida çiqdi. Şuningdek, Spark Entertainment tarqatgan ikki diskli versiya ham mavjud böldi. 2016-yil 18-noyabrdan beri Dil Çahta Hai Amazon Prime Video va Netflix kabi platformalarda striming orqali köriş mumkin.

Dil Çahta Hai prokatga çiqqanda örtaça tijoriy natija körsatdi. U metropolitan hududlarda yaxşi natija bergan bölsa-da, qişloq hududlarida kutilganidan past böldi. Savdo tahlilçilari bu kamçilikni filmning şahar yönalişli syujeti va qahramonlari bilan izohlaşdi. Şunga qaramay, film şahar markazlarida barqaror muvaffaqiyatga erişdi, baʼzi kinoteatrlarda 50 haftadan ortiq oltin yubiley namoyişini ötkazdi.

Hindiston böylab taxminan 210 ekranda namoyiş etilgan film birinçi kunida ₹9 million (US$110,000) yiğdi. Birinçi dam oliş kunlari ₹27.7 million (US$330,000) yiğdi, birinçi hafta yakuniga kelib esa ₹57.3 million (US$680,000) daromad keltirdi. Film içki bozorda umumiy hisobda ₹332.8 million (US$3.9 million) yiğib, öşa yilning eng köp daromad keltirgan hind filmlari orasida beşinçi örinni egalladi.

Xorijda film dastlabki dam oliş kunlarida yaxşi natija körsatdi: Şimoliy Amerikada US$210,000, Atlantika mamlakatlarida esa US$100,000 yiğdi. Xorijdagi dastlabki prokat davrida u ₹16.5 million (US$200,000) topdi, xalqaro teatr prokati yakuniga kelib esa ₹64.4 million (US$760,000) yiğib, öşa yili xorijda eng köp daromad keltirgan hind filmlari orasida yettinçi örinni egalladi. Box Office India maʼlumotlariga köra, film dunyo böyiça taxminan ₹397.2 million (US$4.7 million) yiğgan.

Dil Çahta Hai prokatga çiqqanda keng tanqidiy eʼtirof topdi. Uning yangi syujeti, rejissurasi, aktyorlik ijrosi va zamonaviy hind yoşlarini realistik tasvirlaşi alohida maqtovga sazovor böldi. Film Rotten Tomatoes saytida beş şarh asosida 100% maʼqullaş reytingiga ega bölib, örtaça bahosi 7.3/10.

Bollywood Hungama naşrining muharriri Taran Adarş filmni Aamir Khanning karyerasidagi muhim bosqiç deb taʼriflagan va Saif Ali Khan hamda Akşaye Khannaning ijrosini ajratib körsatgan. Rediff.com uçun yozgan Sita Menon Farhan Akhtarning rejissyorlik debyutini maqtagan, uning samarali xarakter yaratişini va Khannaning nozik ijrosini qayd etgan.

Screen jurnalida Piroj Wadia Akhtarning ssenariysi va rejissurasini, şuningdek, Ravi K. Çandranning operatorlik işini maqtagan. Xuddi şu jurnaldan Dineş Raheja filmning hazil-mutoyibasini va Saif Ali Khanning komik vaqt tuyğusini yuqori baholagan. The Hindu gazetasining Ziya Us Salam filmni erkaklar döstligi va bakalavrlik davridagi yaqinlikni kam uçraydigan tarzda aks ettirgan asar deb taʼriflagan hamda uning vaziyatli komediyasi va tabiiy personaj reaksiyalarini maqtagan.

Filmfare jurnalining Arati Koppar filmni rejissyorlik debyuti uçun «ajoyib uriniş» deb baholagan va Aamir Khanning ijrosini taʼkidlagan. Komal Nahta Preity Zintaning obrazini maqtagan, Dimple Kapadianing rolga mosligini qayd etgan, Sonali Kulkarnining ekrandagi vaqti kamligini tanqid qilgan.

NDTV kanalining Jasdeep Singh Pannu Dil Çahta Hai ni «ajoyib tarzda yaratilgan film» deb atagan, ammo «melodramatik ijro», yaʼni anʼanaviy Bollivud filmlariga xos bölgan element haqida ham ogohlantirgan. Zee Next uni öşa yilning eng yaxşi hind filmlaridan biri deb nomlagan. The Hindustan Times gazetasining Saibal Çatterjee yozgan: «Farhan özining nafisligi va taʼsirçanligi bilan ajralib turadigan uslubni namoyiş etadi. Yoş kinorejissyor yaratgan murakkab töqimadagi deyarli har bir personaj juda haqiqiy, his-tuyğular töliq işonarli, vaziyatlar esa nozik dramaga töla».

Xalqaro miqyosda New Straits Times gazetasining K. N. Vijiyan film odatdagi Bollivud asarlaridan farq qilişini va hamma tomoşabinlarga yoqmasligi mumkinligini taʼkidlagan, ammo Çandranning operatorlik işini eʼtirof etgan. The Wall Street Journal uçun retrospektiv şarh yozgan Beth Watkins esa filmning hazil, hissiyot va samimiylikni uyğun tarzda birlaştirganini maqtagan.