Drishyam

2013-yil iyulda xabar berilişiça, Jeethu Joseph Mohanlal boş rolida «My Family» nomli film suratga oladi. 2013-yil avgustda Jeethu filmning nomi Drişyam ekanini aniqladi. Drişyamga öxşaş syujet rejissyorni 1990-yillarning boşidan beri band qilib kelgan. U ikki oila örtasidagi sud nizosi haqidagi suhbatni eşitib, ilhomlangan. Jeethu Drişyam hikoyasini Memories (2013) filmidan oldinroq yozgan. U şunday deydi: «Men bu mavzu ustida taxminan ikki yil oldin işlay boşladim. Ammo rejalaştirilgan tartibga rioya qilişni istadim va şu sababli Memories ustida tugatgunça loyihani keyinga qoldirdim». Dastlab ssenariyni boşqa rejissyor suratga olişi kerak edi, ammo öşa rejissyor prodyuser topa olmagani uçun Jeethu ssenariyni öziga qaytarib oldi va filmni özi suratga olişga qaror qildi. Drişyam rejissyorning oldingi filmlaridan farq qiladi. U şunday deydi: «Turli filmlar turli yondaşuvni talab qiladi. Memories ustida qattiq mehnat qildim, çunki film burilişlar va özgarişlarga töla edi va mavzuni boşqariş juda muhim edi. Ammo Drişyam töliq ssenariyga asoslangan film bölib, alohida harakat talab qilmaydi. Biz filmni butunlay ssenariyga amal qilgan holda suratga oldik va suratga oliş osongina yakunlandi».

Jeethu dastlab boş rolni Mammoottyʼga taklif qilgan, ammo u majburiyat olişga ulgurmagani uçun boşqa aktyor bilan davom etişni söragan. Rejissyorning aytişiça, Meenaʼni filmga tanlaşda Mammootty muhim rol öynagan. Rejissyor The New Indian Express gazetasiga bergan intervyusida ssenariyni Mohanlalni nazarda tutib yozganini va personaj aynan Mohanlal uçun moslaştirilganini aytgan. Keyinroq u Mohanlal rozi bölganda ssenariyga heç qanday özgartiriş kiritilmaganini qöşimça qilgan.

Ilgari komik aktyor va boş aktyorlarning yordamçisi sifatida işlagan Kalabhavan Şajohn asosiy antagonist rol uçun tanlangan. Rejissyor şunday degan: «Men uç-törtta aktyorni nazarda tutgandim, lekin oxirida Şajonni tanlaşga qaror qildim. Men aniq bilardim, bu rolni hozirgaça salbiy qahramonlarni öynagan birorta aktyor ijro etmasligi kerak. Şajon umuman kutilmagan kaşfiyot böldi». Plus Two (2010) filmi orqali debyut qilgan Roşan Başeer ekran sinovidan ötgaç tanlangan. Keyinçalik Asha Sarath politsiya xodimi rolini olgan. Bolalar aktyorlari Ansiba Hassan va Esther Anil, şuningdek, Siddique, Irşad, Kunçan va Koottickal Jayaçandran asosiy yordamçi rollarga jalb qilingan.

Drişyam suratga olişni 2013-yil oktabr oyining birinçi haftasida boşlagan. Mohanlal suratga oliş maydonçalariga faqat 10-oktabrdan qöşilgan. Film Keralaning Thodupuzha şahrida suratga olingan. Filmda körsatilgan yöl yoqasidagi uy, asosiy lokatsiyalardan biri bölib, Thodupuzha yaqinidagi Vazhithalada joylaşgan. Lokatsiyada Meena huşidan ketgani sababli suratga oliş bir muddat töxtatilişiga töğri kelgan. Drişyam dastlab 52 kunda suratga olinişi rejalaştirilgan edi, ammo 44 kunda yakunlangan.

The Hindu gazetasining şarhlovçisi şunday qayd etgan: «Film odatdagi oilaviy drama sifatida boşlanadi. Filmning birinçi yarmi ataylab sekin surʼatda bölib, tomoşabinga Georgekutty oilasining yengilroq lahzalarini körsatadi. Bu yarim drama va komediya janrlarining elementlarini birlaştiradi. Tomoşabin birinçi yarim tugaşidan boşlab oçila boşlagan voqealar burilişiga butunlay singib ketadi. Ikkinçi yarim köproq trillerga öxşaydi va bu oila qanday qilib korrupsiyaga botgan politsiyaçining qasoskorona yovuzligiga qaramay, qonun öz yölidan borayotganda öz pozitsiyasini saqlab qolişi haqida». Jeethudan tanaffusdan keyingi hikoya uslubining özgarişi ataylab qilinganmi, deb söralganda, u javob bergan: «Odamlar birinçi yarimda surʼat yetişmasligini aytganda, men haqiqatan ham tuşunmayman. Hikoya yoki filmning öz rivojlaniş yöli bor va u hayotimizning barça kötariliş va pasayişlarini qamrab olib, zigzag tarzda harakatlanadi. Agar boşidanoq surʼatni tezlaştirsangiz, ertami-keçmi hikoya öz kuçini yöqotadi».

Malayalam kinosida yangi janr — oilaviy triller, yaʼni oilaviy drama va triller elementlarini birlaştiradigan janrni boşlab berganmi, deb söralganda, Jeethu javob bergan: «Men hali ham bu «drama» janriga tegişli deb hisoblayman, triller emas». U boşqa intervyusida yana şunday degan: «Biz odatda filmni triller deb ataymiz, faqat hikoyada qandaydir sir bölgani yoki voqea tergov orqali oçilgani uçun. Ammo men bunga qöşilmayman. Hikoyada burilişlar va suspenslar bölsa-da, Drişyam asosan oila haqidagi hikoyadir».

Filmning Keigo Higaşino yozgan «The Devotion of Suspect X» yapon romani taʼsirida yaratilgani ham aytiladi. Romanning hind tilidagi huquqlarini sotib olgan Ekta Kapoor filmning yaratuvçilariga huquqiy xat yuborgan. Biroq rejissyor şunday aniqlik kiritgan: «Ektaʼning huquqşunoslari bizga xat yuborganidan keyin men yapon filmi «Suspect X»ni tomoşa qildim, u yapon romanining ekranlaştirilgan varianti. Mening filmim bilan öşa yapon filmi örtasida öxşaşliklar bölişi mumkin, lekin mening filmim na moslaştiriş, na nusxa. Yapon filmi ham qotillikni yaşiriş haqida, şuning uçun bunday ayblov paydo bölgan. Ijodkorlarning asarlarida öxşaşliklar juda keng tarqalgan va bu muammo bölmasligi kerak». Filmga ilhom manbai sifatida Raşomon (1950) ham keltirilgan.

Filmning birinçi yarmidagi «seksistik dialoglar»i uçun tanqid qilingan, ular maʼlum «yangi avlod» tomoşabinlarini öziga jalb qilgan. Sify şarhlovçisi Sowmya Rajendran bunga tanqidiy yondaşib, filmdagi sahnalardan biri haqida şunday degan: «Bunday hazil-mutoyibalarni biz köpinça kulib ötkazib yuboramiz, lekin aynan ular zörlaş madaniyatini saqlab turişga yordam beradi». Bu haqda söralganda, rejissyor javob bergan: «Men qatʼiy işonaman, bunday suhbatlar hayotimizning bir qismi. Batafsil gapirişni istamayman, lekin bu har bir sahnadagi personajlarning xarakterini ham oçib beradi. Oçiğini aytsam, oilaviy tomoşabin bu sahnalarga qanday munosabat bildirişidan biroz xavotirda edim. Ammo öşa ssenariy qismini bir guruh ayollarga öqib berganimda, ular rozilik bilan boş irğadilar».

Drişyam qotillikni keltirib çiqarişi mumkinligi haqida ayblovlar ham bölgan. Kerala ADGP T. P. Senkumar IPS daʼvo qilişiça, 2014-yil fevralida Nilambur şahridan bir ayolni öldirişda ayblangan ikki kişi jabrlanuvçining jasadi va mobil telefon SIM-kartasini yöq qiliş usullari filmdan taʼsirlangani haqida tan olgan. Irinjalakudadagi bir qizçaning otasi va uning sevgilisi tomonidan qotillik ham Drişyam taʼsirida sodir etilgani aytilgan.

Drişyam saundtrek albomi filmda işlatilgan ikki qöşiqni öz içiga oladi, ularning har ikkisini Anil Johnson va Vinu Thomas bastalagan, sözlarini Santhoş Varma yozgan; birinçisi filmning fon musiqasini ham yaratgan. Albom 2013-yil 25-noyabrda Muzik 247 tomonidan çiqarilgan.

NowRunning şarhlovçisi Veeyen filmga bergan şarhida qöşiqlar «ayrim jihatlari uçun albatta olqişga loyiq, yoqimli va yangiça ohangga ega» deb yozgan. IndiaGlitz şarhlovçisi musiqani «yangiça» deb atagan va u filmning «surʼatini kötaradi» deb taʼkidlagan.

Drişyam 2013-yil 19-dekabrda Hindistonda namoyiş etilgan. Film 2014-yil 3-yanvarda AQŞ, Buyuk Britaniya va Birlaşgan Arab Amirliklarida ham teatr prokatiga çiqarilgan. Film 45-Hindiston xalqaro kinofestivalining «Hind panoramasi» dasturida namoyiş etiş uçun tanlangan. Şuningdek, u 2015-yilda Jeddahda ötkazilgan 8-Osiyo kinofestivalida Hindistonni vakillik qilib namoyiş etilgan.

Drişyam 2014-yil 9-mayda Blu-ray Disc, DVD va VCD formatlarida çiqarilgan. Film çiqqan birinçi kunning özidayoq DVD va VCD sotuvlarida yangi rekord örnatgan.

2014-yil avgustda kino rejissyori Satheeş Paul filmning yaratuvçilariga mualliflik huquqini buzişda ayblab sud qözğatgan, u filmning 2013-yilda yozilgan «Oru Mazhakkalathu» nomli ssenariysiga öxşaşligini taʼkidlagan. Sud filmning Satheeş ssenariysiga dastlabki körinişda öxşaşliklari borligini aytib, qaror qabul qilgan, ammo tamil versiyasi Papanasamning suratga olinişiga ruxsat bergan, şu şarti bilan Drişyam yaratuvçilari kompensatsiya kafolati sifatida sudga ₹10 lakh bank kafolatini taqdim etişi kerak bölgan. Jeethu ssenariyni 2011-yilda yozganligi isbotlangaç, 2015-yil martida ish rad etilgan.

Drişyam tanqidçilar tomonidan keng eʼtirof etilgan. Rotten Tomatoes şarh agregatori saytida 6 tanqidçi şarhining 95 foizi ijobiy bölib, örtaça reyting 8,4/10.

Sify şarhlovçisi filmni «Aʼlo» deb baholagan va şunday yozgan: «Ekrandagi filmning birorta lahzasini ötkazib yubormaslik uçun nafasni içingizga yutib ötirmaslik kamdan-kam uçraydi. Yozuvçi va rejissyor Jeethu Josephʼning Drişyam filmi ana şunday film, özining mahoratli sanʼati bilan sizni hayratga soladigan qiziqarli hikoya».

NowRunning şarhlovçisi Veeyen filmga 3/5 baho qöyib, şunday deb yozgan: «Drişyamda Jeethu haqiqat va xayolning ajoyib aralaşmasini sinab köradi va natija har bir burilişda sizni hayratga soladigan kutilmagan kinematografik artişokdir».

Rediff şarhlovçisi Pareş C. Paliça filmga 3,5/5 baho berib, şunday degan: «Drişyam Mohanlalni yana öz şaklga qaytargani va rejissyor Jeethu Josephni katta ligaga olib çiqqani uçun maqtovga loyiq, u ajoyib triller yaratdi».

The Hindu gazetasining Jabir Muşthari şunday yozgan: «Bunday qiziqarli tarzda film suratga oliş uçun mahorat, aql-zakovat va haqiqiy hikoyanavis isteʼdodi kerak». U şuningdek filmning «mavzusi va yondaşuvi malayalam kinosi uçun köp jihatdan yangi bölganini» va uning «bu yerdagi tomoşabinlarga taniş bölgan qoidalarga zid kelişini» qayd etgan.

The New Indian Express gazetasining Şibu B S şunday yozgan: «Sönggi asari Drişyamda Jeethu hissiyotlar, munosabatlar, suspens va hayajonning ajoyib aralaşmasini sinab köradi. Natija: ajoyib kinematografik tajriba».

Deccan Chronicle gazetasining Dalton L. filmga 3 yulduz berib yozgan: «Diqqat markazi butunlay Mohanlalda. Hollivudning köp qirrali buyuk aktyorlari singari, bu aktyor şunday keng repertuarga ega ediki, u özini kuçli şaxs sifatida körsatiş uçun har doim keskin yangilikka intilişi şart emas».

Mythily Ramaçandran Gulf News uçun yozgan şarhida şunday deydi: «Drişyam asossiz janglar va mazmunsiz raqs sonlaridan xoli bölgan, unutilmas film».

The Times of India gazetasining Aswin J. Kumar şunday degan: «Drişyam nafis yaratilgan film bölib, Lal va Joseph uni yuraklariga yaqin tutişga haqli».

Unni R. Nair Kerala9.com saytidagi şarhida şunday yozgan: «Ssenariyning puxtaligi, rejissura qismining nafisligi, personajlarning tasviri va ijrosi hamda qöşiqlarni öylab joylaştiriş Drişyamni haqiqiy eʼtirofga loyiq qiladi. Filmda deyarli heç qanday «kinoyali» hazil yöqligi ham eʼtiborga loyiq. Hikoyaning mantiqiy rivojlanişi va personajlarning işonarli xatti-harakatlari uni taʼsirçan qiladi». Tanqidçi filmga beş ballik şkalada uçni qöygan.

IndiaGlitz şarhlovçisi filmga 8/10 baho berib, şunday degan: «Drişyam istisnoiy hikoyaçilik va mahoratli aktyorlik ijrosi bilan bezatilgan. Mazmun jihatidan istisnoiy film, oilaviy va triller filmlarini sevuvçi barça tomoşabinlar uçun albatta köriş kerak».

Sify maʼlumotlariga köra, film «sekin boşlangan», ammo namoyişning ikkinçi kunidan boşlab «kassani egallagan». Film sakkiz kunda ₹6,7 krore yiğgan. Çiqqanidan keyin 31 kun içida Drişyam 2008-yildagi Twenty:20 rekordini ortda qoldirib, barça vaqtlarning eng köp daromad keltirgan malayalam filmi bölgan. Film Keralada 150 kundan ortiq namoyiş etilgan, daromadi ₹42,5 krore dan oşgan.

Film Hindistonning qolgan qismidan taxminan ₹10 krore yiğgan. Tamil Naduʼda 100 kun davomida namoyiş etilgan. Mumbay, Bengalur, Ahmedabad va Hyderabad şaharlaridagi multipleks kinoteatrlarida 100 kunlik prokatda bölgan. Çet el bozorlaridan daromad ₹4 krore dan ortiq bölgan, şundan taxminan ₹1 krore faqat Angliyadan tuşgan. Drişyam UAEda 100 kunni töldirgan ikkinçi film bölib, Titanic (1997) dan keyin örin olgan, keyinçalik 125 kun davomida UAEda eng uzoq namoyiş etilgan film bölib çiqqan va Titanicʼning 110 kunlik namoyişini ortda qoldirgan. Film Keraladagi va Hindistonning qolgan qismidagi 60 ta kinoteatrda 100 kunni töldirgan.

Drişyam ₹50 krore yiğgan birinçi malayalam filmi bölgan. Film teatr prokatida butun dunyo böyiça ₹62 krore yiğgan.

Drişyam bir neça tilga remeyk qilingan. Filmning hind remeyk huquqlari ₹155 million evaziga sotilgan. Barça versiyalar tijorat jihatdan muvaffaqiyatli bölgan. Kannada tilida Drişya (2014), telugu tilida Druşyam (2014), tamil tilida Papanasam (2015) va hind tilida Drişyam (2015). Singal tiliga Dharmayuddhaya (2017) nomi bilan, xitoy tiliga esa Sheep Without a Shepherd (2019) nomi bilan remeyk qilingan va şu bilan Materik Xitoyga remeyk qilingan birinçi hind filmiga aylangan. Indoneziyadagi remeyk 2021-yil sentabrida eʼlon qilingan, bu uni indonez tiliga remeyk qilingan birinçi hind filmi qilgan. Film Indoneziyada 2026-yil 20-avgustda çiqarilgan. Koreys remeyki 2023-yil mayda eʼlon qilingan, bu ham koreys tiliga remeyk qilinadigan birinçi hind filmi böladi. Film ingliz tiliga remeyk qilinadi, uni Hindistonning Panorama Studios kompaniyasi AQŞ kompaniyalari Gulfstream Pictures va JOAT Films bilan birgalikda işlab çiqaradi. Gulfstreamʼdan Karz va Bindley şunday deydi: «Film dunyo böylab tomoşabinlarni öziga rom etgan vaqtdan taşqari triller. Filmni bu yerdagi AQŞ muxlislariga yetkaziş uçun sabrsizlanamiz». Ispan remeykining yangilanişi haqida 2026-yilgi Yangi Dehli xalqaro kinofestivalida eʼlon qilingan.

Jeethu Joseph va Mohanlal Hindistonda COVID-19 karantini oldidan «Ram» filmini suratga olayotgan edi, ammo baʼzi sahnalarni London va Qohira kabi xorijiy lokatsiyalarda suratga olişni istaganlari uçun film suratga oliş töxtatilgan. Jamoa suratga olişning davom etişi uzoq vaqt talab qilişini anglagaç, Jeethu davomi ustida ish boşlaşga qaror qilgan. «Drişyam 2» 2020-yil 21-mayda, Mohanlalning 60 yoshi tuğilgan kunida, Mohanlal tomonidan rasman eʼlon qilingan. Mohanlal, Meena, Ansiba Hassan, Esther Anil, Asha Sarath, Siddique, Kozhikode Narayanan Nair, Mela Raghu, Aneeş G Menon, Şobha Mohan va Antony Perumbavoor öz rollarini qayta ijro etgan.

Asosiy suratga oliş 2020-yil 21-sentabrda boşlangan, u Koçi va Thodupuzhada 46 kun davomida suratga olingan va 2020-yil 6-noyabrda yakunlangan. Film 2021-yil 19-fevralda töğridan-töğri Amazon Prime Video OTT platformasida çiqarilgan.

Franşizaning uçinçi qismi «Drişyam 3» Mohanlal tomonidan 2025-yil 20-fevralda tasdiqlangan va 2026-yil 21-mayda, Mohanlalning tuğilgan kuniga töğri kelib, butun dunyo böylab çiqarilgan.