Dr. Babasaheb Ambedkar

Bximrao Ambedkar Kolumbiya universiteti kutubxonasida öqib yurganida, uni Lala Lajpat Rai öz uy hukmronligi ligasiga qöşilişga çaqiradi, ammo Ambedkar rad etadi, çunki u bu yerga Baroda ştatining hukmdori Sayajirao Gaekvad III ning stipendiyasi bilan kelgan edi. Ambedkar Amerikada öqiş uçun pul topa olmaydi, şuning uçun idişlarni yuviş kabi vaqtinçalik işlarni bajaradi.

U 1915-yil iyunda iqtisodiyot böyiça magistrlik imtihonini topşirdi, şuningdek sotsiologiya, tarix, falsafa va antropologiya fanlarini örgandi. U «Qadimgi Hindiston savdosi» mavzusida dissertatsiya taqdim etdi. Ambedkarga Jon Dyui va uning demokratiya haqidagi asarlari taʼsir körsatdi. 1916-yilda u boşqa magistrlik uçun «Hindistonning milliy dividendi — tarixiy va tahliliy tadqiqot» nomli ikkinçi dissertatsiyasini tugatdi. 1916-yil oktabrda u Grayʼs Innʼda advokatlik kursiga yozildi va şu bilan birga Londonning Iqtisodiyot maktabiga qabul qilindi, u yerda doktorlik dissertatsiyasi ustida işlay boşladi. 1917-yilda Barodadan olingan stipendiya muddati tugagaç, u ishi tugallanmagan holda iyun oyida Hindistonga qaytişga majbur böldi; ammo unga işini tört yil içida tugatiş uçun qaytib kelişga ruxsat berildi. U qimmatli va juda yaxşi köradigan kitoblar töplamini kema orqali jonatdi, lekin kemani nemis suv osti kemasi torpedalab çöktirdi. Ambedkar Baroda ştatiga Boş hisobçi idorasida stajyor sifatida işlaş uçun bordi. Yoş Ambedkarga uç yil davomida oyiga 11,50 funt sterling miqdorida stipendiya berildi, kelişuvga köra esa u öqişni tugatgandan keyin Barodada 10 yil işlaşi kerak edi. Biroq Barodaga yetib kelgaç, u heç bir hind mehmonxonasi uni past kastadan bölgani uçun joylaştirmasligini angladi. Keyin u faqat parsilar yaşaydigan, parsi bölmaganlarga ruxsat berilmaydigan parsi mehmonxonasini topdi. U va parsi mehmonxona egasi kelişib oldilar: agar u parsi ismini olsa, unga qolişga ruxsat beriladi. Yangi idoraga yangi katta xodim (stajyor mansabdor) sifatida, daxlsiz sifatida kelganida, idoradagi çaqiruvçi xizmatçi unga faylni qölidan bermasdan stolga otib taşlaydi. Keyinroq Ambedkar çanqaydi va bir stakan suv söraydi, xizmatçi esa suv yöqligini aytadi. U qozondagi suvdan içmoqçi bölganida, yuqori kasta vakillari buni juda noqulay deb topadilar, uni haqorat qiladilar va u şu qozondan suv içişi mumkin emasligini aytadilar, çunki ular ham şu qozondan içadilar. Uning tegişi suvni ifloslantirişini aytib, öz suvini olib kelişni talab qiladilar, uni iflos va daxlsiz deb ataydilar. Barodada bir neça kun turganidan söng, boşqa parsilar uning parsi emasligini aniqlaydilar va uning qolgan ön birinçi kunida, tayoq kötargan ğazabli parsi erkaklar guruhi uni mehmonxonadan haydaş uçun keladi. U öşa kuni mehmonxonani tark etişga majbur böladi va joy topolmay, Barodani tark etib, boşqa joyda ish topiş uçun Bombeyga qaytişga majbur böladi.

Bombeyda Ambedkar Sydenham Tijorat va Iqtisodiyot kollejida siyosiy iqtisod professori lavozimiga ariza beradi. Ish birinçi kuni talabalar uni daxlsiz bölgani uçun masxara qiladilar va ehtimol ingliz tilini bilmaydi deb öylaydilar. Ambedkar xodimlar xonasidagi suv idişidan içmoqçi bölganida, Trivedi ismli professor buni yoqtirmaydi va uning örniga uni haqorat qiladi. Kolhapurlik Şri Şahu Maharaj bilan uçraşgaç, Ambedkar 1920-yilda «Mooknayak» nomli gazeta çiqarişni boşlaydi. Ambedkar Kolhapurdagi Mangaonda, Şri Şahu Maharaj iştirokida bölib ötgan konferensiyada nutq sözlaydi. Maharaj başoratli ohangda şunday deydi: «Siz qutqaruvçingizni Ambedkarda topdingiz va u sizning zanjirlaringizni uzişiga işonçim komil».