Ek Duuje Ke Liye (tarjimasi: «Bir-biri uçun yaratilganlar») — 1981-yilda suratga olingan hind tilidagi romantik fojiali film. Rejissyor K. Balaçander. Bu film Balaçanderning telugu tilidagi «Maro Çaritra» filmining remeyki bölib, unda Kamal Haasan Bollivuddagi debyutida, Rati Agnihotri esa turli oilalardan bölgan va munosabatlariga qarşilik körsatilayotgan oşiqlar rolini ijro etadi. Oşiqlarni ajratiş uçun ota-onalar har qanday yölga borişadi. Filmda Madhavi va Rakeş Bedi ikkinçi darajali rollarda iştirok etişadi.
Ek Duuje Ke Liye 1981-yil 5-iyunda prokatga çiqqan va kassada 10 crore rupiyadan (1,0 million AQŞ dollari) köproq daromad keltirgan, şu yili eng köp daromad keltirgan hind filmlaridan biriga aylangan. Tanqidçilar filmga ijobiy baho berişdi: ular filmning musiqasini, ayniqsa S. P. Balasubrahmanyam ijro etgan va Anand Bakşi yozgan yagona «Tere Mere Beeç Mein» qöşiğini hamda aktyorlar ijrosini maqtaşdi. 28-chi Milliy kino mukofotlarida film Eng yaxşi erkak ovozli ijroçi (S. P. Balasubrahmanyam) nominatsiyasida ğolib böldi. 29-chi Filmfare mukofotlarida film Eng yaxşi film nominatsiyasini ham öz içiga olgan 13 ta nominatsiyada yetakçi böldi va ulardan uçtasida ğalaba qozondi: Eng yaxşi qöşiqçi-matn muallifi (Bakşi), Eng yaxşi ssenariy (Balaçander) va Eng yaxşi montaj.
Ek Duuje Ke Liye hind kinosida «klassik film» deb eʼtirof etiladi va barça davrlarning eng yaxşi hind tilidagi filmlaridan biri hisoblanadi. U köplab hind va ğarbiy aktyorlar hamda qöşiqçilarga ilhom bergan, jumladan Britney Spearsga, u 2004-yildagi «Toxic» singlida «Tere Mere Beeç Main» qöşiğining çolğularini sempl qilgan.
1Rollarda
Kamal Haasan, Rati Agnihotri, Madhavi
2Syujet
Film Goa şahrida qöşni bölib yaşovçi tamillik yigit Vasu (Kamal Haasan) va şimoliy hindistonlik qiz Sapna…
Film Goa şahrida qöşni bölib yaşovçi tamillik yigit Vasu (Kamal Haasan) va şimoliy hindistonlik qiz Sapna (Rati Agnihotri) örtasidagi muhabbat haqida. Ular butunlay turli muhitdan kelişgan va bir-birining tilini deyarli gapira olişmaydi. Vasu va Sapna sevgilarini tan olganlarida, ularning uylarida tartibsizlik boşlanadi, çunki ular kutilmagan sinovga duç kelişadi.
Film Goa gözal plyaji yonidagi eski, vayron bölgan bino tasviri bilan boşlanadi. Binoning yemirilgan devorlari köplab ismlar bilan qoplangan, ammo ulardan ikkitasi — Vasu va Sapna — boşqalardan ajralib turadi.
Vasu baxtli, ğamsiz yigit bölib, tamil oilasida ösgan. Boşliği uni koyigandan keyin u işidan isteʼfoga çiqadi va Goadagi uyiga qaytadi. Uning qatʼiy tamil otasi doimo hind tilida gaplaşadigan qöşnilari bilan janjallaşib yuradi. Bu oilada Sapna ismli gözal qiz bor, u kollej talabasi.
Uyiga qaytayotganda uni orqasidan kitob dökonining qörqinçli xodimi (u avval unga yalang suratlar kitobini körsatgan) poylab yuradi. Şu paytda Sapna yugurib yurgan Vasuni köradi va u bilan bir tomonlama suhbat boşlaydi. Buni körgan kitob dökoni xodimi orqaga çekinadi. Sapna Vasuga özini döst qilib körsatgani uçun rahmat aytadi, lekin u hind tilini tuşunmasligini aytadi. Vasu u bilan döst bölişni xohlaydi. U keyinroq motsikli buzilgandek körsatib, uçraşişga harakat qiladi, lekin baxtsiz hodisaga uçrab kasalxonaga tuşib qoladi. Sapna bundan taʼsirlanib, unga öz ismi yozilgan anʼanaviy niqob sovğa qiladi va uning ismini söraydi.
Oilalari örtasidagi oğir ziddiyatlarga qaramay, Vasu va Sapna bir-biriga çuqur oşiq bölib qolişadi. Ular bir-birini yaxşiroq tanişadi va birinçi muhabbatning quvonçi hamda beğuborligini his qilişadi. Biroq bir kuni Vasu zörlik bilan Sapnaga öpiç qöyganda, Sapna buni notöğri tuşunadi, xafa böladi va u bilan ajraşadi. Vasu uning sevgisini tuşunişga harakat qilsa-da, Sapna unga eʼtibor bermaydi va ğazablanib yuradi. Bir hafta ötgaç, Sapna Vasuni tun böyi uning derazasiga qarab ötirganini köradi va u keçirim söraşni umid qiladi. Vasuning bunday holatini körib yuragi ezilgan Sapna uni keçiradi va xonasidagi çiroqni ketma-ket yoqib-öçirib, unga işora qiladi.
Ertasi kuni ular uçraşişadi va Sapna Vasuning qölini öpib, unga bölgan sevgisini izhor qiladi. Oşiqlar birlaşib, Goaning plyajlari, qalʼalari, şarşaralari va gözal joylarini kezib çiqişadi. Keçqurun uyga qaytayotganda Vasuning motsikli benzini tugab qoladi. Ular yangi turmuş qurgan juftlik bölib körinib, maşinada yölga çiqişni söraşadi. Ular hayratga tuşib, maşinada Sapnaning otasi borligini körişadi va u qizini darhol uyiga olib ketadi. Vasu va Sapna bir-birlarini uçratişda davom etişadi va muhabbatlari yanada çuqurlaşadi.
Bir kuni Sapna kollejdan Vasu bilan uçraşib qaytayotganda uyida öşa besönaqay kitob dökoni xodimini uçratadi. U ikkalasining birgalikdagi suratlarini yaşirinça olib, ota-onasiga körsatgan. Ğazabdan yonib ketgan Sapnaning onasi qizini Vasu bilan uçraşişni taqiqlaydi va uni har qadamda kuzatib yuradi. Yuragi ezilgan Vasu reja tuzadi va kollejdagi tuşlik vaqtida Sapna bilan yaşirinça uçraşadi. Ular mehmonxonada tuşlik qilişadi, Vasu esa lift örtasida töxtatib, Sapna bilan vaqt ötkazadi. U özining buzuq hind tilida unga muhabbat qöşiğini kuylaydi. Bu lift içida tinglab turgan tomoşabinlarni kulgiga soladi. Ular liftdan çiqayotganda qöriqçi tomonidan ogohlantiriladi.
Vasu va Sapnaning oilalari buni bilib qolişadi. Ğazabga minib, ular Sapnani uyga qamab qöyişadi va Vasuning otasi unga koyiydi. Qarşiliklarga qaramay, Vasu jasorat bilan Sapnaning uyiga, uning ota-onasi oldiga boradi va unga bölgan muhabbatini izhor qiladi. Sapnaning onasi qiçqirib, Vasu oilaning şarafini toptayotganini aytadi.
Nihoyat, ikkala oila uçraşib, Vasu va Sapna bir-birlariga bölgan sevgilarini tasdiqlaşadi. Oilalar ularni bir şart bilan turmuş qurişga rozi bölişadi: bir yil davomida bir-biridan ajralib yurişadi, heç qanday aloqa va muloqotsiz. Şundan keyin ham birga bölişni xohlaşsa, turmuş qurişlari mumkin. Vasu va Sapna istamay bölsa-da, şartnomaga rozi bölişadi.
Vasu ish topiş uçun Hyderabadga ketadi, Sapna esa Goada qoladi. Ajralişning bir yili davomida Vasu har kuni Sapnaga xat yozadi, unda öz oğriği va sevgisini ifodalaydi, lekin şartnoma tufayli uni yubormaydi. U Sandhya ismli yoş beva ayoldan hind tilini ravon gapirişni örganadi. Ajraliş oğriğini unutiş uçun u Sandhyadan klassik raqsni ham örganadi.
Boşqa tomondan, Sapna Vasu bilan birga borgan barça joylarga boradi, bu esa eski xotiralarini uyğotadi. U plyaj yonidagi toşloq tepalikka ham boradi, u yerda eng baland toşga «Vasu» va «Sapna» ismlari böyalgan. Sapnani Vasuni unutişga majburlaş uçun onasi Vasu bergan kassetani yöq qiladi. Onasi şuningdek, Sapnaning Vasuning yagona suratini ham kuydiradi, lekin Sapna suratning kulini çoyiga solib, qasddan içib yuboradi. Bunga javoban Sapna xonasi devorining har bir burçagiga Vasuning ismini yozadi, bu esa oilasini yanada ğazablantiradi.
Sapna kollej sayohati bilan Mangalorega boradi, u yerda onasi uning ustidan kuzatiş uçun amakivaççasi Çakramni yuboradi. Çakram Sapnaga uylanmoqçi, lekin Sapna uni yoqtirmaydi. Tasodifan Vasu ham ish topşiriği bilan Mangalorega keladi. U Sapnani körib, uning mehmonxona xonasigaça kuzatib boradi, lekin Çakram bilan töqnaşib qoladi. Çakram esa Sapna bilan ular turmuş qurganini aytadi. Hayratga tuşgan Vasu Sapnaning kollej döstlari bilan uçraşib, u haqida söraydi, lekin ular adaşib, Çakram bilan Sapnaning yaqin orada turmuş qurişini aytişadi.
Yuragi ezilgan Vasu Sapnaning unga xiyonat qilganini öylab, Sandhyaga uylanişni taklif qiladi. Sandhya hayron bölsa-da, rozi böladi va töy sanasini belgilaydi. Keyinçalik u Vasuning xonasida Sapnaga yozgan barça xatlarini topib, haqiqatni bilib oladi. Sandhya Goaga boradi, Sapna bilan uçraşadi va uning turmuş qurmaganini, hali ham Vasuni kutayotganini bilib oladi. Ularning haqiqiy sevgisini körgan Sandhya öz muhabbatidan voz keçib, Vasu va Sapnani birlaştirişga qaror qiladi.
U Vasuga haqiqatni aytadi va töyni bekor qiladi, bir yillik şartnoma tugagani uçun sevgilisi Sapnaning oldiga borişga undaydi. Sandhyaning katta akasi töyning bekor qilinganini eşitib, Vasu singlisini taşlab ketdi deb öylaydi. Mast va ğazablangan holda u Goadagi jinoyatçi döstiga qönğiroq qilib, Vasuni «butunlay yöq qilişni» buyuradi.
Vasu Goaga qaytib kelib, sevgilisi bilan eng sevimli plyaj burçagida uçraşmoqçi bölganida, Sandhyaning akasining jinoyatçi dösti va uning tödasi Vasuni şafqatsizlarça kaltaklaydi. Şu orada Sapna Vasu bilan uçraşiş uçun plyajga yöl oladi. Besönaqay kitob dökoni xodimi unga hujum qilişga urinadi, Sapna undan qoçişga harakat qiladi va ikkinçi qavatdan yiqiladi. Yiqilişdan deyarli ölay deb qolgan Sapnani körgan kitob dökoni xodimi, şunga qaramay, uni şafqatsizlarça zörlaydi! Xodim va bandit-töda qoçib ketganidan keyin Sapna va Vasu uçraşişadi. Biroq Vasu oğir jarohat olgan böladi. Bir-birlarisiz yaşay olmasliklarini his qilgan, qayğuga botgan oşiqlar qöllarini mahkam uşlab, birga qoyadan sakraşadi — bu muhabbatning fojiaviy yakuniga ramzdir.
3Işlab çiqariş
Ijodiy guruh dastlab filmga «Ek Aur Itihas» nomini berişni öylagan, lekin keyinçalik u «Ek Duuje Ke Liye» deb…
Ijodiy guruh dastlab filmga «Ek Aur Itihas» nomini berişni öylagan, lekin keyinçalik u «Ek Duuje Ke Liye» deb nomlandi. Boş qahramon Kamal Haasan va ikkinçi darajali ayol qahramon Madhavi rejissyor K. Balaçanderning oldingi telugu filmi «Maro Çaritra» (1978) da iştirok etganidan keyin uşbu filmga taklif qilingan, Ek Duuje Ke Liye esa aynan şu film asosida yaratilgan. Boş aktrisa Rati Agnihotri öşa paytda nisbatan tanilmagan edi va «Maro Çaritra»da iştirok etmagan.
4Musiqa
Musiqani Laxmikant–Pyarelal bastalagan, matnlarini esa Anand Bakşi yozgan. Bu janubiy hindistonlik qöşiqçi S.…

Musiqani Laxmikant–Pyarelal bastalagan, matnlarini esa Anand Bakşi yozgan. Bu janubiy hindistonlik qöşiqçi S. P. Balasubrahmanyamning birinçi hind filmi böldi. Bastakorlar dastlab uni jalb qilişga qarşi edilar, çunki ularning fikriça, «Madrasi» hind tilidagi kompozitsiyaga adolat bilan xizmat qila olmasdi. Biroq Balaçander, agar Haasan ijro etgan boş qahramon hind tilini yaxşi gapira olmasa, Balasubrahmanyam qöşiqni buzib ijro etganda ham, bu «qahramonni aks ettiradi» deb asosladi. «Tere Mere Beeç Mein» qöşiğining ikki qismi keyinçalik Britney Spearsning 2004-yildagi «Toxic» qöşiğida uning asosiy ohangi sifatida sempl qilindi.
5Prokat
Ek Duuje Ke Liye 1981-yil 5-iyunda prokatga çiqdi. 2015-yilda film Habitat kinofestivalida namoyiş etildi. U…

Ek Duuje Ke Liye 1981-yil 5-iyunda prokatga çiqdi. 2015-yilda film Habitat kinofestivalida namoyiş etildi. U kassada 100 million rupiyadan (1,0 million AQŞ dollari) köproq daromad keltirgan va bu uni 1981-yilda eng köp daromad keltirgan hind filmlaridan biriga aylantirgan.
Ek Duje Ke Liye tanqidçilardan eʼtirof oldi. Ular ayniqsa Kamal Haasan va Madhavining ijrosini, şuningdek, yangi kelgan Agnihotrining ijrosini maqtaşdi, bu rol uçun u özining şuhratiga erişdi. Şuningdek, filmning musiqasi maqtovga sazovor böldi, S. P. Balasubrahmanyam ijro etgan va Anand Bakşi yozgan «Tere Mere Beeç Mein» qöşiği alohida eʼtirof etildi.
6Mukofotlar
29-chi Milliy kino…

29-chi Milliy kino mukofotlari:
Eng yaxşi erkak ovozli ijroçi — S. P. Balasubrahmanyam, «Tere Mere Beeç Mein» uçun
29-chi Filmfare mukofotlari:
Eng yaxşi qöşiqçi-matn muallifi — Anand Bakşi, «Tere Mere Beeç Mein» uçun (ğolib)
Eng yaxşi ssenariy — K. Balaçander (ğolib)
Eng yaxşi montaj — N. R. Kitoo (ğolib)
Eng yaxşi film — L. V. Prasad (nominatsiya)
Eng yaxşi rejissyor — K. Balaçander (nominatsiya)
Eng yaxşi erkak rol — Kamal Haasan (nominatsiya)
Eng yaxşi ayol rol — Rati Agnihotri (nominatsiya)
Eng yaxşi ikkinçi darajali ayol rol — Madhavi (nominatsiya)
Eng yaxşi komik aktyor — Asrani (nominatsiya)
Eng yaxşi musiqa muallifi — Laxmikant–Pyarelal (nominatsiya)
Eng yaxşi qöşiqçi-matn muallifi — Anand Bakşi, «Solah Baras Ki Bali Umar» uçun (nominatsiya)
Eng yaxşi erkak ovozli ijroçi — S. P. Balasubrahmanyam, «Tere Mere Beeç Mein» uçun (nominatsiya)
Eng yaxşi syujet — K. Balaçander (nominatsiya)
Matn: maqola tarjimasi «Ek Duuje Ke Liye» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.