Forks over Knives

Amerikalik şifokor Caldwell Esselstyn va ovqatlaniş biokimyosi professori T. Colin Campbellning faoliyatini örganiş orqali Forks Over Knives, şu jumladan semizlik, yurak-qon tomir kasalliklari va saraton kabi köplab kasalliklarni butun oziqlarga asoslangan, ösimlik kelib çiqişli parhez bilan oldini oliş va davolaş mumkinligini da‘vo qiladi. Bunda qayta işlangan oziqlar va hayvon mahsulotlaridan voz keçiş tavsiya etiladi.

Filmda Professor Campbellning xulosalariga olib kelgan 20 yillik China–Cornell–Oxford loyihasi haqida ma‘lumot berilgan. Bu xulosalar uning «The China Study» (2005) kitobida bayon etilgan. Unda u yurak tomirlaridagi koronar arteriya kasalligi, qandli diabet, semizlik va saraton Ğarb parhezi, ya‘ni qayta işlangan va hayvon mahsulotlari (şu jumladan sut mahsulotlari) bilan boğliq bölişi mumkinligini taxmin qiladi.

Filmning ğoyasi 2004-yilgi «Super Size Me» hujjatli filmining «teskarisini» yaratiş edi. Unda film rejissyori «şu parhezga ötadi va semiriş va kasallaniş örniga soğayadi».

Film premyerasi 2011-yil 2-mayda Vest-Xollivuddagi Pacific Design Center binosidagi SilverScreen teatrida bölib ötdi. Premyerada aktrisa Angela Bassett iştirok etdi.

Rotten Tomatoes şarh agregatorida 36 ta tanqidçi şarhining 61 foizi ijobiy bölib, örtaça baho 10 ballik şkalada 6,3/10 ni taşkil etdi. Metacriticʼda film 18 ta şarh asosida 100 ballik şkalada örtaça 57 ball oldi. Bu «aralaş yoki örtaça» şarhlarni bildiradi.

Chicago Sun-Times gazetasidan Roger Ebert filmga tört yulduzdan uçtasini qöydi va şunday yozdi: «Bu sizning hayotingizni saqlab qolişi mumkin bölgan film». U yana şunday deb yozdi: «Men heç narsa yeya yoki içа olmayman, şuning uçun mening konservalangan oziqlardan iborat mukammal parhezim menga ideal vazn va juda yaxşi qon körsatkiçlarini berdi. Şunga qaramay, soğayiş uçun kasal bölişni tavsiya qilmayman». Postscriptumda u şunday qöşimça qildi: «Yaqinda men konservalangan oziqlardan voz keçib, yangi meva va sabzavotlarga asoslangan suyuq parhezga ötişga qaror qildim. Ha, şifokorim bilan maslahatlaşdim».

The Boston Globeʼdan Loren King filmga tört yulduzdan uçtasini qöydi va şunday dedi: «An Inconvenient Truth global isiş uçun nima qilgan bölsa, Lee Fulkersonning işontiruvçi hujjatli filmi vegan parhez uçun şuni qilmoqda».

The Philadelphia Inquirerʼdan Carrie Rickey filmga tört yulduzdan uçtasini qöydi va uni «samimiy va faktlarga boy oziq-ovqat tarğiboti» deb ta‘riflади.

The New York Timesʼdan Jeannette Catsoulis filmni «göştni va sut mahsulotlarini dasturxondan çiqariş uçun pedantik, lekin işontiruvçi dalil» deb atadi, şu bilan birga uni «statistika, grafiklar va xolesterin pufakçalari hamda arteriya blyaşkasining donador kadrlari bilan tölib-toşgan sudraliş» deb ham baholadi.

The Washington Postʼdan Sean ÖConnell filmga tört yulduzdan ikkitasini qöyib, uni «quruq, takrorlanuvçi hujjatli film içiga joylaştirilgan qiziqarli va ma‘lumotli soğliq haqidagi ma‘ruza» deb hisobladi va «unga kerakli darajadagi xarizma, hazil yoki şaxsiyat yetişmaydi, bizdan özlaştiriş talab qilinadigan ilmiy faktlar oqimini muvozanatlaş uçun bu juda zarur», dedi.

The New York Observerʼdan Rex Reed filmga tört yulduzdan 2 ballni qöydi, uning «motam» ohangini tanqid qilib şunday yozdi: «Film biz allaqaçon bilmagan heç narsani aytmaydi, biz qançalik kasal ekanimizni aytiş uçun esa 96 daqiqa juda uzoq».

Metro Timesʼdan Corey Hall filmga «C» bahosini berdi va şunday dedi: «Köproq sabzavot yeyiş foydali ekanligi haqidagi asosiy ğoyaga e‘tiroz bildiriş mumkin emas, ammo Forks göşt va sut mahsulotlariga qarşi qat‘iy pozitsiyani egallaydi, bu esa tanqid uçun böşliq qoldiradi».

Prodyuser Brian Wendel Portland Press Herald jurnalisti Avery Yale Kamilaga şunday dedi: «Reklama oliş juda qiyin böldi. Bir neça marta yirik naşrlar bizga: “Afsus, reklama beruvçilarimiz tufayli (film haqida maqola çiqara) olmaymiz”, deb javob berişdi». Kamila yozişiça, «Filmmakerlar ba‘zi an‘anaviy ommaviy axborot vositalari bilan duç kelgan qiyinçiliklarga qaramay, film ijtimoiy tarmoqlarda sezilarli şov-şuv uyğotdi».

Film 2012-yilda Entertainment Merçants Association tomonidan «Yilning hujjatli/maxsus qiziqiş filmi» nominatsiyasida mukofotlangan.

VegNews 2024-yilda uni «Hozir tomoşa qilişni boşlaş uçun eng yaxşi 18 ta vegan hujjatli film» röyxatiga kiritdi.

Alona Pulde M.D., Matthew Lederman M.D. The Forks Over Knives Plan: How to Transition to the Life-Saving, Whole-Food, Plant-Based Diet, 2014.

Sroufe, Del. Forks Over Knives—The Cookbook, 2012.

Stone, Gene. Forks Over Knives: The Plant Based Way to Health, 2011.