Merosxörlar

Badavlat yozuvçi Harlan Thrombey oilasini özining 85 yilligi munosabati bilan tuğilgan kun bazmiga Massachusetts ştatidagi saroyiga taklif qiladi. Ertasi kuni ertalab esa Harlanning uy bekasi Fran uni ölik holda, tomoğini boğizlab qöyganini köradi. Politsiya bu öz joniga qasd qildi, deb hisoblaydi, ammo anonim tarzda yollangan xususiy detektiv Benoit Blanc bu böyiça tekşiruv ötkazadi.

Blanc Harlanning oilasi bilan munosabatlari yomonlaşganini biladi: Harlan kuyovi Riçardni qizi Lindaga xiyonat qilganligini aytiş bilan qörqitadi, kelini Joni undan yillar mobaynida pul öğirlagani uçun ruxsatnomani bekor qilib taşlaydi, öğli Waltni naşriyot kompaniyasidan haydab yubordi hamda nevarasi Ransom bilan janjallaşdi.

Blancdan xabardor bölmay, bazmdan keyin Harlanning hamşirasi Marta Cabrera unga odatdagi dori örniga tasodifan haddan taşqari morfin dozasini oşirib berib yuboradi va antidotni topa olmagandan söng, Harlanni bir neça daqiqaga yolğiz qoldirgan. Harlan Martaning onasi hujjatsiz muhojir ekanligini bilib, Martani tez yordam çaqirişiga tösqinlik qiladi va buning örniga Martani tergovdan qutqariş uçun yolğon sözlaşni tayinlaydi. Harlan keyin boşqalarni öz joniga qasd qilgan deb öylaşi uçun tomoğini böğizlaydi. Harlanning keksa onasi Marta Harlanning körsatmalarini bajarayotganini köradi, lekin uni Ransom bilan adaştiradi.

Marta agarda yolğon sözlaguday bölsa, doimo qayd qiladi, şuning uçun Blanc unga savol berganida u töğri, ammo töliq javob bermaydi. Marta Blancning tergoviga yordam berişga rozilik berganidan söng, qandaydir iz axtarayotgan bir paytda özining harakatlari töğrisidagi dalillarga duç kelsa, ularni yaşiradi.

Harlanning vasiyati öqiladi: hamma hayratga tuşgan, çunki barça mol-mulkini Martaga vasiyat qilib qoldirgan. Ransom unga Thrombeylar oilasining ğazabidan qutulişga yordam beradi. Ransom Martani iqror bölişga majbur qiladi va merosning uluşi evaziga öz yordamini taklif qiladi. Boşqa Thrombeylar Martani merosdan voz keçişga köndirişga harakat qiladilar; Walt esa onasining muhojir ekanligini foş qiliş bilan tahdid qiladi.

Marta anonim şikoyat xatini qisman Harlanning toksikologik hisoboti nusxasi bilan oladi. U va Ransom tibbiy laboratoriyaga boradi, ammo bino öt qöyib vayron qilingan. Marta şikoyatçi bilan uçraşişni taklif qiluvçi anonim elektron poçta xabarini oladi. Blanc va politsiyaçilar Marta va Ransomni körişadi va bir oz maşinani taʼqib qilişdan söng, Ransom hibsga olinadi; Blancning taʼkidlaşiça, Harlanning onasi u ölgan keça Harlanning xonasidan tuşayotgan Ransomni körgan.

Marta şikoyatçining oldiga boradi va u Harlanning saroyidagi uy bekasi Fran böladi, Marta unga haddan oşiq morfin yuborilganligini aniqlaydi. Marta Franni jinoyatda ayblaşi mumkinligini anglab, ikkilanadi va Franni qutqariş uçun 911 raqamiga qönğiroq qiladi. Marta Blancga haqiqatni sözlab beradi, ammo Ransom bu haqda allaqaçon maʼlum qilgan. Uyda Marta Franning naşa qutisiga yaşirilgan toksikologiya töğrisidagi töliq hisobot nusxasini topadi. Blanc uni öqib çiqadi va Marta Thrombeylar oilasiga uning xatosi Harlanning ölimiga sabab bölganini tan olişidan oldin, uni töxtatadi.

Blanc öz mulohazalarini quyidagiça oçib beradi: Ransom Harlan barça mol-mulkini Martaga meros qilib qoldirayotganini bilgan; Harlanning vasiyatiga binoan bir tiyinsiz qolgan Ransom, Marta Harlanni morfinni haddan oşiq yuboriş bilan öldirişi uçun Harlanning dorivor qutisidagi dorilarni almaştiradi va antidotni öğirlaydi. Biroq, Marta aslida Harlanga dori idişiga yozilgan matnni öqimasdan turib, tajribali bölgani uçun dori hajmiga qarab, töğri dori-darmonlarni bergan va şuning uçun Harlanning ölimida mutlaqo aybsiz. Harlanning öz joniga qasd qilişi haqida xabar topganidan söng, Ransom anonim tarzda Blancni Martani qotil sifatida foş qiliş uçun yollagan. Keyinçalik Fran tasodifan Ransom dalillarni yaşirganini köradi va unga şikoyat xatini yuboradi. Ransom Martaning özi bilmagan holda Harlanga töğri dori-darmon berganini bilib qoladi, şuning uçun şikoyat xatini Martaga yuboradi. U Martaning aybsizligi haqidagi dalillarni yöq qiliş maqsadida tibbiy laboratoriyaga öt qöyib yubordi. Nihoyat, u Franga haddan oşiq yuborilgan morfin yuboradi va uning manzilini Martaga elektron poçta orqali yuboradi, u Franning öldirilişi bilan jinoyatini yaşirmoqçi bölgan.

Marta Franni omon qolganini aytib, yolğon gapiriş orqali Ransomni iqror bölişiga urinadi; Ransom iqror böladi, Marta esa yolğon sözlagani uçun qayd qiladi, Ransom esa Fran haqiqatdan ham ölganini aniqlaydi. Jahli çiqqan Ransom orqaga tortiladigan sahna piçoği bilan Martaga hujum qiladi. Ransomning iqrorini yozib olgan politsiya esa uni darhol hibsga oladi.

Blanc Martaga u Harlanning ölimi böyiça tergovda rol öynaganini va uning poyafzalida qon izi borligini sezganligini aytadi. Linda Harlandan erining xiyonati haqida xatni topadi. Ransom hibsga olingandan söng, Marta Thrombeylarni hozir uniki hisoblangan uy balkonidan turib kuzatmoqda.