Hera Pheri (tarjimada: Foul Play) — 2000-yilda suratga olingan hind tilidagi komediya-drama filmi bölib, rejissyori Priyadarşan, asl ssenariy muallifi Siddique-Lal, ekran uçun moslaştirilgan ssenariy muallifi esa Neeraj Vora. Filmda Akşay Kumar, Suniel Şetty, Pareş Rawal, Tabu, Om Puri, Asrani va Gulşan Grover rol ijro etgan. Film 1989-yilgi malayalam tilidagi «Ramji Rao Speaking» filmining remeyki bölib, öz navbatida u 1971-yilgi amerikalik teleфilm «See The Man Run»dan ilhomlangan. Bu Hera Pheri franşizasining birinçi qismi. Syujet ikki ijaraçi — Raju va Şyam hamda ularning uy egasi Baburao Ganpatrao Apte haqida bölib, ular pulga juda muhtoj. Ular kesişgan liniya orqali tasodifan fidye uçun qilingan qönğiroqni eşitib qolişadi va fidyani özlari uçun oliş rejasini tuzişadi.
Film 2000-yil 31-martda çiqarilgan. U aralaş şarhlarga sazovor böldi, baʼzi tanqidçilar ayniqsa Kumar va Rawalning ijrosini maqtaşdi. Film Kumarning komediya janriga qilgan qadami sifatida qaraladi. Şunga qaramay, film tijorat muvaffaqiyatiga erişdi: u 7,5 crore rupiy byudjet evaziga kassada 57,4 crore rupiy yiğdi. Filmdan keyin 2006-yilda çiqqan «Phir Hera Pheri» davomi paydo böldi.
Yillar ötişi bilan film kult klassikaga aylandi va Hindistonda suratga olingan eng yaxşi komediya filmlaridan biri deb keng eʼtirof etiladi. Filmning haqqoniyligi va Hindistondagi örta sinfning quyi qatlami oilalarining iqtisodiy muammolarini tasvirlaşi, vaziyatga asoslangan komediyasi, dialoglari hamda asosiy uçlik — Kumar, Rawal va Şettyning ijrosi bilan ajralib turadi. 2014-yilda The Indian Express naşri ötkazgan onlayn sörovnomada film barça davrlardagi eng yaxşi Bollivud komediyasi deb topildi. 2002-yilda u Siva Nageswara Rao tomonidan telugu tiliga «Dhanalakşmi, I Love You» nomi bilan qayta suratga olingan.
1Rollarda
Akshay Kumar, Paresh Rawal, Sunil Shetty
2Syujet
Ghanşyam, yaʼni Şyam, Gurgaondan Mumbayga keladi va vafot etgan otasi Sundarlal avval işlagan xususiy bankda…
Ghanşyam, yaʼni Şyam, Gurgaondan Mumbayga keladi va vafot etgan otasi Sundarlal avval işlagan xususiy bankda ish qidiradi. Maʼlum bölişiça, Sundarlal bankda yonğin oqibatida halok bölgan, şuning uçun kompaniya qoidalariga köra ish örni Şyamga berilişi kerak. Biroq bank menejeri Şyamga xabar beradi: halokatda Sundarlaldan ikki daqiqa keyin yana bir kişi, Şivşankar Panikar vafot etgan. Şivşankarning qizi Anuradha ham şu işga ariza bergan va Şivşankar Sundarlaldan yuqori lavozimda bölgani uçun ish avval Anuradhaga beriladi, bu esa Şyamni xafa qiladi. Keyinroq Şyam boşqa bir odam — Rajuga duç keladi, uni çöntakkesar deb öylab, orqasidan quvadi. Raju esa Şyamni çöntakkesar deb öylaydi va uni ham quvadi. Rajuning xayollari bilan boğliq muammolari bor, şu sababli uning barça işlari qisqa muddatli böladi. U mehnatga işonmaydi va oson pul topişni maqsad qiladi. Raju hammani aldaydi, hatto Mumbayda qariyalar uyida yaşaydigan beva onasi Savitri Devini ham, öğlim Kolkataning muvaffaqiyatli muhandisi deb öylaydi. Şu orada Şyam Baburao Ganpatrao Apteʼga tegişli «Star Garage»ga boradi. Baburao bir neça pul beruvçilar oldida oilaviy qarzdor bölib, ularga tölaş qiyin keçmoqda. Baburao Şyamni öz ijaraçisi sifatida qabul qiladi. Baburaoning uyida yana bir ijaraçi ham yaşaydi — bu Rajudir, u esa Şyam uçun açinarli tarzda ikki yildan beri ijara haqini tölamagan. Uçovlon turli vaziyatlarga tuşib qoladi; odatda Raju va Şyam bir-birini oğzaki haqorat qilib, tartibsizlik keltirib çiqaradi, Baburao esa bularni çorasiz hal qiladi.
Bir kuni uçovlonning oldiga Anuradha keladi va Şyamdan bank lavozimini olişi uçun NOC (eʼtiroz yöqligi hujjati)ni imzolaşni söraydi. Şyam rad etganidan söng, Raju Şyamni hujjatlarni imzolaşga aldab, Anuradhaga yordam beradi, bu esa ularning raqobatini avjiga çiqaradi. Ğazablangan Şyam bank menejeri va Anuradhani sudga beriş bilan qörqitadi. Anuradha unga 50 000 rupiy evaziga lavozimni berişga rozi böladi, ammo Şyam rad etadi. Gurgaondagi Şyamning eski dösti Khadak Singh kelib, Şyam ilgari qarz olgan 35 000 rupiyni talab qiladi. Aks holda Khadak Singhning kenja singlisi Bannoning töyi bekor qilinadi va u özini öldiradi. Şyam bank işidan voz keçadi va Khadak Singhga qarzini qaytariş uçun Anuradhadan 35 000 rupiy qarz oladi. Biroq u Anuradha aqli zaif onasi bilan qaşşoqlikda yaşaşini va ijara haqini tölaşi kerakligini bilib qoladi. Anuradha Şyamning özi ham oğir moliyaviy ahvolda ekanini topganini tan oladi, bu esa uni öz rejasini amalga oşirmaslikka majbur qiladi. U işdan isteʼfoga çiqişga qaror qiladi. Javoban Şyam Anuradhaning isteʼfo xatini yirtib taşlaydi, u heç qaçon özini keçira olmasligini aytadi va lavozimni özida qoldirişni söraydi. Keyinroq Şyam Rajuning onasi oldidagi aldovini aniqlaydi va mast holda uni onasining mavjudligini soxta qilişda ayblaydi. Raju yiğlab yuboradi va onasining haqiqatan borligini, uning yuragini oğritmaslik uçun har qanday çoraga borişini tan oladi; buni eşitib Şyam ham, Baburao ham xursand böladi. Uçovlon bir-biriga öz dardlarini aytib, birgalikda moliyaviy muammolarni yengişga qaror qiladi.
Imkoniyat Baburaoga gangster Kabiradan telefon qönğiroği kelganda paydo böladi. Qönğiroq boy «Star Fişeries» egasi Devi Prasad uçun möljallangan edi, lekin telefon kitobidagi çop etiş xatosi tufayli adaşib ketgan. Kabira Prasad telefonda deb öylab, Baburaoga uning nabirasi Rinku uning guruhi tomonidan öğirlanganini aytadi va 10 lakh rupiy fidye talab qiladi. Raju bundan foydalanib, ularning moliyaviy muammolarini hal qilişga intiladi. Uçovlon haqiqiy Devi Prasadga öğri sifatida qönğiroq qiladi va fidyani ikki baravar oşirib, asl fidyani tölagan holda ikkinçi yarmini özlari olişni rejalaştiradi. Dastlab ikkilanib turgan Şyam va Baburao, Raju ularni işontirganidan keyin rozi bölişadi: reja notöğri bölsa-da, bu oson pul topiş va begunoh qizning hayotini saqlab qoliş uçun noyob imkoniyat. Rejaga köra, Şyam Kabira nomidan Prasadga qönğiroq qiladi va fidyani ikki baravar talab qiladi. Şuningdek, Devi Prasadga Kabira tanlagan joyda pul almaşinuviga kelişni buyuradi. Devi Prasad öğirlikni sir tutadi, ammo uning xizmatkori haqiqatni biladi. Prasadning xabarisiz u Inspektor Prakaş boşçiligidagi politsiyani öğrilarni izlaşga jalb qiladi.
Politsiya uçovlonni tutiş uçun joyga keladi. Biroq Devi Prasad politsiyaning ularni hibsga olişiga yöl qöymaydi va Rinkuning xavfsizligi uçun ularni qoçib ketişga ruxsat beradi. Natijada Kabira politsiyani jalb qilgani uçun jazo sifatida uçovlonga qönğiroq qilib, dastlabki fidyani ikki baravar oşiradi. Şundan söng Şyam va Baburao rejadan voz keçib, Prasadga haqiqatni aytmoqçi bölişadi, ammo Raju ularni yana öziga yordam berişga köndiradi. Uçovlon Devi Prasadga yana qönğiroq qilib, işonçli ikki baravar fidya — 40 lakh rupiy talab qiladi. Ular unga Kabira tanlagan yer osti stadioni avtoturargohida uçraşişni buyurişadi. Bu safar Devi Prasad politsiyani aldaş uçun xizmatkorini öz maşinasida yuborib, ularning quvğinida qoldirişni rejalaştiradi. Uçovlon Prasad bilan uçraşganda, u pulni topşirişdan boş tortadi va avval nabirasini körişni talab qiladi. Natijada uçovlon özlari aslida öğri emasligini tan olişga va Rinkuni unga qaytarişga vaʼda berişga majbur böladi. Ularga işongan Prasad pulni topşiradi. Uçovlon yarim pulni Rinkuni ozod qiliş uçun Kabira guruhiga beradi. Biroq Rinku uçovlonni özining bobosi emas, balki soxtakor deb tanib olgani uçun Kabira ogohlantiriladi. Bu uçovlon, Kabira guruhi, politsiya va Khadak Singhning odamlari (u Şyamning qarzini vaqtida qaytarmagani uçun ğazablangan) örtasida janjalga olib keladi. Oxir-oqibat politsiya Kabira, uning guruhi va Singhning odamlarini hibsga oladi, Singhning özi esa qoçib ketadi. Uçovlon Rinkuni Prasad bilan qayta uçraştiradi.
Raju ikkala pul sumkasini ham yiğib, uçovlonning ijaradagi maşinasida qoçib ketadi, Şyam va Baburao esa uyda qaytişini kutişadi. Raju bir neça soat qaytmagaç, ular qariyalar uyidagi onasiga qönğiroq qilib, Rajuning uni allaqaçon özi bilan olib ketganini bilib olişadi. Xiyonat qilinganidan xafa bölgan Şyam va Baburao politsiyaga qönğiroq qilib, Rinkuni öğirlaşdagi iştirokini tan olişadi, şu tariqa Rajuni topib hibsga olişadi deb umid qilişadi. Ular telefonni qöyişi bilan xursand bölgan Raju pul bilan qaytib keladi va Şyamning Khadak Singhga qarzini qaytariş uçun borganini, onasining çiqiş hujjatlarini topganini aytadi. Puşaymon bölgan Şyam va Baburao Rajuga oldingi tuşunmovçiliklarini tuşuntirişadi; Raju yiğlab yuboradi, çunki onasi uning hibsga olinişini köradi. Kutilganidek, politsiya keladi; uçovlon politsiyadan ularni orqa eşik orqali olib çiqişni söraydi, şunda maşinada uxlab yotgan Rajuning onasi ularni körmaydi.
Sahnani körib ğazablangan Anuradha keladi. Şu paytda Devi Prasad ham yetib kelib, uçovlon aybsiz ekanini aytadi. Ularni uşlab turişga asos qolmagani uçun politsiya uçovlonni ozod qiladi. Prasad ularga Rinkuni qutqargani uçun qolgan 39,65 lakh rupiyni mukofot sifatida qoldirişga ruxsat beradi. Şu payt uy telefoni jiringlaydi va uçovlon bu qönğiroq Prasad uçun deb öylaydi, lekin u bu safar ular uçun ekanini aytadi. Uçovlon asabiylaşib telefonni olişadi, lekin bu Rinkuning hazil qönğiroği bölib çiqadi: u Kabiraning telefon kötarilganda aytadigan iborasini taqlid qilib, «Kabira speaking!» deb baqiradi. Film uçovlonning kulib yuborişi bilan yakunlanadi.
3Işlab çiqariş
Hera Pheri Priyadarşan Akşay Kumar va Suniel Şetty bilan birinçi marta işlagan film edi. U oldin Pareş Rawal…

Hera Pheri Priyadarşan Akşay Kumar va Suniel Şetty bilan birinçi marta işlagan film edi. U oldin Pareş Rawal bilan «Doli Saja Ke Rakhna» filmida işlagan. Şuningdek, bu film rejissyor va uçta aktyor örtasidagi uzoq hamkorlikning boşlanişi böldi.
Hera Pheriʼdan keyin Priyadarşan öz filmlarida Kumar, Şetty, Rawal yoki ularning uçtasi birgalikda rol öynaşiga alohida eʼtibor qaratdi. Istisnolar faqat Dhol (2007), Billu (2009), Tezz (2012) va Rangrezz (2013) böldi.
Filmning baʼzi qismlari Dubayda va Janubiy Afrikada suratga olingan.
4Musiqa
Film musiqasini Surinder Sodhi…
Film musiqasini Surinder Sodhi bastalagan.
5Qabul qilinişi va meros
Hera Pheri çiqqan paytda darhol muvaffaqiyat qozonmadi, ammo keyinçalik Hindistonda kassa muvaffaqiyatiga…

Hera Pheri çiqqan paytda darhol muvaffaqiyat qozonmadi, ammo keyinçalik Hindistonda kassa muvaffaqiyatiga aylandi va 24,25 crore rupiy yiğdi. Köpçilik eʼtirofi Akşay Kumar va Pareş Rawalning komik vaqt tanlaşi va aktyorlik mahoratiga qaratildi. Film Kumarning komediya janriga qilgan qadami sifatida qaraladi, tanqidçilar esa Rawalning «Baburao» rolini uning eng yaxşi ijrosi deb ataşgan.
Rediff naşrining muxbiri Aparajita Saha şunday yozgan: «Film töliq Pareş Rawalga tegişli. Filmda qanday kulgu bölsa, faqat uning hisobiga. U mukammal vaqt tanlaşiga va komediyaga tabiiy isteʼdodiga ega. Suniel Şettyning roli va ijrosi ham juda yaxşi». Indiainfo esa yozgan: «Pareş Rawal filmda ajoyib. Akşay Kumar Suniel Şetty va Namratadan yaxşiroq, Namrata esa qöşiq sahnasida sovuq körinadi. Umuman olganda, bu film asosan nozik hazilni tuşunib, qadrlay oladigan şahar tomoşabinlari uçun».
Film hindistonlik tomoşabinlar orasida kult maqomiga erişgan va Hindistondagi eng yaxşi hind komediya filmlaridan biri hisoblanadi. Filmdagi dialoglar yillar davomida keng maşhur böldi va hind memlarida tez-tez işlatiladi.
Bir qança tanqidçilar Rawalning «Baburao Ganpatrao Apte» obrazini hind kinosining eng esda qolarli qahramonlaridan biri sifatida taʼkidlaşgan. Uning iboralari ommaviy madaniyatda işlatiladi. Pinkvilla obrazni «tomoşabinlar uçun ikonik qahramon» deb taʼriflagan. Filmfareʼning Rawalning eng esda qolarli rollari röyxatida Baburao birinçi örinni egallagan. Hindistonlik krikçi Suryakumar Yadav «The Kapil Şarma Show» körsatuvida uşbu dialogni taqlid qilgan.
6Davomi
Film keyinçalik franşiza boşlab berdi, jumladan «Phir Hera Pheri» davomi çiqdi. U 2006-yil 9-iyunda namoyiş…
Film keyinçalik franşiza boşlab berdi, jumladan «Phir Hera Pheri» davomi çiqdi. U 2006-yil 9-iyunda namoyiş etilgan bölib, asl aktyorlar tarkibi bilan birga Bipaşa Basu, Rimi Sen va Johny Lever ham rol öynagan. Uçinçi film hozir işlab çiqarilmoqda.
7Kadrlar
4
1 · TMDB
2 · TMDB
3 · TMDB
4 · TMDBMatn: maqola tarjimasi «Hera Pheri (2000 film)» — inglizça Vikipediya, litsenziya CC BY-SA 4.0. Kadrlar va poster: TMDB.