Qoçiş rejasi

Ray Breslin (Sylvester Stallone) — noyob inson: kuzatuvçanligi, tajribasi, mantiqi, erudistsiyasi va fantastik ixtiroçiligi tufayli istalgan qamoqxonadan qoçib çiqa oladi. U xususiy qöriqlaş kompaniyasining şerigi bölib, kompaniyani şerigi Lester Clark (Vincent DʼOnofrio) boşqaradi. Hamkasblari Abigail Ross (Amy Ryan) va sobiq jinoyatçi Haş (Curtis “50 Cent” Jackson) bilan birga Ray Breslin AQŞ Federal qamoqxonalar boşqarmasi bilan tuzilgan şartnoma asosida köp yillardan beri eng yaxşi AQŞ qamoqxonalarini sinovdan ötkazib kelmoqda. Xulosalar qamoqxona xodimlari uçun açinarli — Ray 14 ta qattiq rejimli qamoqxonadan qoçişga muvaffaq bölgan va bu haqda kitob ham yozgan.

Bir kuni kompaniya ofisiga CRU agenti Jessica Mayer (Katrina Bowden) keladi va Breslinni maxfiy noqonuniy tijorat qamoqxonasi «Maqbara»ni sinab körişga taklif qiladi. Hamkasblari uning qayerga qamalganini bilmaydigan bölsa-da, ambitsiyali Ray bu taklifga rozi böladi. Unga yangi afsona va yangi ism beriladi — endi u ispaniyalik terrorist Anthony Portos. U aloqa odami haqidagi maʼlumotlarni, qamoqxona boşliği Roger Marshʼni, evakuatsiya kodini hamda tanasiga joylangan radiokuzatuv «jöja»sini oladi. Şundan söng, oldindan kelişilgan joyda, Yangi Orleanda Rayni hibsga olişadi. Biroq qöriqçilar darhol «jöja»ni topib olişadi, şu sababli Haş va Ross Breslinning joylaşuvini kuzatiş imkoniyatini yöqotadi. Şundan keyin Rayga uyqu dorisi yuboriladi.

Ray huşiga qamoqxonada keladi. Qamoqxona butunlay yopiq xonada joylaşgan bölib, şişa devorli kiçik yakka kameralardan iborat, qöriqçilar esa qora niqob kiyib yurişadi. Söroqqa çaqirilganda Ray özini aldaşganini bilib oladi: «Roger Marsh» degan odam mavjud emas, qamoqxona boşliği esa aqldan ozgan entomolog-sadist Willard Hobbs (James Caviezel) bölib çiqadi, evakuatsiya kodi esa işlamaydi.

Sayr paytida Ray mahalliy musulmonlar va ularning yetakçisi Javed (Faran Tahir) bilan töqnaşib qoladi. Uni janjaldan mahbuslardan biri Emil Rottmayer (Arnold Sçwarzenegger) qutqaradi. U bir paytlar dunyo miqyosidagi bank firibgari Viktor Manheimning şaxsiy qöriqçisi bölganini aytadi (Rottmayerning sözlariga köra, Manheim «boylardan pul tortib olib, kambağallarga berişni yaxşi köradi»). Hobbs Rottmayerdan Manheimning joylaşuvini söraydi. Rottmayer Rayga döstona munosabatda bölib, «biror narsa bölsa» yordam berişini taklif qiladi. Ray Emildan mahalliy izolyatorga tuşişda yordam berişini söraydi. Ular özaro janjal sahnasini uyuştirişadi va ikkalasi ham izolyatorga joylaştiriladi. Bu juda kiçik xona bölib, mahbuslarga azob beriş uçun u yerda doimiy ravişda ulkan va juda issiq galogen çiroqlar yonib turadi. Ray izolyatorning poli pölat mixlar bilan mahkamlanganini köradi va bu mixlarning qisman zanglaganini tuşunadi. Qamoqxonaning arxitekturasiga asoslanib, Ray uning yer ostida joylaşganini va izolyator ostidan suv quvuri ötganini taxmin qiladi. Quvur orqali taşqariga çiqib, ular qayerda ekanligini biliş mumkin. Buning uçun Ray Rottmayerdan çiroqlar nurini aks ettirişga yordam beradigan metall parçasini topib berişni söraydi. Agar uni mixlarga yönaltirilsa, yuqori harorat taʼsirida ular kengayib, suğurib oliş mumkin böladi. Rottmayer bu vazifani uddalaydi. Keyin ular Javed bilan janjal sahnasini uyuştirib, karserga tuşişadi. Rottmayer qöriqçilarning eʼtiborini çalğitiş uçun isteriya holatini öynaydi, Ray esa qizigan pölat disk yordamida mixlarni qizdiradi va suv quvuriga kirib, undan taşqariga çiqadi. Ammo yuqoriga çiqqaç, Ray özini okeanning örtasida ulkan kema bortida topadi. Qoçib bölmasligini tuşunib, u karserga qaytadi.

Keyin Hobbs Lester Clarkning körsatmasiga binoan Breslinni sindirişga harakat qiladi: qöriqçilarga uni uxlatmaslik va doimo kaltaklaş haqida buyruq beradi. Şunga qaramay, Ray qöriqçilarning odatlarini örganişda davom etadi. Söng u mahalliy şifokor Kairi (Sam Neill)dan ular Yer şarining qaysi nuqtasida turganini söraşga harakat qiladi, lekin u heç narsa demaydi. Şunda Ray qöl ostidagi materiallardan sekstant yasaydi, u faqat kenglikni aniqlaşga yaraydi, ammo buning uçun asbobni taşqariga olib çiqiş kerak. Şu payt Hobbs Breslinni barça mahbuslardan ajratib qöyişga qaror qiladi, ammo Ray Rottmayerdan Manheim haqida maʼlumot olib berişni vaʼda qiladi, şundan söng Hobbs uni orqaga qaytarib qöyadi.

Keyinroq Emil Rayga nega aynan qamoqxonadan qoçişga kirişganini söraşga qaror qiladi va Ray unga özining fojiali ötmişini aytib beradi: avvallari u muvaffaqiyatli prokuror bölgan, ammo u sudga bergan bir jinoyatçi unga qasos olişini vaʼda qilgan. Ray öşa vaʼdani keyingi 4 yil davomida yodida saqlagan va qamoqdan qoçişni rejalaştirgan. Qasos sifatida u Rayning «jonini olgan», yaʼni uning xotinini va kiçik öğlini öldirgan. Şundan beri unga jinoyatçilarni qamoqqa tiqiş kifoya qilmay qolgan, çunki u ular undan qoçib qutulmasligiga işonç hosil qilişni xohlagan.

Navbatdagi hisobotda Ray Hobbsga Manheimning soxta joylaşuvini körsatadi. Keyin Breslin va Rottmayer Javeddan yordam söraydi va unga qamoqdan qoçişda kömaklaşişni vaʼda qilişadi. Javed Hobbsga tayyorlanayotgan qoçiş haqida xabar beradi, Hobbs esa buning evaziga unga oçiq havoda ibodat qilişga ruxsat beradi. Olib kirilgan sekstant yordamida Javed ular turgan kenglikni aniqlaydi. Maʼlum böladiki, kema Marokaş qirğoqlaridan unçalik uzoq bölmagan joyda turibdi. Nihoyat, Ray şifokorga öz qasamini — Gippokrat qasamini eslatib, uni öz tomoniga oğdirişga muvaffaq böladi va unga u xavfli jinoyatçi emas, balki maxsus «Maqbara»ga tiqib qöyilgan Ray Breslin ekanini isbotlaydi. Şifokor Rottmayerning Marokaşdagi nufuzli tanişiga xabar yuboradi. U Rottmayerdan qarzdor bölib, şu sababli yordam berişdan boş tortmaydi.

Keyin Hobbs Rayning musulmonlarga bir blokda isyon kötarişni sörayotganini köradi, şundan söng u yerda qöriqçilar soni oşiriladi. Ammo Ray, Rottmayer va Javed boşqa blokda kamaygan qöriqçilar bilan qolib, isyon kötarişadi va bu paytda kamerada video kuzatuv tizimini öçirib, xizmat xonasiga yaşirinişga muvaffaq bölişadi. Biroq Hobbs barça eşiklarni bloklaşga ulgurgan bölib, qoçqinlar lyuk orqali taşqariga çiqa olmaydi. Keyin u ularni qidiriş uçun qöriqçilar otryadini yuboradi, ular harakat datçiklari yordamida qahramonlarni topişadi. Ray va Rottmayer qöriqçilar bilan otişmaga kirişadi, şu jarayonda Javed oğir yaralanadi. Xonalardan birida özini qulflab olgan Ray harakat datçiklarini öçiradi. Söng u Rottmayerga yuqoriga çiqişni buyuradi, özi esa energiya taʼminoti tizimini öçiriş va eşiklarni oçiş uçun maşina bölimiga yönaladi. Uning orqasidan kelgan Hobbs boşçiligidagi qöriqçilar Javedni öldirişadi. Lekin Ray maşina bölimiga yetib boradi va kemani elektr energiyasidan uzadi. Rottmayer palubaga çiqqanda, uning döstlari boşqargan vertolyot palubaning ustida paydo bölib, kemaga va qöriqçilarga öq yoğdira boşlaydi. Pulemyotçilardan birini öq topadi va vertolyotga yetib kelgan Rottmayer uning örnini egallaydi.

Şu orada Ray maşina bölimida yaşirinib, bölim suvga tölişini va suv tuşiriş tizimi işga tuşişini kutadi. Suv bilan birga Ray oçiq okeanga, qamoqxona-kemaning tagiga otilib çiqadi. Suv yuziga çiqqan Breslinni vertolyotdan Rottmayer köradi va unga arqonli narvon taşlaydi. Şu payt palubaga çiqqan Hobbs vertolyotga qarata öq uzadi. Ammo Ray Rottmayer taşlagan pistoletdan yonuvçan suyuqlik saqlangan sisternalarga öq uzadi, natijada portlaş sodir bölib, Hobbs halok böladi. Şundan söng vertolyot uçib ketadi va Marokaş qirğoğiga qönadi.

Qirğoqqa tuşgan qoçqinlarning oldiga maşina yetib keladi, unda Rottmayerning ikki yordamçisi va Jessica Mayer ötirgan böladi. Breslin Rottmayer aslida Viktor Manheim ekanini, Jessica esa uning qizi ekanini tuşunadi. Maʼlum böladiki, u Breslinni aynan otasini qamoqxonadan çiqarib oliş uçun qamoqqa taşlagan. Ray şuningdek Jessicadan şerigi Lester Clark voqealarning barçasidan xabardor bölganini bilib oladi. Ray Abigaildan Clark uni sotganini eşitadi. Lesterga katta maoş evaziga butun «Maqbara» tarmoğiga rahbarlik qiliş taklif qilingan, ammo faqat Ray suzuvçi zindondan çiqib keta olmasa, yaʼni «Maqbara» tizimi zaif emasligini isbotlasa. Şu sababli u Rayni tajribaviy qamoqxonaga özi qamatgan va Breslin u yerdan heç qaçon çiqmasligi uçun barça çoralarni körgan. Şuningdek, Clark qoçib ketganligi maʼlum böladi. Ammo Haş uni Mayamida topadi va maşinada uxlatib qöyadi. Uyğonganda Clark özini ulkan konteynerovozning bortidagi, oçiq okeandagi yuzlab şunday konteynerlar orasida, standart konteyner içida, öz maşinasida qamalgan holda topadi.