Escape from L.A.

2000-yil 23-avgustda Los-Anjelesda Rixter şkalasi böyiça 9,6 ballli zilzila bölib, San-Fernando vodiysi suv ostida qoldi. Vodiy San-Fernando dengiziga aylandi, Malibudan Anaxaymgaça butun şahar materikdan ajralib, orolga aylandi. Bundan oldin AQŞ prezidentlik nomzodi (Cliff Robertson), oçiqdan-oçiq fundamentalist, ismi heç qayerda va heç qaçon tilga olinmaydigan şaxs, saylovoldi kampaniyasida Los-Anjelesni «gunoh şahri» deb eʼlon qildi va «Xudoning qudratli öng qölidek suvlar kötarilib, bu gunohga botgan şaharni mamlakatimizdan ajratadi», deb başorat qildi.

Bu nomzod saylovda ğalaba qozonadi, Konstitutsiyaga kiritilgan yangi tuzatişlar mamlakatni tubdan özgartirib, uni totalitar davlatga aylantiradi: Prezidentlik lavozimi unga umrbod biriktiriladi, poytaxt Vaşingtondan uning tuğilgan joyi Linçburgga köçiriladi, çekiş, alkogol, qizil göşt, qurolni erkin olib yuriş, sökiniş, nasroniylikdan boşqa dinlar va nikohdan taşqari jinsiy aloqa endi jinoiy jazolanadigan böladi. Prezident, «axloqli Amerika»ni yaratayotgan yangi qonunlarga böysunmagan har bir kişi fuqaroligidan mahrum etilib, agar tavba qilmasa va elektr stulini tanlamasa, Los-Anjeles orolига surgun qilinişini eʼlon qiladi.

Nyu-York bir vaqtlar bölgani kabi, Los-Anjeles ham umrbod islohot koloniyasiga aylanadi. Orol qirğoği böylab himoya devori quriladi, minoralarda qurollangan qöriqçilar turadi. Orolga surgun qilinganlar abadiy haydaladi.

2013-yilda Cuervo Jones (Giorgos Horafas), Çe Guevaraga öxşaş, Peruda faoliyat yuritadigan «Yorqin yöl» taşkilotining inqilobçisi, golografik internet tizimi orqali Prezidentning qizi Utopiyani (AJ Langer) öziga oğdirib, otasidan «Damokl qiliçi» — har qanday elektron qurilmani, hatto batareykalarni ham, sayyoraning istalgan joyida fokuslangan elektromagnit impulsi yordamida işdan çiqara oladigan yuqori texnologiyali sunʼiy yöldoşlar guruhi — boşqaruv pultini öğirlaşga köndiradi. Garçi qurol mamlakatni himoya qiliş uçun möljallangan bölsa-da, Prezidentning özi uni Amerika duşmanlarini «işlay olmaslik» holatiga soliş va oxir-oqibat dunyoni böysundiriş uçun işlatiş bilan tahdid qilgan edi. Utopiya 3-sonli AQŞ Havo kuçlari obyektidan qoçib, Cuervo bilan birga böliş uçun Los-Anjeles orolida qönadi.

Sunʼiy yöldoşlarni nazorat qilib, Cuervo Amerikani Lotin Amerikasining ittifoqçi davlatlari — Braziliya, Kuba va Meksika — qöşinlariga topşirişni vaʼda qiladi, ular allaqaçon jangga tayyor turib, hujum buyruğini kutmoqda. U, agar Prezident uni töxtatişga urinsa, mamlakatning «nafasini böğib» qöyişini va poytaxtni öçirib qöyişini aytadi. Cuervo, şuningdek, sunʼiy yöldoşlarni faollaştirib, butun sayyoradagi elektr va elektronikani işdan çiqara oladigan «jahon kodi» sirini biladi va insoniyatni texnik rivojlanişda elektr davridan oldingi darajaga qaytaradi.

Şu orada Snake Plissken (Kurt Rassel) yangi jinoyatlar seriyasi uçun hibsga olinadi va endi orolga jönatilişini kutadi. Biroq surgun oldidan Snake qamoqxona komendanti, polkovnik Malloy va Prezidentning özi bilan uçraşadi, ular unga qurilmani qaytariş böyiça operatsiyani taklif qilişadi. Prezident aytadiki, agar missiya muvaffaqiyatli yakunlansa, u Plissken sodir etgan barça jinoyatlar uçun uni töliq keçiradi, lekin Utopiyani qaytarib olişni talab qilmaydi, uni xoin deb eʼlon qiladi va uni öz rejimi uçun xavf deb biladi. Dastlab Snake bu taklifdan voz keçadi, lekin uning roziligini taʼminlaş uçun unga aldov yöli bilan «Plutoksin 7» sunʼiy virusi yuqtiriladi, u 10 soat içida uni öldiradi. Agar Snake operatsiyani bajarsa, unga antidot beriladi. Ular bilan qanday muomala qilinganidan ğazablangan Snake Malloy va Prezidentni ogohlantiradi: agar u topşiriqdan qaytmasa, ularning hammasi uçun yaxşiroq böladi.

Snakega avtomat, bir juft yuqori texnologiyali revolver, şaxsiy golografik proyektor (duşmanlarni çalğitiş vositasi), issiqlikni niqoblovçi plaş va teskari sanoqli soat beriladi. Söng u suv osti mini-qayiğida şaharga kirib boradi, lekin uning aybi bilan qayiq şaharga yaqinlaşganda halokatga uçraydi. Şahar vayronaga aylangan bölib, u yerda mayda omon qoliş guruhlaridan tortib, eng kuçli jangovar birlaşmalarigaça bölgan köplab köça tödalari kezib yuradi, ulardan eng kuçlisi Cuervoga böysunadi. Orol böylab sayohat qilayotganda Snake turli-tuman guruhga duç keladi: keksa syorfer Pipeline (Peter Fonda), musulmon ayol Taslima (Valeria Golino), u obsesiyaga aylangan köp sonli plastik operatsiyalar tufayli aqldan ozgan bohemaga mansub kişilardan qutqargan, Eddie «Yulduzli xarita» (Steve Buscemi), Los-Anjelesga ekskursiyalar bilan savdo qiladigan firibgar, şuningdek, eski jinoiy hamkori öğri Malone va bir tödani boşqaradigan transgender Herşey Las Palmas (Pam Grier).

Herşey yordamida Snake Cuervoni uning «Baxtli dengiz qiroli» deb nomlangan harbiy bazasida yengadi va boşqaruv pultini oladi. Natijada Snake Utopiya bilan vertolyotda orolдan qoçadi. Eddie Cuervoni öldirişga urinadi, lekin Cuervo vertolyotga granatomyotdan öq uzişga ulguradi va Eddie vertolyotdan yiqiladi. Snake va Utopiya Prezidentning oldiga boradi. Snake Utopiya elektr stuliga boğlanayotganda, uning iltijolariga qaramay, soxta pultni ataylab Prezidentga topşiradi. «Plutoksin 7» virusi faqat tez ötadigan gripp turi ekani maʼlum böladi (buni Snake Herşey va Eddidan allaqaçon bilib olgan edi). Prezident sunʼiy yöldoşlar ustidan nazorat örnatganiga işonib, ularni Floridaga bostirib kirgan kubalik bosqinçi qöşinlarni töxtatiş uçun işlatmoqçi böladi, lekin pultni faollaştirganda Prezident faqat Eddie «Yulduzli xarita» ijro etgan «I Love L.A.» qöşiğining kiriş qismini eşitadi.

Ğazablangan Prezident Snakeni otib taşlaşni buyuradi, lekin Snake golografik proyektorni allaqaçon işga tuşirgan edi, askarlar golografik tasvirga öq uzadi, Snakening özi esa undan bir neça yuz metr uzoqda turardi. Hozir hamma Snakening qölidagi haqiqiy pultni körganda, Prezident oqilona savol beradi: «Biz yoki ular?». Biroq keksa askar uçun «uçinçi dunyo» va özi bölişni töxtatgan «Erkinlik mamlakati» örtasida heç qanday farq yöq («Qança özgaruvçan bölsa, şunça özgarmas»), demak, u eski dunyo bilan birga yöq bölib ketişi kerak.

Plissken, Malloyning bunday qilmaslik haqidagi iltijolariga qaramay, jahon kodini kiritadi va u qaytmasa yaxşiroq bölişini eslatadi. Malloyning dahşatli «Snake, qilma!» degan faryodiga u sovuqqonlik bilan «Mening ismim Plissken» deb javob beradi va qurilmani işga tuşiradi. Natijada neytron impulslari sayyoradagi barça texnikani, şu jumladan Utopiyani öldirmoqçi bölgan elektr stulini ham işdan çiqaradi. Voqeani tuşungan Utopiya Snakeni «dunyoni öçirib qöygani» va uni qutqargani uçun maqtaydi. Dunyo «öçirilayotgan» paytda Snakening golografik tasviri yöqoladi va Prezident hamda uning atrofidagilar qanday yaşaşni bilmay qoladi. Snake translyatsiya olib borgan joyidan unça uzoq bölmagan joyda «American Spirit» («Amerika ruhi») sigaretlari solingan qutini topadi, bir donasini tutatadi va öziga qarab: «Insoniyatga xuş kelibsiz», deydi.