Drakula İstanbulʼda (Dracula in Istanbul) — 1953-yilda suratga olingan turk filmi, Bram Stokerning «Drakula» romani asosidagi ekranlaştiriş.
Ssenariy 1928-yilda Ali Riza Seyfi tomonidan yozilgan «Kazikli Voyvoda» (Impaler Voivode) romani asosida yaratilgan bölib, köproq yoki kamroq Stoker romanining tarjimasi hisoblanadi. Biroq filmda Renfield personaji yöq, «Mina Harker» personaji bölgan Guzin esa oçiq kiyimda çiqiş qiladigan şoumen. Drakula rolini kal boşli Atif Kaptan ijro etadi. Roman ham, film ham tarixiy Vlad the Impaler bilan — Valaxiyaning şahzodasi va uç marta voyvodasi bilan — aniq boğliqlikni körsatadi. Bu birinçi film bölib, Drakulani tişlari keskin körinişda tasvirlaydi.
1Rollarda
Atıf Kaptan
2Syujet
Yil 1953. Advokat Azmi Ruminiyaga graf Drakula bilan köçmas mulk bitimini rasmiylaştiriş uçun boradi. Azmi…
Yil 1953. Advokat Azmi Ruminiyaga graf Drakula bilan köçmas mulk bitimini rasmiylaştiriş uçun boradi. Azmi Bistritzdagi mehmonxonada töxtaydi va u yerda qörqoq, xurofotga berilgan odamlar bilan uçraşadi. Ular Drakula nomidan qörqişadi, şuningdek, bu oyning 14-kuni — yomon alomat kuni. Bir ayol unga bormaslikni aytadi, lekin Azmi özini himoya qiliş uçun taqinçoq olib yurganini aytadi. Mehmonxona maşinasi Azmini faqat maʼlum masofagaça olib boradi, söngra uni Drakulaning öz aravasi oladi. Graf özi, nomaʼlum holda, aravani qalʼagaça haydaydi. U Azmini kutib oladi, sumkalarini kötarişga yordam beradi va xonasiga boşlaydi. Drakula xizmatkorlarining yöqligi va nega keçki ovqat yemoqçi emasligi haqida uzrlar aytadi. Azmi graf qöşilmagan keçki ovqatdan bahramand böladi. Drakula Azmiga Transilvaniya tarixi haqida gapirib beradi — şu jumladan, uning «ajdodi» Vlad The Impaler haqida. Taşqarida börilar uvlaydi va graf şunday deydi: «Ularni tinglang — tun bolalari! Ular çiroyli qöşiq kuylaşadi.»
Tepasi egilgan bir xizmatkor birdan paydo bölib, Azmiga kutubxona kalitini beradi va u yerda uxlamaslikni ogohlantiradi. Kutubxonada graf Azmiga uyiga uçta xat yozişni buyuradi, unda u Transilvaniyani allaqaçon tark etganini aytişi kerak. Azmi va Drakula Istanbuldagi uyni sotiş masalasini muhokama qilişadi. Azmi barmoğini kesib oladi. Qon körinişi grafni hayajonga soladi. Azmi qalʼani örganadi va xonalardan birida uxlab qoladi, şunda uni vampir ayol hujum qiladi. Graf hujumni töxtatadi va ayolga yeb oliş uçun çaqaloq beradi. Azmi göyo dahşatli tuşdan uyğonganday uyğonadi, Drakula esa uni xonasiga qaytarişga yordam beradi. Azmi kutubxonada vampirlar haqida kitob topadi, lekin ularni yöq qiliş yöllari yozilgan barça sahifalar yirtib olingan. Bir ayol qalʼaga farzandini qaytarişni iltijo qilib keladi. Börilar uni öldiradi. Azmi qalʼa qabrxonasida grafni tobutga öxşaş qutida yotganini topadi va belkurak bilan grafni öldirmoqçi böladi, lekin muvaffaqiyatsiz böladi. Keyinroq Drakula Azmiga hujum qilmoqçi böladi, lekin xizmatkori aralaşadi va Drakula uni öldiradi. Xöroz qiçqiradi va Drakula ğoyib böladi. Keyingi keça Azmi derazadan qarab, Drakulaning taşqi devor böylab boşi pastga qaratib tuşayotganini köradi. Azmi yana qabrxonaga, grafning qutisi yotgan joyga qaytadi va yana belkurak bilan grafni öldirişga urinadi, lekin muvaffaqiyatsiz böladi. U revolverdan grafga öq uzadi, lekin öqlar unga zarar yetkazmaydi. Şundan söng Azmi qoçib ketadi.
Turkiyaga qaytib, Azminig rafiqasi Guzin uning xatlaridan birini oladi. U xavotirga tuşadi, çunki ön kun içida undan birinçi marta xabar olmoqda. Guzin vaqtini eng yaxşi dösti Sadan bilan ötkazadi. Sadanning onasi, yurak kasalligi bor, Sadan yaqinda kasal bölganini va sönggi paytlarda uyquda yurganini aytadi, garçi Sadan yaqinda Turan bilan nikohlanganidan xursand körinadi. Guzin va Sadan dengiz böyiga boradi va sayr qilib yurganlarida tört kişi tobutga öxşaş quti kötarib ketayotganini körişadi. Ular quti Ruminiyadan keltirilgan tuproqqa töla ekanini aytişadi. Erkaklar aytişiça, yer taşiş uçun yollangan boşqa ikki kişi qutilarni olib ketiş paytida yöqolgan. Öşa keça Sadan uyquda yuradi. Guzin uni dengiz böyiga kuzatib boradi va dengiz zinapoyasi etagida uni Drakula öljaga aylantirayotganini köradi, Drakula esa ğoyib böladi. Guzin Sadanni xonasiga olib qaytadi. Sadan rangi oqarib, holsizlanib qoladigan sirli kasallikka duçor böla boşlaydi. Uning kasalligi doktor Akifni hayron qoldiradi va Sadanni tekşiriş uçun doktor Nuri çaqiriladi, u Sadanning böğizida ikkita mayda jarohat borligini payqaydi. Şu orada Guzin Azminig Edirnedagi kasalxonada soğaytirilayotganini bilib oladi. U uni uyga olib keliş uçun boradi. Doktor Nuri Sadan uçun qon quyişni tavsiya qiladi, şuningdek, uning xonasiga sarimsoq qöyadi va uni uyquda taqib yurişi uçun sarimsoqdan gulçambar tayyorlaydi. U derazalarni keçasi oçmaslikni ogohlantiradi. Öşa keça Sadanning onasi marjonni yeçib oladi va Graf Sadan xonasining oynasini sindirib kirib, uga hujum qiladi. Xonada hali ham bölgan Sadanning onasi yurak xurujidan vafot etadi. Azmi va Guzin Edirnedan qaytib kelişadi, lekin keç bölgan edi. Sadan ölim töşagida yotadi, böyinidagi izlar yöqolgan, tişlari esa uzunroq va ötkirroq körinadi. U Turanga ğalati jozibadorlik bilan gapiradi, lekin doktor Nuri Turanni uni öpişdan saqlaydi. Sadan vafot etadi, dafn etiladi va söng vampir bölib qayta tirilib, bolalarga hujum qiladi. Doktor Nuri, Azmi, Guzin, doktor Akif va Turan grafga qarşi kuç birlaştirişga kelişib oladi. Doktor Nuri Drakula haqidagi şubhalari va uning çeklovlari haqida boşqalarga aytadi: u sarimsoqdan qoçadi va uni yurakdan qoziq uriş yoki boşini kesiş orqali öldiriş mumkin. Doktor Nuri, şuningdek, bolalar böğizidagi jarohatlar Sadan jarohatlari bilan bir xil usulda qilinmaganini, aksinça, ularni Sadanning özi qilganini oçib beradi. Doktor Nuri doktor Akif, Azmi va Turanni keçasi qabristonga olib boradi. Maqbaraning içida Sadanning tobuti böş böladi.
Şu orada Drakula eʼtiborini Guzinga qaratadi va uning uyiga kiradi. Azmi bir bölak sarimsoq bilan uni haydab yuboriş uçun vaqtida qaytadi. Ertasi kuni doktor Nuri va boşqalar qabristonga qaytib boradi. Ular Sadanning qabriga qaytib kelganini aniqlaşadi. Öşa keça doktor Nuri doktor Akif, Azmi va Turan bilan birga qabristonga qaytadi va Sadanni kutadi. U bola kötarib maqbaraga qaytadi va doktor Nuri hamda boşqalar uni töxtatganda, uni taşlab ketadi. Turanni yolğon maqtab körgaç, u bir bölak sarimsoqdan çekinadi va qölga olinadi. Keyin erkaklar Sadanni qabriga qaytarib joylaştiradi va Turan uni qoziq bilan uradi. Doktor Nuri, Azmi, Turan va doktor Akif Drakulaning uyiga kirib, tobutlarni topişadi. Ular içiga sarimsoq qöyişadi va grafning qaytişini kutib yotişadi. Guzin, şoumen, öşa keça çiqiş qiladi va unutib ketgan sarimsoq gulçambarini oliş uçun musiqa zaliga qaytişi kerak böladi, şu paytda uni Drakula kutib turgan holda uşlab qoladi. Drakula unga bölgan havasini bildiradi va uni tomçilab içmoqçi ekanini aytadi, Guzinni huşidan ketkazadi va uni özi uçun raqsga tuşiradi.
Azmi xuddi şu sahnaga bostirib kiradi, aynan Drakula Guzinni tişlamoqçi bölganda. U grafga bir bölak sarimsoq bilan yuzlanadi. Drakula qoçadi. Azmi Drakulani qabristongaça quvib boradi va uni qabrda yaşiringan holda topadi. U Drakulani yurakdan qoziq bilan uradi. Şundan keyin Azmi uyiga, rafiqasi oldiga qaytadi. U sarimsoqdan zerikkanini eʼlon qiladi va uni hatto ovqat pişiriş uçun bölsa ham uyda saqlaşni rad etadi.
3Aktyorlar
Atif Kaptan — graf Drakula Annie Ball — Guzin Bulent Oran — Azmi Cahit Irgat — Turan Ayfer Feray — Sadan…

Atif Kaptan — graf Drakula Annie Ball — Guzin Bulent Oran — Azmi Cahit Irgat — Turan Ayfer Feray — Sadan Kemal Emin Bara — doktor Nuri Munir Ceyhan — doktor Akif Ayhan Işik — Nazim Gulistan Guzey — Ayten Muzaffer Tema — Halil Pola Morelli — Perihan Talat Artemel — Sevket Nese Yulaç — Nezahat Settar Körmukçu — Kamil Nubar Terziyan — Mahmut Muazzez Arçay — Zehra Temel Karamahmut — Polis sefi Renan Fosforoglu Sadettin Erbil — komiser Riza Tuzun — doktor Kerim Pamukoglu Mumtaz Alpaslan Vedat Örfi Bengu — Ak Mustafa
4Meros
Drakula romanining bu ekranlaştirilişi bir neça jihatdan eʼtiborga loyiq: u Drakulani tişlari bilan…
Drakula romanining bu ekranlaştirilişi bir neça jihatdan eʼtiborga loyiq: u Drakulani tişlari bilan körsatadigan birinçi ovozli ekran versiyasi, uni devor böylab tuşayotganini körsatadigan birinçi ekran versiyasi, uning ayol vampiriga yangi tuğilgan çaqaloqni taklif qiladigan birinçi ekran versiyasi va Graf Drakulani Vlad the Impaler bilan töğridan-töğri boğlaydigan birinçi ekran versiyasi.
5Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Drakula İstanbul'da» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.