Glass Onion: A Knives Out Mystery (Knives Out: Glass Onion) — 2022-yilda suratga olingan amerikalik detektiv film, ssenariy muallifi va rejissyori Rayan Jonson. Bu «Knives Out» (2019) filmining davomi va franşizaning ikkinçi qismi. Daniel Keyg yana detektiv Benoit Blankni ijro etib, qotillikni tergov qiladi. Filmda Edvard Norton, Janelle Monáe, Katherine Hahn, Leslie Odom Jr., Jessica Henwick, Madeline Cline, Kate Hudson va Dave Bautista ham rol öynagan. Filmning nomi The Beatles guruhining «Glass Onion» qöşiğidan olingan.
Filmning premyerasi 2022-yil 10-sentabrda Torontodagi 47-xalqaro kinofestivalda bölib ötdi. 23-noyabrda film çeklangan prokatga çiqdi, 23-dekabrda esa Netflixda paydo böldi. Film ssenariy, rejissura, aktyorlik va musiqa uçun tanqidçilardan ijobiy baho oldi. AQŞning Milliy kinotanqidçilar kengaşi «Glass Onion»ni 2022-yilning eng yaxşi önta filmi röyxatiga kiritdi. Film 95-«Oscar» mukofotiga «Eng yaxşi moslaştirilgan ssenariy» nominatsiyasida va boşqa köplab kino mukofotlariga nomzod böldi.
2025-yilda franşizaning navbatdagi qismi, «Knives Out: Wake Up Dead Man» ekranlarga çiqdi.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Daniel Craig, Edward Norton, Janelle Monáe
3Syujet
2020-yil may oyida, COVID-19 pandemiyasi davrida, milliarder va «Alpha» texnologiya kompaniyasining…
2020-yil may oyida, COVID-19 pandemiyasi davrida, milliarder va «Alpha» texnologiya kompaniyasining hammuassisi Miles Bron özining Yunonistondagi şaxsiy orolida joylaşgan «Glass Onion» qasrida sirli qotillik öyinini ötkazişga qaror qiladi. U döstlarini taklif qiladi: «Alpha»ning boş olimi Lionel Toussaint, Konnektikut gubernatori Claire Debella, şov-şuvli model Birdie Jay, striymer va erkaklar huquqlari himoyaçisi Duke Cody, «Alpha»ning hammuassisi va oğdirilgan boş direktori Cassandra «Andi» Brand. Ularga maşhur detektiv Benoit Blanc, Birdieʼning yordamçisi Peg va Dukening qizi Whiskey ham qöşiladi. Miles Blankning kelişini kutmagan, lekin detektivni qolişga ruxsat beradi.
Bron mehmonlarga Luvrdan ijaraga olingan «Mona Liza»ni körsatadi va «Glass Onion»ni vodorodga asoslangan muqobil yoqilği «Clear» bilan taʼminlayotganini aytadi. «Alpha» bu yoqilğini bir hafta içida butun dunyoga taqdim etmoqçi, Lionel va Claire esa bundan xavotirda. Blanc egasi öz qotilligi uçun öylab topgan topişmoqni tez yeçib taşlaydi. Şu payt Duke Milesning stakanidagi spirtli içimlikni içib, tuyqusdan halok böladi. Dukening miltiği ğoyib böladi, uyda elektr uziladi va kimdir Andiga öq uzadi. Blanc qolgan mehmonlarni yiğib, qotillikni foş qilganini eʼlon qiladi.
Keyin uzoq qaytarilma (flashback) boşlanadi. Aslida Andi sayohatdan bir hafta oldin vafot etgan (rasmiy versiyaga köra, öz joniga qasd qilgan), uning egizak singlisi Helen esa Blankni tergov qiliş uçun yollagan. «Alpha»da işlagan paytida Andi xavfsizlik sabablariga köra «Clear» bilan işni töxtatgan va Miles uni işdan böşatgan. Milesning döstlari sudda yolğon guvohlik berib, kompaniyaning intellektual mulki aynan uniki ekanini aytgan. Keyinroq Andi öz haqligini isbotlovçi qörğoşin dalilni — «Alpha»ning dastlabki biznes-sxemasi çizilgan salfetkani topgan va uning suratini törtala guvohga yuborgan, ammo uning ölimidan keyin qizil konvert salfetka bilan birga topilmagan. Andining ölimi eʼlon qilinmagani uçun Blanc Helendan Milesning ziyofatiga singlisi niqobida kelib, tergovda yordam berişni söragan.
Helen Blankka har bir mehmonning maqsadini aniqlaşda yordam beradi: Lionel va Claire «Clear» bilan işlab, obrölarini xavf ostiga qöygan, Birdie esa öz model uyi Bangladeşda bolalar mehnatidan foydalangani uçun ommaviy janjalga duç keladi, Duke esa Whiskeyni Miles bilan yaqinlaştiriş uçun işlatgan va buning evaziga özining bloggerlik loyihasini «Alpha News» orqali tarğib qilişga erişgan. Maʼlum böladiki, törtovlon Andining ölim kunida uning uyiga borgan. Helenga öq uzilganda, öqni Andining köylak çöntagidagi kundaligi töxtatadi. Blanc esa vaqt yutiş uçun qolgan mehmonlarga uning ölimi haqida xabar beradi.
Detektiv qotil Miles ekanini eʼlon qiladi: Andini salfetka uçun, Dukeni esa uning şantajlari uçun öldirgan. Helen salfetkani Milesning kabinetidan topib, qolgan mehmonlarga körsatadi va öz kimligini oşkor qiladi, ammo Brон salfetkani yoqib yuboradi. Şunda Helen ğazabga minib, mehmonxonani vayron qiladi va yonğin çiqaradi. U olovga «Clear» namunasini taşlaydi, portlaş sodir böladi va qasr «Mona Liza» bilan birga butunlay yonib ketadi. Mehmonlarning hammasi «Clear»ning xavfli ekanini isbotlaş va Milesni yöq qiliş uçun sudda guvohlik berişga vaʼda beradi. Finalda Helen va Blanc plyajda ötirib, politsiyaning kelişini kuzatadi.
4Rollarda
Daniel Craig — Benoit Blanc, xususiy…

Daniel Craig — Benoit Blanc, xususiy detektiv;
Edward Norton — Miles Bron, Nyu-Yorkdagi milliarder va yirik texnologiya kompaniyasining egasi;
Janelle Monáe — Helen va Cassandra «Andi» Brand, egizak opa-singillar; birinçisi Alabamadan kelgan öqituvçi, ikkinçisi esa Milesning sobiq biznes-şerigi;
Katherine Hahn — Claire Debella, Konnektikut gubernatori, Senatga nomzod;
Leslie Odom Jr. — Lionel Toussaint, Milesda işlovçi olim;
Kate Hudson — Birdie Jay, hayotsevar va siyosiy notöğri şaxs, sobiq supermodel, hozir Manxettendagi modelyer;
Dave Bautista — Duke Cody, maşhur YouTube va Twitç bloggeri hamda erkaklar huquqlari himoyaçisi;
Jessica Henwick — Peg, Birdieʼning yordamçisi;
Madeline Cline — Whiskey, Dukening qizi va kanal böyiça yordamçisi;
Noah Segan — Derol, Milesning orolida yaşovçi bekor yurgan şaxs. «Knives Out» filmida Segan ofitser Vagnerni ijro etgan;
Jackie Hoffman — Ma Cody, Dukening onasi;
Dallas Roberts — Devon Debella, Clairening eri;
Ethan Hawke — Milesning yordamçisi (titrlarda «samarali odam»);
Hugh Grant — Phillip, Blankning şerigi.
Joseph Gordon-Levitt Milesning devoriy soatiga ovoz bergan (oldingi filmda u detektiv Hardrockni ovozlaştirgan). Stephen Sondheim, Angela Lansbury, Natasha Lyonne, Kareem Abdul-Jabbar, Yo-Yo Ma, Jake Tapper va Serena Williams filmda özlarini öynagan. Sondheim va Lansbury «Glass Onion» çiqişidan oldin vafot etgan va film ularning xotirasiga bağişlangan. Kombuça va aççiq sous şişalarida Jared Leto va Jeremy Renner tasvirlari körinadi.
5Işlab çiqariş
Işlab…

Işlab çiqiş
«Knives Out» (2019) filmi MRC va Lionsgate Films kompaniyalarining hamkorligida yaratilib, prokatda 311 mln dollar yiğgan va byudjeti 40 mln dollar bölgan. Şunday qilib, u oldindan mavjud bölgan intellektual mulkka asoslanmagan filmlar orasida yil davomida eng köp daromad keltirgan ikkinçi film böldi. Premyeradan oldin ham ssenariy muallifi va rejissyor Rayan Jonson davomi bölişi mumkinligini aytgan. 2020-yil boşida Lionsgate kompaniyasi davomga rasmiy ravişda «yaşil çiroq» yoqdi.
2021-yil martda Netflix, Amazon va Apple «Knives Out»ning yangi filmi va yana bir davomi huquqlarini sotib oliş uçun raqobatlaşdi. Oxir-oqibat Netflix namoyiş huquqlarini 469 mln dollarga sotib oldi. Jonson loyihaning rejissyori böldi, Daniel Craig yana Blank rolini oldi va birinçi filmning byudjeti kamida 40 mln dollarni taşkil etdi. Xabar qilinişiça, ikkala loyihada iştirok etgani uçun Jonson, Craig va film prodyuseri Ram Bergman 100 mln dollardan ortiq daromad olgan. Mağlub tomonlar bu bitimni yuqori narx tufayli tuşunib bölmas va «aql bovar qilmaydigan» deb ataşdi.
Ssenariy Jonson tomonidan 2020-yilda karantin davrida yozilgan. Yunonistonning tanlanişiga sabab, xalqaro sayohatlar taqiqlangan paytda ssenariy muallifining çet elga çiqiş istagi böldi. U Agata Kristining sevimli asarlari, masalan, «Quyoş ostidagi yovuzlik», «Nil daryosida ölim» va «Şeyla» yaxtasidagi sönggi sayohat ruhidagi «dam olişdagi sirli topişmoq» ğoyasidan kelib çiqib ish boşlagan. Jonson aniqlaştirdiki, «Glass Onion» oldingi filmning davomi emas, balki yangi syujet va yangi aktyorlar bilan alohida film böladi — худди Agata Kristining Erkyul Puaro haqidagi romanlar seriyasi kabi. U filmning nomi haqiqat har kimning köz oldida yaşirinib yotişi haqidagi metaforaga mos kelişini istagan va The Beatles guruhining muxlisi sifatida «Glass Onion» qöşiğiga eʼtibor qaratgan: bu qöşiq filmga nom bergan va yakunий titrlarda yangraydi.
Filmda The Beatles guruhining boşqa qöşiqlariga ham işoralar bor: şişa haykallar orasida «I Am the Walrus» qöşiğidagi morj va «Strawberry Fields Forever» qöşiğidagi qulupnay bor, «Mona Liza» atrofidagi xavfsizlik tizimini boşqaruvçi pult esa «Fool on the Hill» («Tepalikdagi ahmoq») şaklida yasalgan.
Kasting jarayonini Jonson «keçki ovqat taşkil etiş» deb atadi. Uning sözlariga köra, Dave Bautista tasodifiy telefon suhbati vaqtida prosluşka (tinglov) topşirgan, Katherine Hahn esa bir neça Zoom videoqönğiroqdan keyin rolni olgan.
Birinçi filmdan operator Steve Yedlin, montajçi Bob Ducsay va bastakor Nathan Johnson loyihaga qöşildi. Suratga oliş 2021-yil 28-iyunda Yunonistonning Spetses orolida boşlandi. Asosiy lokatsiya Aman Resorts kompaniyasining villasi böldi, unda aktyorlar oilalari bilan birga yaşadi (Jonson buni «film suratga oliş paytidagi oilaviy taʼtil» deb atadi). 2021-yil 30-iyulda suratga oliş guruhi Belgradga jönab, içki sahnalar va Nyu-York epizodlarini oldi. Suratga oliş 2021-yil 13-sentabrda yakunlandi.
Musiqa
Filmning musiqasini Rayanning amakivaççasi va köplab loyihalardagi hamkori Nathan Johnson yozgan. Bu amakivaççalarning beşinçi hamkorligi böldi, undan oldin «Brick» (2005), «The Brothers Bloom» (2009), «Looper» (2012) va «Knives Out» filmlari bölgan. 2022-yil 25-noyabrda Netflix Music yorliği ostida alohida albom çiqdi.
Filmda Red Hot Çili Peppers guruhining «Under the Bridge», David Bowie ning «Star» va «Starman», Nat King Cole ning «Mona Lisa» qöşiqlari yangraydi. Norton gitarada The Beatles guruhining «Blackbird» qöşiğini çalmoqda. Titrlarda The Beatles guruhining «Glass Onion» qöşiği yangraydi.
6Reliz
«Glass Onion»ning teaser-treyleri 2022-yil 8-sentabrda, töliq treyler esa 7-noyabrda çiqdi. Jonsonning…

«Glass Onion»ning teaser-treyleri 2022-yil 8-sentabrda, töliq treyler esa 7-noyabrda çiqdi. Jonsonning aytişiça, u «Knives Out» quyi sarlavhasidan ğazablangan va dastlab film faqat «Glass Onion» deb nomlanişini talab qilgan, garçi tomoşabinlar filmning seriyaga aloqadorligini bilişi muhimligini tuşungan bölsa-da.
Xalqaro premyera 10-sentabrda Torontodagi 47-kinofestivalda bölib ötdi. Oktabrda «Glass Onion» Filadelfiya kinofestivalida namoyiş etildi, şuningdek, 16-oktabrda London kinofestivali va 30-oktabrda Fest 919 yakunlovçi film sifatida körsatildi. 3-noyabrda u Mayami kinofestivalining oçiliş filmi böldi. Filmning Netflixdagi premyerasi öşa yilning 23-dekabrida böldi.
Netflix AQŞning uçta yirik kinoteatrlar tarmoği (AMC Theatres, Regal Cinemas va Cinemark) bilan şartnoma tuzdi, unga köra 23–29-noyabr kunlari «Glass Onion» taxminan 600 ta kinoteatrda çeklangan prokatda böldi. Bu Netflix filmi bir vaqtning özida mamlakatdagi uçta yetakçi kinoteatr tarmoğida namoyiş etilgan birinçi holat edi. Keyinroq maʼlum böldiki, Netflix kinoteatrlardan odatdagidan kamroq prokat daromadiga rozi bölgan (60–70% örniga 40%) va reklama kampaniyasi uçun maydonlarda mablağni tört baravar oşirgan. Ayrim kiçik kinoteatrlarga filmni namoyiş etişga ruxsat berilmagan, çunki Netflix «Glass Onion»ni yirikroq kinoteatrlarda körsatişni afzal körgan.
Jismoniy taşuvçilarda
2022-yil 23-dekabrda TheWrap bilan suhbatda Jonson va Bergman filmni Blu-ray formatida çiqariş böyiça Netflix bilan muzokaralar olib borilganini tasdiqladi. Bergman şunday dedi: «Muzokaralar böldi, lekin hozirça natija yöq. Umid qilamanki, bizga muvaffaq böladi. Agar kimdir qiziqsa, diskka siğdiriş mumkin bölgan köp narsa bor». Uzoq vaqtdan beri jismoniy taşuvçilarning tarafdori bölgan Jonson ham umid bildirib, agar bu ğoya amalga oşmasa ham, filmga biron bir şaklda audioşarhlar kiritişga harakat qilişini aytdi.
7Baholar
AQŞ va Kanadada film 2022-yil 23-noyabrda, «Strange World» va «Double Loop» filmlari bilan bir kunda çiqdi,…

AQŞ va Kanadada film 2022-yil 23-noyabrda, «Strange World» va «Double Loop» filmlari bilan bir kunda çiqdi, şu bilan birga keng prokatda «Butunlay» va «The Fabelmans» filmlari ham namoyiş etilardi. Prognozlarga köra, birinçi beş kunlik dam oliş kunlarida film 698 ta kinoteatrda 6–8 mln dollar yiğişi kerak edi. Oldingi teatr relizlarida bölgani kabi, Netflix filmning yiğgan daromadi haqidagi maʼlumotni oşkor qilmadi. Deadline Hollywood birinçi kunda yiğilgan daromad 2–2,5 mln dollar bölganini xabar qildi, şunda prognozlar 12,3 mln dollargaça oşdi. Keyinroq The Hollywood Reporter beş kunlik dam oliş kunlari oxirida film taxminan 13,1 mln dollar yiğib, Netflixning eng yaxşi teatr relizi bölganini va daromad böyiça «Black Panther: Wakanda Forever» va «Strange World» dan keyin uçinçi örinni egallaganini xabar qildi.
Rotten Tomatoes şarhlar agregatorida film 94% reytingga va örtaça 8/10 bahoga ega böldi. Uşbu saytdagi şarhlovçilar aktyorlar ansamblini «ajoyib», filmda körsatilgan tergovni esa «ğoyatda qiziqarli» deb ataşdi. Metacritic saytida «Glass Onion» reytingi 100 balldan 81 ballni taşkil etdi, bu «umumiy eʼtirof» ekanini bildiradi.
Variety şarhlovçisi Owen Gleiberman filmni birinçi qismga qaraganda «yanada keng qamrovli, tomoşabop va öylangan sirli topişmoq» deb taʼriflagan. RogerEbert.com saytidan Kristi Lemire filmga 4 yulduzdan 3 yulduz, The Guardian gazetasidan Peter Bradşaw esa 5 yulduzdan 4 yulduz qöygan. Köplab şarhlovçilar filmni zamonaviy biznes-magnatlarning haqiqiy hikoyalari bilan taqqoslaşgan. Şunday qilib, Politicödan Kalder Mçugh filmni «Elon Musk, Donald Tramp va Jeff Bezos bilan bizning hayotimiz allegoriyasi» deb taʼriflagan, MSNBCʼdan James Downey esa Milesning «maqtançoqlik, mağrurlik va yuzaki ğoyalar aralaşmasi» Elon Muskni eslatişini yozgan. Jonsonning özi filmning dolzarbligi haqida Muskning yaqinda Twitterni sotib olişi bilan boğliq holda şunday dedi: «Bir döstim aytdi: „Döstim, sen buni bugun tuşdan keyin yozgandek“. Bu şunçaki dahşatli-dahşatli tasodif, tuşunyapsizmi?»
The Atlantic jurnalisti Shirley Li Nortonning ijrosidagi Miles Bronning «ortiqça jozibasi» va filmda boylarning «absurd imtiyozlari» qanday körsatilganini yuqori baholagan. «Afişa Daily» uçun Sergey Stepanov «Glass Onion»ni mualliflarning «şaxsiy va formal mahorati» tufayli «sof eskapistik zavq» deb atagan. «Film.ru» uçun Olya Smolina esa franşizaning ikkinçi qismi «deyarli nol intriga» tufayli birinçisidan sezilarli darajada yomonroq degan xulosaga kelgan.
8Davomi
Netflix seriyadagi yana kamida bitta film huquqlariga ega. 2022-yil sentabrda Jonson franşizani yangi filmlar…

Netflix seriyadagi yana kamida bitta film huquqlariga ega. 2022-yil sentabrda Jonson franşizani yangi filmlar bilan rivojlantiriş niyatini eʼlon qilgan. Öşa oyning oxirida Keyg va Jonson, ulardan biri jarayonni tark etmagunça, seriyaga yangiliklar kiritişini aytişgan. 2022-yil noyabrda Jonson triquel ssenariysi ustida ish boşlanganini xabar qilgan. 2023-yil yanvarda u ssenariy ustida allaqaçon işlayotganini tasdiqlagan va uçinçi film tonusi hamda yönalişi böyiça oldingilaridan farq qilişini aytgan. Keyinçalik Jonson oldingi filmning quyi sarlavhasini özi tasdiqlagan bölsa-da, kelgusi filmlar nomlariga «A Benoit Blanc Mystery» quyi sarlavhasini qöşib, seriyani qayta nomlaşni xohlaşini aytgan.
9Kadrlar
1
1 · TMDB10Franşiza tartibida
3 film
Matn: maqola tarjimasi «Достать ножи: Стеклянная луковица» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.