«Gothika» (ingl. Gothika) — 2003-yilda Mathieu Kassovitz rejissyorligida suratga olingan amerikalik psixologik qörqinçli film.
Filmda boş rolni Halle Berry ijro etgan. Aktrisa aqli noraso jinoyatçilar uçun möljallangan kasalxonada ilgari işlagan, keyinçalik özi bemor bölib qolgan ayol psixiatr Miranda Grey rolini öynagan.
Film 2003-yil 13-noyabrda AQŞda çeklangan prokatda premyerasini ötkazgan. Keng prokatga 21-noyabrda çiqqan. Filmni suratga oliş uçun 40 million dollar sarflangan, butun dunyo böyiça kassa yiğimi esa 141 million dollardan oşgan. DVD körinişida film 2004-yil 23-martda çiqarilgan. Film tomoşabinlar va kasbiy tanqidçilar tomonidan keskin salbiy qabul qilingan.
1Treylerlar
▶2Rollarda
Halle Berry, Robert Downey Jr., Charles S. Dutton
3Syujet
Doktor Miranda Grey eri Duglas bilan birga aqli noraso deb topilgan ayol jinoyatçilar uçun möljallangan…
Doktor Miranda Grey eri Duglas bilan birga aqli noraso deb topilgan ayol jinoyatçilar uçun möljallangan qamoqxona psixiatriya kasalxonasida işlaydi. Bemor Kloi kasalxonada unga jinsiy zöravonlik qilinayotganini aytadi, lekin Miranda unga işonmaydi va bu voqea bolalikda boşdan keçirilgan zöravonlik asosida paydo bölgan xayol deb hisoblaydi (Kloini ögay otasi zörlagan, oxir-oqibat u otasini öldirgan). Öşa keç uyga qaytayotganida Miranda yölda turgan qizni deyarli maşinasi bilan uradi. Miranda qiz tomon yuguradi, lekin qiz tösatdan yonib ketadi va doktor Greyning yuziga tegadi. Keyingi lahzada boş qahramon kasalxona kamerasida özini topadi: maʼlum bölişiça, bir neça kun ötib ketgan. Sobiq hamkasbi va dösti, hozir esa uni davolayotgan şifokor doktor Pit Grem aytadi, baxtsiz hodisa keçasi u uyga qaytib, Duglasni öldirgan. Uni aqli noraso deb topişgan. Yölda uçratilgan qiz haqidagi hikoyaga heç kim işonmaydi. Mirandaning heç qanday mulohazalari jiddiy qabul qilinmaydi — hamma uni xavfli telba deb hisoblaydi.
Şu orada Miranda atrofida ğalati voqealar sodir böla boşlaydi: unga yölda deyarli urib yuborgan qizning arvohi keladi. Tasodifan Miranda özi körgan qizning klinika direktori Parsonsning qizi Reyçel ekanini va u bir muddat oldin öz joniga qasd qilganini bilib oladi.
Mahbuslar duşda yuvinayotganda Miranda Reyçelni köradi, qörqib ketadi va undan yaşirinişga harakat qiladi. Şu paytda hujum sodir böladi, lekin Mirandaga kim hujum qilganini aniq aytiş qiyin — Reyçelmi, Kloimi yoki Miranda özimi. Hujumçi doktor Greyning qölida skalpel bilan 32 ta kesik qilib, kesiklardan “Not Alone” (Yolğiz emas, Yakkamas, Yolğiz emas) sözlarini yasagan. Kasalxona rahbariyati bu işni Kloi qilgan deb öylaydi va uni jazo sifatida yakka kameraga qamaydi.
Arvoh navbatdagi safar paydo bölganda Miranda unga ism bilan murojaat qiladi va mavjudligini eşik oçiş orqali isbotlaşni söraydi. Bir neça soniyadan keyin eşik oçiladi. Miranda qoçmoqçi böladi, lekin vaziyatni tuşuniş istagi uni tark etmaydi va Reyçel uga nimadir aytmoqçi bölgandek tuyuladi. Kuzatuv kameralarida doktor Grey yakka kameralar qavatida koridorda turgan Reyçelni köradi va u tomon yuguradi. Qaysidir eşik yonidan ötayotganda, eşik oynasining narigi tomonidan Kloi oynaga urilib tuşadi, uning qoşi yorilgan böladi. Bir soniyadan keyin u oynadan uzoqlaşadi va şu zahoti yalanğoç erkak kökragi körinadi, unda olovga öralgan ayol tasviri tatuirovka qilingan (Anima Sola). Miranda qoçib, yordam söraydi. Uni uşlab olişadi, lekin zörlovçi haqidagi hikoyasiga yana heç kim işonmaydi.
Keyingi keçada Miranданing kamerasiga yana Reyçelning arvohi kelib, uni devorlarga urib kaltaklay boşlaydi. Hamşira va qöriqçi yugurib kelganda Miranda vaziyatdan foydalanib, hamşiraning kalitlarini olib qoçadi. Navbatçi qöriqçi uni kasalxonadan çiqarib yuboradi va öz maşinasining kalitlarini beradi.
Maşinada paydo bölgan arvoh uni Mirandaning uyiga olib boradi, u yerda Miranda Duglas öldirilgan keçaning voqealarini eslaydi. Miranda eri uning qöli bilan, unga kirib olgan Reyçel Parsons arvohi tomonidan öldirilganini anglaydi, lekin nima uçun şunday bölganini hali tuşunmaydi. U suratlarni körib çiqadi va ulardan birida Dag (Duglas) taʼmirlaş işlari bilan doim band bölib yuradigan rançoni köradi. Biror maʼlumot topiş umidida Miranda öşa yerga boradi va xonalardan birida yerga yotqizilgan, yertölaga tuşadigan eşikni köradi. Qahramon u yerga tuşadi va kişanlar osilgan karavot, quruq qon doğlari, şprislar va dori-darmonlarni, şuningdek videokamerani köradi. Kameradagi qolgan kassetada Miranda dahşatli sahnani köradi: eri aynan şu karavotda qizni zörlab, öldirmoqda. Dahşatga tuşgan Miranda tepada kimningdir yurganini eşitadi, lekin bu qoçgan bemorni qidirib kelgan politsiya bölib çiqadi. Politsiyaçi doktor Greyni topgan paytda, bir neça kun oldin yöqolgan yana bir tirik qiz topiladi, u Dagning navbatdagi qurboni bölgan edi.
Mirandani bölimga olib ketişadi. Uning advokati va davolovçi şifokori hozir hamma narsa özgarganini va uni ozod qiliş kerakligini taʼkidlaydi, lekin sheriff Dagning öldirilişi hali oçilmaganligi uçun qizni bölimda qoldiradi. Politsiya bölimining kamerasida ötirib Miranda “Not Alone” sözlari qurbon yolğiz emasligini emas, balki qotil va zörlovçi ikki kişi ekanini anglatganini tuşunadi va Kloi kamerasida kökragida tatuirovka bölgan ikkinçi qotilni aynan şu odam deb biladi. U öz taxminlari bilan bölişiş uçun şeriffni çaqiradi.
Sheriff kelganda, u Duglasning uzoq yillik va eng yaqin dösti ekan, Miranda unga şubhalarini aytadi va şifokoriga tatuirovka haqida gapirganini ham bir oğiz aytib ötadi. Bu politsiyaçida kuçli reaksiya uyğotadi. U Mirandadan psixiatr sifatida ikkinçi qotilning psixologik portretini tuzişni söraydi. Doktor Grey sözma-söz qotilning boşida nima keçayotganini, uning bolaligi, moyilliklari va odatlari haqidagi taxminlarini tasvirlaydi va suhbat oxirida ikkinçi qotil Mirandaning xavfli guvoh ekanini bilib, uni öldirmoqçi bölsa, avval uning oldiga kelib, unga nima maʼlum ekanini bilişga harakat qilişini aytadi... U çiqiş eşigi tomon yuguradi, lekin sheriff uning harakatini töxtatib, qizni devorga bosadi. U endi yaşirmaydi: aynan u ikkinçi zörlovçi va qotil, Miranda esa uning kökragidagi Anima Solo tatuirovkasini köradi. Miranda mö‘jiza bilan kameradan çiqib ketadi va stol ostiga yaşirinadi, sheriff esa ov miltiği bilan bölim böylab yurib, uning yaşirinişi mumkin deb hisoblagan joylarga öq uzadi. Şu bilan birga u Mirandaga Dagning 15 yoşli ösmir paytida qizni qanday öldirgani, şeriffning esa jasadni kömişga yordam bergani va şundan beri ular eng yaxşi döst bölib, birgalikda dahşatli işlar qilib kelayotganini gapirib beradi. Bir öqi bilan u gaz quvurlarini şikastlaydi va Reyçel uning oldiga kelganda, uni otadi va şu bilan öziga qarab portlaşni keltirib çiqaradi. Sheriff yonadi, lekin Miranda unga azob çekişga yöl qöymaydi va peşonasidan öq uzib öldiradi. Reyçel ğoyib böladi.
Epilog. Bir neça oy ötdi. Keçqurun şahar köçasi, Miranda jönab ketayotgan Kloi bilan xayrlaşmoqda. Ikkalasi ham oqlandi, aqli soğlom deb topildi va ozod qilindi. Kloi davom etayotgan dahşatli tuşlari haqida gapirib beradi. U öşa eşikni, yaʼni boşqa dunyoga oçilgan eşikni endi yopib bölmasligiga işonadi. Miranda esa özi uçun bu eşikni yopganini va “…kalitini taşlab yuborganini” aytadi. Lekin Kloi taksiga ötirib ketgandan söng, Miranda yölning örtasida turgan bolani köradi. Ötayotgan öt öçiriş maşinasi uning içidan ötib ketganda, Miranda va arvohlar örtasidagi hikoya hali tugamaganligi ayon böladi. Filmning sönggi kadrlarida ustunga osilgan “Bola yöqolgan” eʼloni yaqindan körsatiladi, unda Miranda bir neça soniya oldin körgan bolaning surati bor.
4Şarhlar
Retsenziyalar agregatori Rotten Tomatoes «Gothika» filmiga 165 ta şarhga asoslangan holda 15% maʼqullaş…

Retsenziyalar agregatori Rotten Tomatoes «Gothika» filmiga 165 ta şarhga asoslangan holda 15% maʼqullaş reytingi va örtaça 4,1/10 bahoni bergan. Saytning umumiy xulosasi şunday: «Berrining aktyorlik isteʼdodi «Gothika»ni absurd syujet va yomon dialoglardan qutqara olmaydi». Metacritic saytida film 36 ta şarhga asoslangan 38 ball oldi, bu esa «umuman salbiy» şarhlarga töğri keladi. CinemaScore tomonidan söralgan tomoşabinlar filmga A+ dan F gaça bölgan şkala böyiça örtaça «B» bahosini berişgan.
Ijobiyroq şarhni Chicago Sun-Times gazetasidan Roger Ebert bergan, u filmga 4 ballik şkalada 3 yulduz qöygan. U «syujet absurd» ekanini yozgan, ammo şunga qaramay, uslubli rejissura va Berrining öyini «Gothika»ni yoqimli, garçi öz-özidan «baqiruvçi» bölsa-da, qilgan deb hisoblagan: «Halli Berri tanlovi filmga foydali, çunki u bizda xavotir uyğotadigan zaiflikni namoyon qiladi. Ehtimol, Xičkok u bilan işlaşni istagan bölardi. U aktrisani aktyorlik qobiliyati uçun emas, balki uning tuğma fazilatlari uçun tanlagan».
5Mukofotlar va nominatsiyalar
Hozirgi kunga qadar «Gothika» filmi 1 ta mukofotga ega va yana 7 ta nominatsiyada qatnaşgan, ammo ğalaba…
Hozirgi kunga qadar «Gothika» filmi 1 ta mukofotga ega va yana 7 ta nominatsiyada qatnaşgan, ammo ğalaba qozonmagan. Quyida asosiy mukofotlar va nominatsiyalar keltirilgan. Töliq röyxat uçun IMDb.com saytiga qarang.
6Nominatsiyalar
MTV Movie…
MTV Movie Awards
2004 — Eng yaxşi ayol roli (Halle Berry)
7Kadrlar
5
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDB
5 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Готика (фильм, 2003)» — rusça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.