"Oltin köz" (GoldenEye) – Jeyms Bond haqidagi josuslik filmi. Hikoya yangi yaşirin harbiy majmua – "Oltin köz" nazorati terrorçilar qoliga tuşib qolganidan boşlanadi. Bu qurol istalgan kompyuter jihozini işdan çiqara oladi, şuning uçun u hukumatlar uçun xavfli bosim vositasiga aylanadi. Bondga Rossiyaga borib, terrorçilarni topiş va ularning rejasini toxtatiş topşiriladi.
Filmni Martin Campbell suratga oldi, Jeyms Bond rolini birinçi marta Pierce Brosnan ijro etdi. Rollarda Sean Bean, Izabella Scorupco, Famke Janssen va Judi Dench ham bor; Dench M rolini ijro etgan birinçi ayol bböldi. Film Eon Productions studiyasi tomonidan işlab çiqarilgan, janri – triller, josuslik va boevik. 1995-yilda çiqqan bu film seriyada Sovuq uruş tugagaç va SSSR parçalanganidan keyin suratga olingan birinçi film böldi.
1Rollarda
Pierce Brosnan, Sean Bean, Izabella Scorupco
·Ensiklopediyadan
Golden Eye (sözma-söz tarjimasi Oltin köz) – 1995-yilda namoyiş etilgan josuslik filmi. Eon Productions tomonidan işlab çiqarilgan James Bond seriyasining ön yettinçi filmi. Pierce Brosnan MI6 agenti James Bond rolini birinçi marta öynagan. Martin Campbell film rejissyori bölib, Ian Fleming asarlaridan hikoya elementlaridan heç qanday foydalanilmagan birinçi film. Şuningdek, Albert Broccoli tomonidan suratga olinmagan James Bond haqidagi birinçi film. Hikoya Maykl Frans tomonidan, keyinçalik boşqa yozuvçilar bilan hamkorlikda yaratilgan va yozilgan. Filmda Bond sobiq MI6 agentiga (Sean Bean) qarşi kuraşadi.
Film huquqiy kelişmovçiliklar tufayli yuzaga kelgan seriyadagi olti yillik tanaffusdan söng ekranga çiqdi, bu davrda Timoti Daltonning Jeyms Bond roli uçun şartnomasi muddati tugadi va uning örniga Brosnan keldi. M roli ham özgartirildi, aktrisa Judi Denç Robert Braun örnini egallagan birinçi ayol böldi. Miss Moneypenni roli ham özgartirildi, Karolin Bliss örniga Samanta Bond keldi. Desmond Llewelyn Q obrazini takrorlagan yagona aktyor edi. Bu Sovet Ittifoqi parçalanib ketganidan keyin va Sovuq uruş tugaganidan keyin suratga olingan birinçi Bond filmidir. Film uçun asosiy suratga oliş işlari Buyuk Britaniya, Rossiya, Monte-Karlo va Puerto-Rikoda amalga oşirilgan. Kompyuterda yaratilgan tasvirlardan va maxsus effektlardan (CGI) foydalanilgan ilk James Bond filmidir.
Film butun dunyo böylab 350 million AQŞ dollaridan ortiq daromad töplagan. Tanqidçilar Brosnanni ijobiy baholaşgan. Film Britaniya kino va televidenie sanʼati akademiyasining eng yaxşi maxsus vizual effektlar va eng yaxşi ovoz beriş işlari uçun mukofotlangan.
2Syujeti
1986-yil. Sovuq uruş davom etmoqda, biroq SSSR siyosiy yönalişdagi özgarişlar tufayli özining avvalgi…
1986-yil. Sovuq uruş davom etmoqda, biroq SSSR siyosiy yönalişdagi özgarişlar tufayli özining avvalgi hukmronligini yöqotmoqda. Ikki MI6 agenti – 006 Alek Trevelyan va 007 Jeyms Bond – Arxangelskdagi töğon yaqinidagi kimyoviy zavodni portlatiş böyiça yaşirin topşiriqni bajarişmoqda. Maqsad oddiy: bazaga kirib, gaz bilan omborni portlatib yuboriş. Uşbu operatsiya davomida Sovet Armiyasi polkovnigi Arkadiy Grigoryeviç Urumov Trevelyanni uşlab olib, öldiradi. Bond bombalardagi taymerni 6 dan 3 minutgaça örnatişga va portlaşdan bir neça daqiqa oldin samolyotda zavoddan qoçişga majbur böladi.
9 yil ötdi. Sovet Ittifoqi quladi. Bond razvedka missiyasi bilan Monte-Karloga boradi va uni kuzatib boriş uçun yuborilgan ayol psixologni yöldan ozdiradi. Keçqurun kazinoda u Yanus jinoyat sindikati aʼzosi bölgan va soxta fransuz raqamlari bölgan Ferrari maşinasini boşqarayotgan sobiq sovet sinovçi uçuvçisi Kseniya Onatoppni uçratadi. Keçasi jinsiy aloqa paytida yaxtasida u öz sevgilisi, kanadalik admiral Çak Farrelni böğib öldiradi. Ertalab Jeyms Bond uşbu yaxtaga kiradi va admiralning jasadini topadi. Monte-Karloda bölib ötayotgan Eurocopter kompaniyasi tomonidan Yevropaning „Tiger“ yaşirin vertolyotining harbiy taqdimotiga boradi. U yerda Kseniya ikki uçuvçini öldiradi va formani öşa paytga qadar general-polkovnik va Rossiya Harbiy-kosmik kuçlari rahbariga aylangan Arkadiy Urumovga topşiradi. Aynan Urumov admiralning kabinasiga kirib, ruxsatnomani oladi. Ular Bondning ularni töxtatişga urinişiga qaramay, taqdimotga yetib kelişadi va vertolyotni öğirlab ketişadi.
Vertolyot Rossiyaning Sibirdagi „Severnaya“ sunʼiy yöldoş stansiyasiga yetib keladi. Bu „GoldenEye“ maxfiy hukumat loyihasining asosidir. Uşbu qurollar Yerga taʼsir qiliş nuqtasida barça elektronikani öçirib qöyadigan kuçli elektromagnit impulslarni yaratadigan sunʼiy yöldoşlardir. Öşa paytda faqat ikkita sunʼiy yöldoş işlagan – „Petya“ va „Mişa“. Urumov Rossiya kosmik mudofaa kuçlari boşliği va loyihaning kuratori bölib, „Severnaya“ komandiriga jangovar tayyorgarlikni tekşirişga asoslanib, „Petya“ni faollaştirişga buyuradi. Sunʼiy yöldoş otişga tayyor bölişi bilan Kseniya deyarli barça stansiya xodimlarini öldiradi, Urumov esa kosmik qurolni işga tuşiradi. Kseniya va ularning şerigi, dasturçi Boris Grişçenko bilan vertolyotda uçib ketadi. Stansiya xodimlaridan biri ölimidan oldin signal yoqişga muvaffaq böladi va Rossiya Harbiy-havo kuçlarining uçta MiG-29 samolyoti Severnayaga yuboriladi. Biroq, GoldenEye samolyotlarni ham, uçuvçilarni ham, stantsiyani ham yöq qiladi. Kseniya va Urumov tomonidan öğirlangan Tiger vertolyoti elektromagnit impulslarga sezgir emasligi uçun ular tinçgina uçib ketişadi. Voqealar MI6 xodimlari tomonidan sunʼiy yöldoş orqali kuzatilgan, u ham GoldenEye impulsi bilan yöq qilingan. Keyinçalik, boşqa sunʼiy yöldoşdan foydalanib, ular Severnayada ayol dasturçi Natalya Fedorovna Semyonova omon qolganini payqaşadi. U sunʼiy yöldoş antennasi vayronalari ostidan çiqib, itlar bilan eng yaqin şaharga yetib keldi.
Yangi M bu işda „rus mafiyasi“, yaʼni tuşunib bölmaydigan „Yanus“ iştirok etganini tuşunadi. U Bondni Londondan Sankt-Peterburgga vaziyatni örganiş uçun yuboradi. Bundan oldin Q Bondga özining bir qança yangi ixtirolari: pölat simli kamar, granata ruçkasi, yangi soat va BMW Z3 avtomobilini yetkazib beradi. U Bondga Londondan Sankt-Peterburgga British Airways çiptasini ham beradi. Ayni paytda Sankt-Peterburgda mudofaa vaziri Dmitriy Mişkin boşçiligida Rossiya Federatsiyasi Mudofaa vazirligining kengaşi bölib ötmoqda. Urumov sözga çiqib, hujumni mamlakatdagi vaziyatni beqarorlaştirişni maqsad qilgan Sibir separatistlari amalga oşirganini aytib, „Oltin köz“ böyiça tadqiqotlarni yöqotib qöygani uçun isteʼfoga çiqişni söraydi. Ammo Mişkinning fikriça, bularning barçasida Sibir separatistlarini ayblaş xato edi. Çunki ikki dasturçi – yuqorida aytib ötilgan Natalya Semyonova va Boris Grişçenko qoçib ketişgandi. Urumov tergovni boşlaşga tayyorligini maʼlum qiladi. Ayni paytda Bondni Pulkovo aeroportida Markaziy razvedka boşqarmasining Sovet Ittifoqi va Rossiyadagi rezidenti Jack Wade kutib oladi.
Wade 007ni rus mafiozi, sobiq SSSR KGB agenti Valentin Dmitriyeviç Jukovskiyga olib boradi. Bond bir marta oyoğiga öq uzgan va Jukovskiyning öşa paytdagi qiz dösti bilan ketgandi. Uning fikriça, „Oltin köz“dan qilingan hujum uning Yanus guruhidagi mafiya raqiblarining ishi bölgan. Agent 007 Jukovskiy bilan qurollarni qayta sotiş töğrisida şartnoma tuzadi va uni Yanusga olib boradi. Valentinning aytişiça, sindikatni natsistlar Germaniyasi tomonida jang qilganlardan biri bölgan oq kazak boşqaradi. Valentinning maslahatidan söng, Bond turk hammomiga boradi va u yerda Kseniya bilan uçraşadi. Kseniya Bondni ham öldirişga harakat qiladi, lekin eplolmaydi. Endi qurol kuçi bilan Bond uni Yanusning yetakçisiga olib borişga majbur qiladi. Bu vaqtda Severnayadan tirik qolgan dasturçi Natalya Fedorovna Semyonova Sankt-Peterburgga keladi. U Grişçenko bilan boğlanadi. Smolenskdagi Xudoning onasi soboriga olib keladi. U yerda "Yanus" askarlari uni hibsda uşlab turadi.
Kseniya Onatopp Bondni SSSR haykallari va atributlari bilan töla poligonga olib keladi. Bond Yanusning boşliği bilan uçraşadi. U sobiq MI6 006-agenti va Bondning sobiq dösti Alek Trevelyan bölib çiqadi. Arxangelskda öz ölimini qanday qilib soxtalaştirganini, rus mafiyasiga qöşilganini aytadi. 1986-yilda Bond taymerlari 6 dan 3 daqiqagaça örnatilgan kimyoviy zavodda bomba portlaşi uning yuziga jiddiy zarar yetkazgandi. Alek kazak bölib çiqadi, uning ota-onasi faşistlar Germaniyasi tomonida jang qilgan, 1945-yilda Britaniya kazaklarini SSSRga ekstraditsiya qiliş paytida vafot etgandi. Alek Bondga butun umri davomida inglizlardan nafratlanganini tan olib, ota-onasidan qasos olişga vaʼda bergandi. Şundan söng, Trevelyan Bondni boğlaydi, uni Semyonova bilan yaşirin vertolyotga ötqizadi va vertolyotning raketalarini unga qaratadi. Bond Semyonova bilan birga vertolyotdan uloqtirilib, omon qoladi. Ammo bu vaqtda harbiylar poligonga yetib keladi va ikkalasini ham hibsga oladi. Ular Bond va Semyonovani tergov izolyatoriga olib boriladi. U yerda Bond Natalya bilan uçraşadi.
Ularni mudofaa vaziri Mişkin şaxsan söroq qiladi. U Bond va Natalyani Rossiyaning jangovar qobiliyatini buziş maqsadida til biriktirganlikda gumon qiladi. Dasturçi vazirga Severnayaga hujum ortida Urumov turganini aytadi. Ular hibsxonaga kelgan generalni hibsga olişga harakat qilişadi, lekin Urumov soqçilarni va Dmitriy Mişkinni Bondning töpponçasi bilan öldiradi. Bond Urumovga hujum qiladi va Natalya bilan birga qoçişga harakat qiladi. Urumovning yordamçilari Semyonovani tutib, generalning “Volga”siga mindiradi. Urumov Trevelyanga boradi, T-55 tankini öğirlagan Bond unga yetib olişga harakat qiladi. U tankni Sankt-Peterburg böylab haydab ötib, askarlar va politsiya uni töxtatişga urinişlari muvaffaqiyatsizlikka uçraydi. Urumov Semyonovani Trevelyanning zirhli poyezdiga olib keladi. Bond tankni yölga qöyib, uni töxtatadi va Trevelyanni qurol bilan olib ketadi. Urumov Natalyaga töpponça bilan tahdid qiladi. Bond Urumovni çalğitadi va uni öldiradi, lekin Kseniya va Alekka qoçiş va eşiklarni yopiş uçun imkon beradi. Vertolyotda uçib ketayotib, Alek Bondga öz-özini yöq qiliş rejimi yoqilganligini va Bondga uni qutqariş uçun "6 daqiqa" borligini aytadi. Bond va Natalya Grişçenkoning kompyuterini buziş va Trevelyan bazasi - Kuba joylaşgan joyni kuzatişdan oldin qutqariladi.
Bond va Natalya Kubaga boradi va ularga yana Markaziy razvedka boşqarmasi rezidenti yordam beradi. Bond va Natalya köl tubidan otilgan raketa bilan urib tuşiriladi. Ular samolyot halokatidan omon qolişadi, ammo Kseniya Onatopp ularni topib, öldirişga harakat qiladi. Bond uçuvçini öldiriş uçun Kseniyaning pulemyotidan foydalanadi, natijada vertolyot halokatga uçraydi, maşina qulaganda Kseniya şoxlangan daraxtga mixlanib qoladi va umurtqa poğonasi sinib, vafot etadi. Bond va Natalya köl tubida yaşiringan Trevelyan markazini topib, stantsiyaga kirişadi, ammo Bond qisqa otişmadan keyin Alekning odamlari tomonidan uşlanadi.
Natalya asosiy kompyuterga kirişi bilanoq, Travelyan Bondga öz rejasi haqida gapirib beradi - London banklaridagi barça pullarni öz hisobiga ötkaziş va sunʼiy yöldoş yordamida elektromagnit impuls bilan Londonni vayron qiliş. Natalya ham qölga olinadi. Maʼlum bölişiça, Natalya GoldenEye kiriş kodlarini qayta yozişga ulgurgan, yöl-yöriq tizimlari uçun javobgar bölgan va Mişa sunʼiy yöldoşini Atlantika okeani ustidagi stratosferaga yönaltirgandi. Natalyani öz isteʼdodiga noloyiq deb bilgan Boris, uning kodlarini buzişga harakat qiladi. Bond tutqiçni uşlab, uni xladagent bilan töldirilgan baklar ustiga taşlaydi, bu esa yonğinga olib keladi. Bond va Natalya sarosimaga tuşib taşqariga yugurişadi. Natalyani lift yonida qoldirib, Bond antennaga ötadi. Ayni paytda, Alek öz qöl ostidagilaridan birini Boris bilan qoldirib, özi tepaga kötariladi.
Antennaning yuqori qismida ikki MI6 agenti örtasida olişuv boşlanadi, uni Bondning "jimgina ötiriş" buyruğiga qaramay, uçuvçini qurolga ötkazgan Natalya kuzatib turadi. Boris Natalyaning kodlarini buzişga muvaffaq böladi. Antenna Bond tomonidan bloklanadi va GoldenEye loyihasining sönggi sunʼiy yöldoşi stratosferaga yetib bormasdan oldin portlaydi. Bond Alekni oyoğidan uşlab, uloqtirib yuboradi. Trevelyan antennadan yiqilib, umurtqa poğonasini sindiradi, lekin omon qoladi.
Antenna kallagi portladi va u boşqaruv markaziga tuşib, Trevelyanni va bir neça soniyadan söng suyuq azot bilan qoplangan Borisni öldiradi. Jeyms va Natalya Trevelyanning vertolyotida uçib ketişadi. Ularni Veydning odamlari topib, Guantanamodagi bazaga olib ketişadi.
3Kadrlar
6
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDB
6 · TMDB4Franşiza tartibida
27 film
5Öxşaş filmlar
Matn: maqola «GoldenEye» — Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.



