«Dracula» (ingl. Dracula) — 1958-yilgi dahşat filmi. Bram Stokerning şu nomli romani asosidagi ekranlaştiriş. Hammer seriyasining Dracula haqidagi birinçi filmi. AQŞda film 1931-yilgi film bilan çalkaşmaslik uçun «Dracula dahşati» nomi bilan namoyiş etilgan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Peter Cushing, Christopher Lee, Michael Gough
3Syujet
1885-yil may oyi. Jonathan Harker (John Van Eyssen), vampirlar ovçisi, yangi kutubxonaçi sifatida Dracula…
1885-yil may oyi. Jonathan Harker (John Van Eyssen), vampirlar ovçisi, yangi kutubxonaçi sifatida Dracula (Christopher Lee) qalʼasiga boradi. Qalʼada u graf asirasidagi ayolni (Valerie Gaunt) uçratadi, u Harkerdan yordam söraydi. Şu payt Dracula paydo böladi va Harkerni xonaga olib kirib, qulflab qöyadi.
Bir muddat ötib ozod bölgan Harker yana umidsiz ayol bilan töqnaşadi. Ayol uning böyniga tişlaydi. Kelgan Dracula uni itarib yuboradi. Harker huşini yöqotadi. Ertasi kuni uyğonib, tişlaş izlarini topadi. U kundaligini qalʼadan taşqarida yaşirib, qabristonga tuşadi va u yerda Dracula va uning asirasi yotgan ikkita tobut topadi. Harker ayolni öldiradi. Lekin şu zahoti tobutidan Dracula kötarilib, Harkerdan dahşatli tarzda qasos oladi.
Şu paytdan boşlab vampir uçun 1-raqamli duşman doktor Van Helsing (Peter Cuşing) böladi. Professor uzoq yillar davomida vampirizm muammosini örgangan va grafga qarşi mavjud barça vositalar bilan kuraşişni boşlaydi. U Harkerni qidirib Klausbergga keladi. Qörqqan şahar aholisi unga yordam berişdan boş tortadi, faqat tavernada işlaydigan bir qiz unga kundalikni topşiradi. Van Helsing qalʼada paydo böladi va tobutda yotgan, vampirga aylangan Harkerni topadi. Doktor uni qarağay (osina) qoziq bilan öldiradi. Söng u Harkerning ölimi haqida Artur Holmvud va uning xotini Minaga xabar yuboradi, lekin ular buni Harkerning fiancéeʼsi Lyusiga aytişga jurʼat etişmaydi. Lyusi holsizlana boşlaydi. Keç tuşganda Lyusi terrasaga olib boruvçi eşiklarni oçadi va böynini yalanğoç qiladi, u allaqaçon vampir izini — tişlaşni olib yurardi. Va tez orada uyga Dracula kiradi.
Mina Van Helsingdan Lyusini davolaşni söraydi. U Lyusini közdan keçirib, uning xonasiga sarimsoq qöyişni va derazalarni oçmaslikni buyuradi. Lekin Lyusi xizmatkordan keçasi sarimsoqni olib taşlab, derazani oçişni iltimos qiladi. Dracula kelib, Lyusini öldiradi. Artur Holmvud Van Helsingni haydab yuboradi va u ularning uyidagi baxtsizliklar sababçisi, deydi. Doktor ketadi, lekin Harkerning kundaligini qoldiradi. Holmvud Harkerning kundaligini qayta öqib, haqiqatni oçadi. Vampirga aylangan Lyusi jiyani Tanyani qabristonga jalb qilişga urinadi. Lekin qizni Van Helsing va Artur qutqarib qolişadi. Van Helsing Holmvudga Lyusi ularni Draculaning boşpanasiga olib borişi mumkinligini aytadi. Ammo Artur Lyusini yem sifatida işlatişdan boş tortadi va Van Helsing Lyusini öldiradi.
Draculani izlaşni davom ettirib, Van Helsing qalʼadan çiqqan katafalkni eslaydi va u Artur bilan yuk-tekşiruv punktiga boradi, tobutning qayerga yöl olganini aniqlaş uçun. Şu vaqtda Mina Draculaning Holmvudlar uyi poliziyasida joylaşgan yangi boşpanasiga jalb etilgan edi. Ertasi kuni ertalab Artur va Van Helsing Minaning ğalati xatti-harakatlariga eʼtibor berişadi. Keyinroq ular tobut böyiça, yöqolgan tobutni topiş uçun tobutçi bergan manzilga boradilar, lekin uning yöqolganini bilib oladilar. Artur Minaga xoç taqişga urinadi, u uning qölini kuydiradi va ular Draculaning yaqin atrofda ekanini tuşunadilar.
Keçasi Van Helsing va Artur Mina yotgan uyni taşqaridan qöriqlaydi, Draculaning kelişini oldini oliş uçun. Lekin u uyga kirib, uni tişlaydi. Doktor unga qon quyiş amaliyotini ötkazadi. Keyin Van Helsing yertölada böş tobutni topadi. Draculaning boşpanasi topilganini körgan graf Minani tutib, qalʼa tomon yöl oladi.
Taʼqib boşlanadi, Dracula quyoş çiqişidan oldin tobutiga qaytişga şoşiladi. U Minani tirik kömmoqçi böladi, lekin Van Helsing va Artur uni töxtatişga ulguradi. Qalʼada doktor bilan Dracula örtasida kuraş boşlanadi. Van Helsing derazadagi oğir pardani yulib taşlab, quyoş nurini kiritadi, u esa grafni kulga aylantiradi. Mina soğayadi va qölidagi xoç şaklidagi kuyiş izi yöqoladi.
4Rollarda
Peter Cuşing — doktor Van…
Peter Cuşing — doktor Van Helsing
Christopher Lee — graf Dracula
Michael Gough — Artur Holmvud
Melissa Stribling — Mina Harker
Carol Marsh — Lyusi
Olga Dickie — Gerda
John Van Eyssen — Jonathan Harker
Valerie Gaunt — ayol-vampir
Janina Faye — Tanya
Barbara Arçer — Inga
Charles Lloyd Pack — doktor Seward
George Merritt — politsiyaçi
George Woodbridge — uy egasi
George Benson — xizmatçi
Miles Malleson — Marks, tobutçi
Geoffrey Bayldon — Porter
5Faktlar
Filmni suratga oliş 1957-yil 17-noyabrda Bray Studiosʼda £81 000 byudjet bilan…
Filmni suratga oliş 1957-yil 17-noyabrda Bray Studiosʼda £81 000 byudjet bilan boşlangan.
1958-yilda film Buyuk Britaniyada qisqartirilgan variantda çiqarilganda, BBFC unga X reytingini berdi, 2007-yilda esa rejissyor naşri çiqarilganda unga 12A reytingi berildi.
Film köpinça yozilganidek, 1931-yilgi şu nomli filmning rangli remeyki emas, uning syujeti romandan ham, pyesadan ham ança uzoq.
6Işlab çiqariş
Maxsus…

Maxsus effektlar
Vampirning terisi kul bölib parçalanadigan kadr aktyor Christopher Leening yuziga qizil grim surib, şuningdek, odatdagi teri tonusiga mos tanlangan yupqa mum qatlamini qöyib, kadrma-kadr suratga olingan. Kadrda mum barmoqlardan teri köçganda, uning ostida belgilarni köriş mumkin.
Final sahnadagi zodiak belgilari
Filmning oxirida qalʼa polida zodiak belgilari bilan bezatilgan doira körsatiladi, unda lotin va yunon tillaridagi bir neça iqtiboslar bor. Doira içida Gomerning «Odisseya» kitobidan, 18-kitob, 136–137-misralardan iqtibos bor: τοῖος γὰρ νόος ἐστὶν ἐπιχθονίων ἀνθρώπων οἷον ἐπ᾽ ἦμαρ ἄγησι πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε («Yer yuzida yaşovçi odamlarning aqli, kun ularga bergani kabi, odamlar va xudolarning otasi [Zevs] ga boğliq»). Doiraning taşqi tomonida Gesiodning Bartolomeo Angliko talqinidagi lotinça iqtibos yozilgan (Narsalar tabiati, 8-kitob, 2-bob): Tellus vero primum siquidem genuit parem sibi coelum stellis ornatum, ut ipsam totam obtegat, utque esset beatis Diis sedes tuta semper («Yer dastlab öziga teng, hammasini qoplaydigan yulduzlar bilan bezatilgan osmonni tuğdi va xudolar duo qilgan bu joy doimo xavfsiz bölişi uçun»). Draculaning qölidagi uzuk suv belgisi zodiakidagi doirada qoladi, bu, ehtimol, uning yakuniy qayta tuğilişini ramziy ifodalaydi.
7Filmning yapon versiyasi
Köp yillar davomida kino tarixçilari eng töliq variant 1958-yilda Yaponiya prokatida bölganini taʼkidlab…

Köp yillar davomida kino tarixçilari eng töliq variant 1958-yilda Yaponiya prokatida bölganini taʼkidlab kelişgan. Afsonaviy «yapon versiyasi»ni topişga urinişlar natija bermadi. Şunga qaramay, 2011-yil sentabrida Hammer studiyasi Tokiodagi «Milliy kino markazi»da yapon film nusxasining parçalari topilganini eʼlon qildi. Birinçi beş rulon 1984-yildagi yonğinda yöq bölib ketgan, ammo oxirgi törttasi saqlanib qolgan. 36 daqiqa umumiy davomiylikka ega bölgan bu plyonkalarda ikkita «kengaytirilgan» sahna bor, ulardan biri filmning kalit kadrlarini oçadi. Masalan, Draculaning Minaga hujumining töliq sahnasi ingliz va amerika versiyalaridan tsenzorlar tomonidan kesib taşlangan edi, çunki u öşa yillar filmlari uçun qabul qilinmaydigan jinsiy oçiqlikka ega edi.
2012-yil 29-dekabrda Hammer studiyasi tiklangan filmning uç diskda çiqarilişini, şundan ikki marta Blu-Ray formatida, eʼlon qildi. Buyuk Britaniyada çiqariliş 2013-yil 18-martda kutilmoqda. Bu relizga 2007-yilda Britaniya kino instituti (BFI) tomonidan tiklangan «Dracula» va 2012-yilda Hammer studiyasida yuqori aniqlikdagi formatda tiklangan versiya kiradi, unga avval butunlay yöqolgan deb hisoblangan kadrlar ham kiritilgan.
8DVD çiqarilişi
Film birinçi marta 2002-yilda AQŞda DVDda paydo bölgan va keyinçalik 2007-yil 6-noyabrda qayta çiqarilgan. U…

Film birinçi marta 2002-yilda AQŞda DVDda paydo bölgan va keyinçalik 2007-yil 6-noyabrda qayta çiqarilgan. U «Dracula qabrdan kötarildi», «Draculaning qoni taʼmi» va «Dracula, 1972-yil» filmlari bilan birga boks-setda bölgan, bular Warner Bros va New Line Cinemaʼning DVDdagi «4 ta tanlangan film» seriyasining bir qismi edi. 2010-yil 7-sentabrdan boşlab Turner Classic Movies filmni «Dracula qabrdan kötarildi», «Frankenşteynning laʼnati» va «Frankenşteyn yöq qilinişi kerak» bilan birga çiqardi. Film Buyuk Britaniyada ham 2002-yil oktabrida «Frankenşteynning laʼnati» va «Mumiyo» bilan birga, «Hammer studiyasi filmlarining originallari» nomli boks-setda DVDda çiqarilgan.
9Kadrlar
3
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB10Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Дракула (фильм, 1958)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.