Forgotten Melody for a Flute

Eldar Ryazanov uzoq vaqtdan beri E. Braginskiy bilan hamkorlikda 1976-yilda yozgan «Axloqsiz hikoya» pyesasi asosida film suratga olişni rejalaştirgan edi. Ular hatto «Biz na haydaymiz, na ekamiz, na quramiz» qöşiği uçun sözlarni ham yozişgan bölib, keyinçalik uni filmda Tatyana va Sergey Nikitinlar ijro etişgan. Birinçi ssenariy studiyada qabul qilinmadi, çunki uni juda ötkir deb hisoblaşdi. Lekin 1986-yilda ikkinçi variant yozilganda, boşlangan qayta quriş öz işini qildi va ssenariy maʼqullandi. Biroq Eldar Ryazanov filmni boşlaşga tayyor bölganida, uni asosiy rolga dastlab körgan Leonid Filatov boşqa filmda band bölib qoldi.

Ryazanov Filatov böşaşişini kutmay, Qrimda va Qozoğistonda natura suratga olişni boşladi (Tambov xorining gastrollari epizodlari). Suratga oliş jarayonida Ryazanov mikroinsult ötkazdi, natijada bir quloqi eşitmay qoldi. Filatov böşagan paytga kelib, Ryazanov jiddiy kasal edi va u kasalxonada davolaniş bilan birga filmni suratga olişga kirişişga majbur böldi.

1987-yilning yanvarida SSSR Kommunistik partiyasi MQ plenumi bölib ötdi, u oşkoralik davrining boşlanişiga asos soldi va film yaratiş yölidagi sönggi tösiqlar yöqoldi. Endi filmning dolzarb mavzusini «ötkir burçaklarni silliqlaş» zaruratisiz töliq oçib beriş mumkin edi. Kartina ekranga 1987-yil noyabrida çiqdi.

Leonid Filatov — Leonid Semyonoviç Filimonov, «Böş vaqt boş boşqarmasi»ning masʼul amaldori

Tatyana Dogileva — Lida, hamşira

Irina Kupçenko — Elena Fyodorovna Filimonova, Filimonovning xotini

Vsevolod Sanayev — Yaroslav Stepanoviç, Filimonovning boşliği/sobiq boşliği

Olga Volkova — Yevgeniya Danilovna Surova, Filimonovning hamkasbi

Sergey Artsibaşev (titrda Artsibaşev) — Aleksey Akimoviç Ikşanov, Filimonovning hamkasbi

Aleksandr Şirvindt — Myasoyedov, Filimonovning hamkasbi

Valentin Gaft — Odinokov, Filimonovning hamkasbi

Elena Mayorova — Lyusya, Böş vaqt boşqarmasi kiriş eşigidagi militsioner

Vatslav Dvorjetskiy — Semyon Filimonov, Filimonovning otasi

Elena Fadeyeva — Filimonovning onasi

Aleksandr Pankratov-Çyorniy — Sasha, xalq teatri sahnasidagi şahar hokimi, «tez yordam» haydovçisi

Pyotr Merkuryev — xor dirijyori

Yevgeniy Voskresenskiy — Kirill, Surovaning jiyani

Aleksandr Samoylenko — Sasha, Kirillning «şerigi» (boğdagi soxta döstlik qöriqçisi)

Nina Agapova — Tatyana Georgiyevna, kotiba

Tatyana Agafonova — xonanda

Tatyana Novitskaya — közoynakli xonanda

Tatyana Gavrilova — xalq teatri sahnasidagi şahar hokimining xotini

Kapitolina Ilyenko — Kapitolina Ivanovna, Lidaning qöşnisi

Leonid Maryagin — Fyodor Demyanoviç, Filimonovning qaynotasi

Valeriy Pogoreltsev — xalq teatri rahbari

Yuriy Ryaşentsev — epizod (V. Gaft «Elektriçkadagi burokrat kupletlari»ni ijro etadigan sahnada)

Eldar Ryazanov — epizod (teleskopli astronom)

Rejissyor-postanovçi — Eldar Ryazanov

Ssenariy mualliflari: Emil Braginskiy, Eldar Ryazanov

Operator-postanovçi — Vadim Alisov

Rassom-postanovçi — Aleksandr Borisov

Tovuş operatori — Semyon Litvinov

Kompozitor — Andrey Petrov

Qöşiqlar sheʼrlari muallifi: Yevgeniy Yevtuşenko, Eldar Ryazanov, Yuriy Ryaşentsev (amaldorlar qöşiğini Tatyana va Sergey Nikitinlar ijro etişgan)

Kinematografiya davlat simfonik orkestri, dirijyor Sergey Skripka, flyuta solosi — Leonid Mironoviç.

1987-yilda «Sputnik kinozritelya» jurnalining noyabr sonida kinotanqidçi Anatoliy Makarov bu hikoya inson murosaga rozi bölib, asta-sekin öz qalbini yöqotişi haqida ekanini eʼlon qildi. Ryazanov «komediya janriga moyilligi»da doimiy.

1987-yilda «Sovetskiy ekran» jurnalining noyabr sonida kinotanqidçi Yevgeniy Gromov rejissyor bu kartinada turli janrlarni birlaştirganini taʼkidladi: ötkir komediya «çuqur psixologik drama bilan uçraşadi, finalga kelib esa fojiaga aylanadi». Filmning deyarli birinçi kadrlaridanoq Ryazanov «burokratizmni foş etiş» mavzusini kiritadi, uni u hali «Karnaval keçasi»da işlay boşlagan edi. Filimonov öz hayotidan çarçagan va sevgi sinovidan ötadi: hamşira Lidaning uning kvartirasida paydo bölişi «turli ijtimoiy sohalarning, ikki xil hayot darajasining töqnaşuvi»dir. Jurnalning oldingi sonida film «martabaparastlik va moslaşuvçanlikni foş etuvçi satirik komediya» janriga kiritilgan edi.

«Sovetskaya kultura» gazetasining kino bölimi muxbiri Pyotr Smirnov yangi asarda maşhur komediyaçi Ryazanovning «zamonaviy amaldor va burokratga qattiq hujum qilgani»ni taʼkidladi.

1988-yilda «Sputnik kinozritelya» jurnalining yanvar sonida kinotanqidçi Valeriy Turovskiy xulosa qildi: bu film hayotini yangidan boşlaşni xohlaydigan, ammo buni endi qila olmaydigan inson fojiasi haqida. Filimonovning şaxsini «turğunlik» davri şakllantirgan, u «qayta quriş» va «oşkoralik» sözlarini aytsa-da, fikran «sözlar umuman heç narsani anglatmagan yaxşi eski davrlarga» qaytişni istaydi.

1988-yilning may oyida kinotanqidçi Viktor Matizen «Sovetskiy ekran» jurnalida tanqidçilarning şarhlari va ularning rejissyor bilan uçraşuvlaridan parçalarni, şuningdek «Sovetskiy ekran» va «Literaturnaya gazeta» tahririyatiga kelgan tomoşabinlar xatlarini taqdim etdi. Matizen yoş avlod va yoş tanqidçilar boş qahramonni «parazit va heç kim» deb baholaganini, Lidaning uni sevişi esa «loyiq bölmagan mukofot» kabi körinişini aniqladi. Yetuk tanqidçilar esa Ryazanov filmida jamiyatning «past» va «yuqori» qatlamlarga bölinişini körib çiqdilar, şu bilan birga tomoşabinlarga «azal-azaldan bosib ötib bölmas devor» kabi körinadigan amaldorlarni kuliş huquqi berildi.