Dreams

XIX asr oxirida, nufuzli davlat arbobining xotini, gözal graf Prizorovani dahşatli tuşlar qiynay boşlaydi. Tuşlarida u özini 1993-yilda, MDH deb ataluvçi sirli mamlakatda köradi: u yerda limitçi bölib, oşxonada idiş yuvuvçi bölib işlaydi, qonuniy eri esa Eski Arbatda erotik suratlar sotuvçisi sifatida körinadi. Prizorovaning tungi xayollarining şahvoniy tabiati eri va xotinni şifokorga murojaat qilişga majbur qiladi. Şifokor dastlab tuşlar mazmunida faqat asabiy çarçoqni köradi, keyinçalik esa jiddiy ruhiy kasallik belgilaridan şubhalana boşlaydi. Şunga qaramay, oradan vaqt ötib, şifokor bemorga tuş köruvçi mutaxassis doktor Renuarga murojaat qilişni maslahat beradi. Renuar graffani gipnozga soladi va uning tuşlari başoratli ekanligi xulosasiga keladi: özi istamasa ham, graf xotini Rossiyaning kelajagini köradi. Gipnoz vaqtida hozir bölgan graf bu mamlakatda yuz yildan keyin şunçalik tuşunarsiz voqealar sodir bölişiga işonmoqçi emas. Uyga qaytayotganda u xotinidan davlat tuzumi, qonunlar va MDHdagi tartiblar haqida söraydi. Uning javoblari «ular özlari ham heç narsani bilişmaydi» degan gapga keladi, hatto «MDH» nomi nimani anglatişini ham aytib bera olmaydi — faqat qaçonlardir qandaydir inqilob bölganu, şundan beri podşo yöqligini biladi, xolos.

Keçasi, graf xotini uxlab yotganda, doktor Renuarni çaqirtiradi: u xotinining nima tuş körayotganini öz közi bilan körmoqçi böladi. Tajriba muvaffaqiyatli ötadi va körganlari Prizorovni larzaga soladi. U hozir nimani özgartiriş kerakligini öylay boşlaydi, şunda kelajakda dahşatli tuşlarning amalga oşişini oldini oladi. Graf Davlat kengaşidagi imperatorga maʼruzasida Rossiya kelajagini qoronği va noaniq tasvirlaydi, yerni imkon qadar tezroq dehqonlarga berişga, işçilarni fabrikalarni boşqarişga jalb etişga va jamiyatning quyi qatlamlariga davlatni boşqarişda iştirok etiş imkoniyatini berişga çaqiradi (graf fikriça, faqat şunday qilib jamiyatda yuzaga kelayotgan ziddiyatning oldini oliş mumkin). Maʼruza janjal va Prizorovning isteʼfoga çiqarilişi bilan yakunlanadi. Sotsializmda ayblanganda, graf özining Rossiya vatanparvari ekanligini aytadi.

Prizorovlar oiladan şaharni tark etadilar: graf va graf xotini mulkda, tabiat qöynida graflarning azoblari töxtaşiga umid qilişadi.

«Şu bilan birga» 1993-yilda idiş yuvuvçi Maşa Stepanova özini yoldan urgan bugalter Semyon Borisoviç bilan daçaga yöl oladi: bu uning yaqinda sotib olgan daçasi bölib, yarim vayron bölgan qadimiy mulk binosidir, uni u qayta tiklamoqçi. Xonalardan birining devorida Maşa möjiza tufayli saqlanib qolgan qadimiy graf xotini portretini payqaydi. Portretdan unga özining yuzi qarab turadi.